Nhân dịp Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm cấp Nhà nước tới Philippines, phóng viên Báo Nhân Dân đã trao đổi với ông Nguyễn Thạc Dĩnh, Phó Chủ tịch thường trực Hội Hữu nghị Việt Nam-Philippines, nguyên Đại sứ Việt Nam tại Philippines, về ý nghĩa của chuyến thăm cũng như vai trò của đối ngoại nhân dân trong việc thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược giữa hai nước.
Vai trò của đối ngoại nhân dân trong quan hệ song phương
Phóng viên: Thưa ông, quan hệ Việt Nam-Philippines đang trong giai đoạn phát triển tốt đẹp, toàn diện và thực chất. Với tư cách là Phó Chủ tịch thường trực Hội Hữu nghị Việt Nam-Philippines, ông đánh giá thế nào về vai trò của đối ngoại nhân dân trong tổng thể quan hệ song phương hiện nay?
Ông Nguyễn Thạc Dĩnh: Năm 2026 là năm đặc biệt có ý nghĩa khi hai nước kỷ niệm 50 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao (12/7/1976-12/7/2026). Trong nửa thế kỷ qua, quan hệ hai nước ngày càng phát triển, nhất là từ khi ký Tuyên bố chung thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược vào ngày 17/11/2015. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sắp thăm cấp Nhà nước tới Philippines từ ngày 29/5 đến 1/6/2026, đúng dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tôi tin rằng chuyến thăm này sẽ tạo bước ngoặt thúc đẩy quan hệ Đối tác toàn diện nói chung và giao lưu nhân dân nói riêng.
Đại hội lần thứ XIV của Đảng đã khẳng định đối ngoại nhân dân là một trong ba trụ cột đối ngoại của đất nước. Đối với quan hệ Việt Nam-Philippines, đối ngoại nhân dân là nền tảng tạo dựng sự tin cậy, hiểu biết và gắn kết bền vững giữa nhân dân hai nước. Trong bối cảnh quan hệ song phương phát triển tốt đẹp, đối ngoại nhân dân càng trở thành cầu nối củng cố nền tảng xã hội cho quan hệ chính trị, quốc phòng an ninh, kinh tế, văn hóa, giáo dục và hợp tác khu vực.
Nhìn lại những năm qua, bên cạnh các kênh đối ngoại Đảng và ngoại giao Nhà nước, đối ngoại nhân dân đã góp phần quan trọng trong việc tăng cường giao lưu văn hóa, hợp tác giáo dục, kết nối doanh nghiệp, thanh niên, phụ nữ, học giả và các tổ chức xã hội. Thông qua các hoạt động giao lưu, hội thảo, trao đổi đoàn hay hợp tác cộng đồng, người dân hai nước ngày càng hiểu biết sâu sắc hơn về lịch sử, văn hóa và lợi ích chung.
Với vai trò Phó Chủ tịch thường trực Hội Hữu nghị Việt Nam-Philippines, tôi nhận thấy tiềm năng hợp tác nhân dân còn rất lớn. Hai dân tộc có nhiều điểm tương đồng về văn hóa, tinh thần đoàn kết cộng đồng và cùng chia sẻ lợi ích trong duy trì hòa bình, ổn định ở khu vực Đông Nam Á và Biển Đông. Tăng cường giao lưu nhân dân sẽ góp phần tạo đồng thuận xã hội, củng cố lòng tin chiến lược và thúc đẩy hợp tác lâu dài.
Những đóng góp cụ thể của Hội Hữu nghị Việt Nam-Philippines
Phóng viên: Trong những năm gần đây, Hội Hữu nghị Việt Nam-Philippines đã có những đóng góp cụ thể gì trong việc thắt chặt tình hữu nghị và hợp tác nhiều mặt giữa nhân dân hai nước?
Ông Nguyễn Thạc Dĩnh: Hội Hữu nghị Việt Nam-Philippines và Hội Hữu nghị Philippines-Việt Nam đã tổ chức nhiều hoạt động phong phú, phát huy vai trò cầu nối và góp phần quan trọng trong việc tăng cường hiểu biết giữa nhân dân hai nước, đặc biệt giữa thế hệ trẻ và giới doanh nghiệp. Lãnh đạo hai Hội đã có các chuyến thăm, trao đổi đoàn hằng năm. Nhân dịp kỷ niệm 10 năm nâng cấp quan hệ Đối tác chiến lược, Đoàn đại biểu Hội Hữu nghị Philippines-Việt Nam do ông Mario Ferdinand Ayano Pasion làm Trưởng đoàn đã thăm và làm việc tại Việt Nam từ ngày 29 đến 31/5/2025. Kết thúc chuyến thăm, hai Hội đã ký Biên bản ghi nhớ hợp tác giai đoạn 2025-2030.
