Dọc tuyến Nguyễn Trãi kéo dài đến Bệnh viện K Tân Triều, một màu vàng chuyển dần sang cam nóng bỏng bao trùm khắp không gian. Màu sắc ấy là sự hòa trộn của bê tông, bụi công trình, cùng tiếng khoan cắt inh ỏi và dòng xe cộ đặc quánh. Cái nóng đô thị bị giữ lại giữa không trung, khiến không khí trở nên hầm hập như không có lối thoát.
Buổi phát cơm từ thiện dưới nắng gắt
Đúng 15 giờ 30 phút ngày 23 tháng 5, theo lịch cố định, chúng tôi có mặt trên vỉa hè đối diện cổng 2 của Bệnh viện K Tân Triều. Nắng nóng khiến ai cũng hành động nhanh hơn thường ngày. Tại điểm phát cơm từ thiện do một số đoàn thiện nguyện duy trì suốt nhiều năm qua, chúng tôi là người mới, nhưng với một số bệnh nhân, chúng tôi đã dần trở nên quen mặt.
Trong số những người đến điểm từ thiện, có người kịp đội mũ, người khoác hờ áo chống nắng, còn lại phần lớn là những người đầu trần, chẳng kiếm nổi một tờ bìa mỏng để che đầu. Ai nấy đều vội vã, tìm cho mình chỗ đứng gần nhất có thể. Dưới nắng vàng chói chang, những khuôn mặt mệt mỏi và đôi mắt thâm quầng khiến không gian thêm phần bức bối. Những chiếc áo bệnh viện đã ướt sũng từ lúc nào.
Hôm ấy, cả hai chiếc xe ô tô chở cơm và súp tôm cua đều đến trễ hơn dự kiến.
Bệnh viện ung bướu – nơi xóa nhòa mọi khoảng cách
Tôi nhận ra bệnh viện ung bướu là một nơi kỳ lạ. Nơi này xóa nhòa mọi khoảng cách trong cuộc sống. Giàu hay nghèo rồi cũng mặc cùng một màu áo bệnh nhân. Người ở tỉnh lẻ hay giữa Hà Nội đều cùng nhau ngồi lặng lẽ ở hành lang chờ kết quả xét nghiệm. Cuối cùng, trước bệnh tật và cái chết, con người ta đều giống nhau ở sự mong manh.
Trước mặt tôi là một bệnh nhân nam lớn tuổi, ông vừa trải qua phẫu thuật mở khí quản, chiếc ống còn cố định trên yết hầu. Mồ hôi chảy dọc hai bên thái dương, ông chẳng buồn lau. Đôi mắt nheo lại, ánh mắt không hẳn buồn, cũng không hẳn tuyệt vọng. Nó mệt mỏi, vô định và phảng phất chút ngại ngần khi đợi một phần ăn từ thiện. Cái ngại ngần của một người vẫn còn lòng tự trọng nhưng lại phải kiệt quệ sống cho hết kiếp người.
Bếp ăn từ thiện của Thương Trần
Bệnh viện K là nơi người ta không chỉ chống chọi với bệnh tật, mà còn là nơi tiền bạc, hy vọng và sức lực bị thiêu đốt từng ngày. Hôm đó, đội của Thương Trần nấu súp hải sản với ghẹ tươi, tôm tươi, nấm, trứng cút, trứng gà... Một nồi súp thơm và đầy đặn. Giữa cái nắng ngột ngạt, mùi thơm của bát súp mang đến cảm giác như một sự vỗ về dịu dàng hơn là một món ăn.
Thương Trần hôm ấy bụng bầu đã khá lớn. Tôi để ý chị gần như không đứng yên phút nào: lúc chỉ đạo sắp xếp đồ, lúc chia suất, lúc hỏi han bệnh nhân. Những lọn tóc cùng mồ hôi dính trên trán, mặt đỏ bừng vì nắng. Mồ hôi chị chảy thành dòng, đọng thành vệt màu đậm trên áo. Nếu không biết trước, khó hình dung đó là một nữ doanh nhân thành đạt. Nhưng có lẽ sự tử tế thật sự vốn là như vậy: không ồn ào, không phô trương, chỉ tập trung làm việc của mình.
Thương kể rằng, cách đây hai năm, không may bố chồng chị mắc bệnh ung thư và phải điều trị dài ngày tại bệnh viện, chị mới thật sự hiểu nỗi cơ cực của những gia đình có người bệnh. Thương cùng chồng vốn thường tham gia ủng hộ, đóng góp kinh phí cho các hoạt động thiện nguyện. Nhưng từ thời gian ấy, vợ chồng chị quyết định mở bếp ăn từ thiện. Bởi chị đã từng có những ngày dài trong viện, nghe tiếng dép kéo lê ngoài hành lang lúc nửa đêm, cảm nhận hàng ngàn tiếng thở dài nén lại trong cả bệnh viện rộng lớn, từng nhìn người thân nằm bất động sau những đợt điều trị kéo dài. Bước qua những nỗi đau thật sự, Thương hiểu sự sẻ chia ở nơi này cần thiết đến thế nào.
Bếp ăn của Thương không nhận tiền mà chỉ nhận hiện vật từ bạn bè thân thiết của gia đình. Họ cùng nhau lên thực đơn, đi chợ, trực tiếp làm các món ăn và mang đến tận nơi tặng mọi người. Tôi trân trọng và đồng hành cùng Thương vì chị chưa bao giờ sống chỉ cho riêng mình. Người phụ nữ sinh ra từ mảnh đất Nghệ An, vùng đất học và cũng là vùng đất của nhiều anh hùng hào kiệt, dường như mang trong mình sự hào sảng đặc biệt. Một kiểu hào sảng không nằm ở lời nói lớn lao, ồn ào mạnh mẽ, mà nằm ở sự lặng thầm chăm chút.
Sự sẻ chia giữa nắng nóng
Giữa cái nắng gần 45 độ C của Hà Nội hôm đó, tôi lặng nhìn những người đứng chờ một bát súp nóng và tự nhiên nghĩ rằng, có khi đến cuối cùng, thứ giữ con người ở lại với cuộc đời này đôi khi lại chính là cảm giác mình không bị bỏ mặc, ngay cả trong những ngày đau đớn nhất. Nhìn những giọt mồ hôi trên những khuôn mặt dần quen của từng người lạ, tôi thấy sự sẻ chia của những người trên chuyến xe chở đồ ăn giống như một làn nước mát, mỏng manh nhưng dìu dịu, làm giảm bớt nỗi khó chịu đến bỏng rát của mỗi người trong cơn nóng nực đầu mùa.
Trong cái bức bối khó giải tỏa ấy, một bàn tay chìa nhẹ, một nụ cười tươi tắn của những người xa lạ đang cần mẫn chia sẻ từng dĩa thức ăn ngoài ấy, có lẽ còn thơm thảo hơn cả ngàn vạn thức trân quý mà ngoài cánh cửa viện kia, mỗi ngày người ta vẫn tìm cách mời mọc và chiêu đãi nhau trong những bữa tiệc tùng, hội ngộ.
