Tăng Lương Cơ Sở: Bước Điều Chỉnh Cần Thiết Trong Bối Cảnh Kinh Tế
Bộ Nội vụ hiện đang xây dựng dự thảo Nghị định quy định mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng cho cán bộ, công chức, viên chức, cùng lực lượng vũ trang. Dự thảo này đang trong giai đoạn lấy ý kiến góp ý rộng rãi từ các bên liên quan. Theo đó, mức lương cơ sở dự kiến sẽ được áp dụng từ ngày 1 tháng 7 năm 2026 là 2,53 triệu đồng mỗi tháng, tăng 190.000 đồng so với mức hiện hành.
Đề Xuất Tăng Cao Hơn Và Phân Tích Từ Các Đại Biểu Quốc Hội
Tại Kỳ họp thứ Nhất của Quốc hội, vấn đề này đã thu hút sự quan tâm đặc biệt. Trong phiên thảo luận về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, một số đại biểu đã đề xuất tăng lương cơ sở lên mức từ 2,65 đến 2,7 triệu đồng mỗi tháng, tương đương với mức tăng khoảng 13 đến 15% so với hiện tại, và cũng áp dụng ngay từ ngày 1 tháng 7 năm 2026.
Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga, thuộc đoàn Thành phố Hải Phòng, cho rằng đề xuất này là một kiến nghị đáng chú ý, phản ánh chính xác tâm tư của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức hiện nay. Bà nhận định rằng mức lương cơ sở dự kiến 2,53 triệu đồng mỗi tháng theo phương án của Chính phủ, dù đã tăng khoảng 8%, vẫn chưa theo kịp tốc độ tăng chi phí sinh hoạt và còn cách xa mặt bằng thu nhập trong khu vực doanh nghiệp.
Theo bà Nga, trong hoạch định chính sách tiền lương, không thể chỉ tiếp cận từ góc độ nhu cầu cải thiện thu nhập, mà cần đặt trong tổng thể cân đối vĩ mô. Điều này bao gồm khả năng chi trả của ngân sách Nhà nước và tính bền vững của cải cách tiền lương. Bà cảnh báo rằng việc tăng lên mức 2,7 triệu đồng mỗi tháng nếu không đi kèm với các điều kiện như tinh giản biên chế, cơ cấu lại chi ngân sách, và nâng cao hiệu quả khu vực công, có thể tạo áp lực lớn lên ngân sách, thậm chí ảnh hưởng đến ổn định kinh tế vĩ mô.
Lộ Trình Tăng Lương Và Các Điều Kiện Đi Kèm
Từ phân tích trên, đại biểu Nga đề xuất cần tiếp cận việc tăng lương cơ sở theo một lộ trình cụ thể. "Việc tăng lên 2,53 triệu đồng mỗi tháng từ 1 tháng 7 năm 2026 là bước điều chỉnh cần thiết trong ngắn hạn. Đồng thời, Chính phủ nên tiếp tục đánh giá kỹ tác động thực tiễn, để có thể tiến tới các mức cao hơn trong trung hạn, gắn với cải cách tổng thể hệ thống tiền lương theo tinh thần Nghị quyết 27", bà nhấn mạnh.
Bà khẳng định rằng tăng lương cơ sở là cần thiết, nhưng phải đi kèm với ba điều kiện quan trọng: kiểm soát lạm phát hiệu quả; cơ cấu lại chi ngân sách theo hướng bền vững; và gắn với cải cách bộ máy cùng nâng cao hiệu quả khu vực công. "Nói cách khác, tăng lương là hợp lý, nhưng phải đi cùng 'nền tảng tài chính đủ vững' để bảo đảm tính khả thi và lâu dài. Chỉ khi đó, chính sách tăng lương mới thực sự phát huy được ý nghĩa, không chỉ là 'tăng thu nhập', mà còn là 'tăng chất lượng vận hành của bộ máy Nhà nước'", bà Nga nói thêm.