Theo đó, hai Hội nhất trí thúc đẩy giao lưu văn hóa thông qua tổ chức “Những ngày Văn hóa Việt Nam tại Philippines” và “Những ngày Văn hóa Philippines tại Việt Nam”, triển lãm nghệ thuật và liên hoan ẩm thực; đẩy mạnh giao lưu du lịch, chia sẻ kinh nghiệm phát triển du lịch bền vững; tăng cường trao đổi các đoàn thể thao, tổ chức các cuộc đấu giao hữu bóng đá, bóng chuyền và bóng rổ. Về giáo dục, hai Hội thúc đẩy hợp tác giữa các trường đại học, đặc biệt giữa Đại học Thái Nguyên với một số trường đại học của Philippines; tăng cường trao đổi sinh viên và giảng viên.
Ngày 2/5/2019, Hội Hữu nghị Việt Nam-Philippines phối hợp với Đại sứ quán Philippines tại Việt Nam và Đại học Thái Nguyên xây dựng và khánh thành Tượng Bán thân Bác Hồ và Anh hùng dân tộc Philippines Jose Rizal tại khuôn viên Khoa Quốc tế Đại học Thái Nguyên.
Thúc đẩy hợp tác văn hóa, giáo dục và du lịch trong bối cảnh ASEAN hội nhập
Phóng viên: Theo ông, hai nước cần làm gì để đẩy mạnh hợp tác giao lưu văn hóa, giáo dục và du lịch?
Ông Nguyễn Thạc Dĩnh: Trong bối cảnh ASEAN hội nhập sâu rộng, hợp tác văn hóa, giáo dục và du lịch không chỉ tăng cường hiểu biết mà còn đóng vai trò quan trọng trong xây dựng bản sắc và sự gắn kết của Cộng đồng ASEAN. Trước hết, hai nước cần mở rộng và nâng cao hiệu quả các chương trình trao đổi văn hóa, giáo dục, đặc biệt là trao đổi sinh viên, giảng viên, nhà nghiên cứu và thanh niên. Tăng cường liên kết giữa các trường đại học, thúc đẩy học bổng, đào tạo liên kết và nghiên cứu chung sẽ giúp thế hệ trẻ hiểu biết sâu sắc hơn về nhau. Đáng mừng là ngày càng nhiều sinh viên Việt Nam sang học tại các trường Đại học Philippines với lợi thế học phí, sinh hoạt phí rẻ, chất lượng giáo dục tốt, khoảng cách địa lý gần và văn hóa tương đồng. Việc mở thêm đường bay trực tiếp đã nâng số khách du lịch hai nước thăm lẫn nhau.
Cần đẩy mạnh các hoạt động giao lưu văn hóa, nghệ thuật và du lịch qua lễ hội văn hóa, triển lãm, tuần phim, chương trình biểu diễn nghệ thuật, quảng bá ẩm thực và di sản văn hóa. Trong bối cảnh chuyển đổi số, hai nước nên tận dụng các nền tảng số để mở rộng giao lưu văn hóa và hợp tác giáo dục trực tuyến. Các diễn đàn thanh niên ASEAN, hội thảo học thuật trực tuyến, lớp học số hay dự án hợp tác sáng tạo sẽ giúp kết nối hiệu quả, vượt qua khoảng cách địa lý.
Việt Nam và Philippines cần phối hợp chặt chẽ trong giáo dục thế hệ trẻ về ý thức cộng đồng ASEAN, tinh thần đoàn kết khu vực, tôn trọng đa dạng văn hóa và trách nhiệm vì hòa bình, ổn định và phát triển bền vững. Hợp tác văn hóa, giáo dục và du lịch được thúc đẩy mạnh mẽ sẽ là cầu nối bền vững cho quan hệ song phương.
Nhiệm vụ của đối ngoại nhân dân trong thời gian tới
Phóng viên: Theo ông, đối ngoại nhân dân cần tập trung vào những nhiệm vụ gì để đưa quan hệ Việt Nam-Philippines lên tầm cao mới?
