Sau tám năm triển khai Nghị quyết số 36-NQ/TW (ngày 22/10/2018) về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, kinh tế biển Việt Nam đã đạt được những kết quả quan trọng. Vị trí, vai trò của biển được nâng lên, nhiều ngành kinh tế biển phát triển, trong đó nuôi trồng và đánh bắt thủy sản có bước tiến vượt bậc, đời sống hàng triệu nông, ngư dân được cải thiện rõ rệt.
Động lực tăng trưởng từ biển
Với hơn 3.200km đường bờ biển, Việt Nam không chỉ sở hữu cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp mà còn có điểm tựa vững chắc để ngành thủy sản tạo nên những bước tiến lịch sử. Tỉnh Quảng Ninh đang mở ra chương mới cho kinh tế biển khi tháo gỡ thủ tục, rút ngắn thời gian giao mặt biển, mở đường cho các dự án nuôi biển quy mô hàng trăm ha.
Ông Nguyễn Bá Ngọc, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Mực nhảy Biển Đông, doanh nghiệp vừa được giao gần 210ha tại đặc khu Cô Tô, cho biết: “Khó khăn lớn nhất của doanh nghiệp khi đầu tư nuôi biển không nằm ở điều kiện tự nhiên mà ở một số thủ tục, thể chế. Tại Quảng Ninh, những cơ chế, chính sách hiện hành và cách thức tổ chức thực hiện, xử lý hồ sơ đang được rút ngắn đáng kể. Những thủ tục có thể kéo dài nhiều năm ở một vài địa phương khác đã được các cấp chính quyền tháo gỡ, giải quyết trong thời gian ba tháng”.
Ngày 30/6 tới, dự án khu nuôi trồng thủy sản tập trung của công ty sẽ chính thức khởi công theo mô hình nuôi biển công nghiệp, ứng dụng công nghệ cao. Với hạ tầng gồm 40 lồng HDPE, dự án hướng tới đối tượng nuôi đa dạng như cá biển, mực, rong biển – những nhóm sản phẩm có giá trị kinh tế cao, sản lượng dự kiến đạt khoảng 670.000 tấn/năm.
Thúc đẩy chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế biển từ “nâu” sang “xanh”
Với đường bờ biển dài hơn 250km và hơn 6.100km2 diện tích mặt nước biển, Quảng Ninh đang chuyển dịch mạnh từ nuôi trồng truyền thống sang nuôi biển công nghiệp, công nghệ cao và vươn ra vùng biển xa bờ. Tỉnh đã hoàn thành tích hợp quy hoạch nuôi trồng thủy sản vào quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 với tổng diện tích khu vực nuôi biển lên đến hơn 45.000ha. Những cánh đồng phao nổi bằng vật liệu HDPE hiện đại tại Vân Đồn, Cô Tô không chỉ là biểu tượng công nghệ mà còn là “lá chắn” bảo vệ môi trường sinh thái biển.
Khánh Hòa, sau sáp nhập, tiếp tục dẫn đầu danh sách các địa phương có đường bờ biển dài nhất Việt Nam với gần 500km, bao gồm các vịnh Nha Trang, Cam Ranh, Vân Phong. Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa, nghề nuôi trồng thủy sản phát triển mạnh, mang lại giá trị kinh tế cao, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, tạo việc làm, nâng cao đời sống cho người dân vùng biển.
Khai mở tư duy mới cho chiến lược biển
Trong giai đoạn triển khai Nghị quyết 36, ngành nuôi trồng, khai thác thủy sản đã đạt được những thành tựu quan trọng, từng bước tạo dựng nền tảng cho chuyển đổi theo hướng hiện đại, dựa trên khoa học, ứng dụng công nghệ và bảo vệ hệ sinh thái.
Ông Nguyễn Hoài Nam, Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết: “Dù đối diện với rất nhiều khó khăn, từ đại dịch Covid-19 hay những biến động phức tạp của chính sách thuế quan, rào cản thương mại cùng những tác động khắc nghiệt của thiên tai, bão lũ, ngành thủy sản Việt Nam vẫn phát triển mạnh mẽ, trở thành một trong ba quốc gia xuất khẩu hàng đầu thế giới, sản phẩm hiện diện tại hơn 160 quốc gia và vùng lãnh thổ, mỗi năm đem về từ 8-11 tỷ USD, khẳng định vai trò là một trong những ngành xuất khẩu chủ lực của nền kinh tế”.
Sau tám năm thực hiện Nghị quyết 36, nhận thức về vị trí, vai trò của biển được nâng lên; hệ thống thể chế, chính sách từng bước hoàn thiện; nhiều ngành kinh tế biển phát triển khá; đời sống người dân vùng biển được cải thiện; quốc phòng, an ninh, đối ngoại, bảo vệ chủ quyền biển đảo đạt nhiều kết quả quan trọng. Tuy nhiên, khi đất nước bước vào kỷ nguyên mới, đổi mới tư duy từ “kinh tế biển” sang “không gian phát triển biển quốc gia mạnh” là yêu cầu cấp thiết. Biển phải được xác định là không gian phát triển chiến lược, nơi hội tụ các lợi ích phát triển, an ninh, quốc phòng, khoa học-công nghệ và hội nhập quốc tế.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp cho biết, trên cơ sở tổng kết thực tiễn và yêu cầu phát triển dài hạn, việc ban hành nghị quyết mới về phát triển bền vững kinh tế biển gắn với sửa đổi Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo có ý nghĩa then chốt, nhằm thiết lập các mô hình quản trị đại dương hiện đại, thống nhất và hiệu quả, tạo động lực phát triển kinh tế biển xanh, nâng cao đời sống người dân vùng biển và hải đảo, đồng thời củng cố quốc phòng, an ninh và bảo vệ vững chắc chủ quyền quốc gia trên biển.
Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp khẳng định: “Phát huy những kết quả đã đạt được, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành và địa phương triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, phát triển bền vững, thịnh vượng và có trách nhiệm trong quản trị đại dương khu vực và toàn cầu”.