Cần Chính Sách An Sinh Xã Hội Phù Hợp Để Đảm Bảo Công Bằng
Trao đổi bên hành lang Quốc hội, đại biểu Phạm Văn Hoà, thuộc đoàn Đồng Tháp, cho rằng việc tăng lương cơ sở là cần thiết và có ý nghĩa tích cực đối với những người hưởng lương từ ngân sách Nhà nước. Tuy nhiên, ông chỉ ra rằng nhóm lao động ngoài khu vực Nhà nước, bao gồm lao động tự do, hộ gia đình khó khăn, và người buôn bán nhỏ lẻ, không thuộc diện thụ hưởng sẽ chịu tác động bất lợi khi giá cả thị trường tăng, đặc biệt là các mặt hàng thiết yếu và chi phí sinh hoạt.
Đặc biệt, các đối tượng yếu thế như hộ nghèo, cận nghèo, và đồng bào dân tộc thiểu số sẽ phải đối mặt với nhiều khó khăn hơn. Vì vậy, ngoài việc tăng lương cơ sở, đại biểu Hoà cho rằng cần có chính sách an sinh xã hội phù hợp để bảo đảm các nhóm này không bị tụt lại phía sau và duy trì mức sống tối thiểu.
Từ phân tích này, ông kiến nghị một số giải pháp cụ thể:
- Hỗ trợ nhà ở cho người có thu nhập thấp.
- Thực hiện đầy đủ các chính sách trợ cấp và phụ cấp đối với đối tượng bảo trợ xã hội.
- Hỗ trợ vốn với lãi suất thấp, thậm chí lãi suất 0%, để tạo việc làm và ổn định sinh kế.
Đại biểu khẳng định: "Do đó, Chính phủ cần có giải pháp cụ thể để người thu nhập thấp có thể tiếp cận chính sách và ổn định đời sống".
Quản Lý Ngân Sách Chặt Chẽ Để Tăng Lương Có Ý Nghĩa Thực Chất
Trong bối cảnh ngân sách còn nhiều áp lực, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh, thuộc đoàn Lâm Đồng, cho rằng để việc tăng lương thực sự có ý nghĩa, yêu cầu đặt ra là phải quản lý ngân sách chặt chẽ hơn, minh bạch hơn, và sử dụng hiệu quả hơn. Khi từng đồng chi tiêu công được tiết kiệm và sử dụng đúng chỗ, điều đó sẽ góp phần trực tiếp cải thiện thu nhập thực chất cho người hưởng lương.
Theo bà Tú Anh, nhiều cán bộ, công chức, viên chức cũng sẽ có chung cảm nhận: mức tăng 8% là đáng quý và cần thiết, nhưng để nói là đủ để cải thiện đời sống một cách rõ rệt thì vẫn còn khoảng cách. Bởi vì điều họ cần không chỉ là một khoản tăng thêm, mà là sự yên tâm rằng đồng lương của mình có thể bảo đảm cuộc sống ổn định và lâu dài.
"Nếu chi phí sinh hoạt vẫn ở mức cao, phần tăng thêm này rất dễ bị 'co lại' trong thực tế. Vì vậy, câu chuyện không chỉ là tăng lương bao nhiêu, mà là làm sao để mỗi lần tăng lương thực sự đi vào đời sống", bà Tú Anh nói. Bà cho rằng muốn đạt được điều này, cần đồng thời làm tốt hơn việc kiểm soát giá cả, ổn định thị trường, và đặc biệt là cơ cấu lại chi ngân sách theo hướng hiệu quả, tiết kiệm, và chống lãng phí.
"Khi nguồn lực được sử dụng đúng và đủ, thì mỗi đồng tăng thêm cho tiền lương mới thực sự có giá trị và người hưởng lương mới cảm nhận được sự cải thiện một cách rõ ràng", bà Tú Anh kết luận, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kết hợp tăng lương với cải cách quản lý tài chính công.