Ông Nguyễn Thạc Dĩnh: Trước hết, cần đẩy mạnh các hoạt động giao lưu nhân dân thiết thực, hiệu quả, hướng mạnh về thế hệ trẻ. Tăng cường trao đổi thanh niên, sinh viên, học giả, giao lưu văn hóa, giáo dục và hợp tác cộng đồng để bồi đắp tình hữu nghị và hiểu biết lẫn nhau. Thứ hai, đối ngoại nhân dân cần góp phần tăng cường nền tảng xã hội cho quan hệ Đối tác chiến lược thông qua mở rộng kết nối giữa các tổ chức hữu nghị, địa phương, doanh nghiệp, trường đại học và tổ chức xã hội. Thứ ba, chú trọng đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền về đất nước, con người, văn hóa và thành tựu phát triển của mỗi nước. Trong thời đại số, cần tận dụng hiệu quả các nền tảng truyền thông và công nghệ số để lan tỏa giá trị tích cực, kết nối cộng đồng và thúc đẩy giao lưu trực tuyến.
Một nhiệm vụ quan trọng khác là phát huy vai trò của đối ngoại nhân dân trong tăng cường đoàn kết ASEAN, thúc đẩy đối thoại, hợp tác và xây dựng lòng tin vì hòa bình, ổn định và phát triển bền vững. Hội Hữu nghị Việt Nam-Philippines sẽ phối hợp với các Hội hữu nghị khác tổ chức Diễn đàn Đối ngoại nhân dân lần thứ nhất tại Hà Nội dự kiến vào tháng 11/2026. Ngoài ra, Hội cần đổi mới nội dung và phương thức hoạt động linh hoạt, sáng tạo, kết hợp giao lưu trực tiếp với kết nối số, hợp tác truyền thống với các lĩnh vực mới như đổi mới sáng tạo, kinh tế số, giáo dục số hay du lịch xanh.
Ý nghĩa của chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm
Phóng viên: Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Philippines có ý nghĩa như thế nào?
Ông Nguyễn Thạc Dĩnh: Chuyến thăm là sự kiện đối ngoại đặc biệt quan trọng, thể hiện sự coi trọng của Việt Nam đối với quan hệ hữu nghị truyền thống và Đối tác chiến lược với Philippines. Đây là dịp để lãnh đạo cấp cao hai nước trao đổi về định hướng lớn trong hợp tác song phương, tạo động lực mới đưa quan hệ phát triển sâu sắc, toàn diện và thực chất hơn, nhất là trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực diễn biến phức tạp. Chuyến thăm sẽ mở ra thêm cơ hội hợp tác trên các lĩnh vực trụ cột như kinh tế, thương mại, đầu tư, quốc phòng-an ninh, biển và đại dương, giáo dục, văn hóa và du lịch. Các hiệp định, thỏa thuận đạt được sẽ tạo nền tảng quan trọng cho quan hệ Đối tác chiến lược phát triển mạnh mẽ hơn.
Đối với đối ngoại nhân dân, chuyến thăm thúc đẩy giao lưu và tăng cường gắn kết giữa nhân dân hai nước, mở ra cơ hội cho các tổ chức hữu nghị, trường đại học, địa phương, doanh nghiệp và tổ chức xã hội mở rộng hợp tác. Chuyến thăm góp phần lan tỏa thông điệp về tình hữu nghị, đoàn kết và hợp tác tới đông đảo nhân dân, nhất là thế hệ trẻ. Khi người dân hiểu biết và tin cậy lẫn nhau hơn, đó sẽ là nền tảng xã hội vững chắc cho quan hệ bền vững. Ngoài ra, với tư cách thành viên ASEAN, tăng cường quan hệ Việt Nam-Philippines qua chuyến thăm cũng củng cố đoàn kết nội khối, thúc đẩy vai trò trung tâm của ASEAN và đóng góp cho hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực.
Tôi tin tưởng chuyến thăm sẽ thành công tốt đẹp, mở ra kỷ nguyên mới với nhiều triển vọng hợp tác, trong đó có lĩnh vực đối ngoại nhân dân, góp phần đưa quan hệ Việt Nam-Philippines ngày càng phát triển sâu sắc, hiệu quả và bền vững vì lợi ích của nhân dân hai nước và vì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển trong khu vực và trên thế giới.
Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn nguyên Đại sứ Nguyễn Thạc Dĩnh!
