Thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ”, tỉnh Quảng Trị đang tiến hành khai quật và lấy mẫu ADN từ hơn 22.000 ngôi mộ liệt sỹ chưa xác định được thông tin. Các mẫu đủ điều kiện sẽ được chuyển đến cơ quan chuyên môn để giám định, nhằm xác định danh tính các liệt sỹ.
Nỗ lực khai quật tại các nghĩa trang
Tại Nghĩa trang liệt sỹ quốc gia Đường 9, phường Đông Hà, nơi yên nghỉ của hơn 10.000 liệt sỹ, cán bộ, chiến sĩ Đội Tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sỹ (Đội 584) thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Trị cùng các lực lượng chức năng đang miệt mài làm việc từ sáng sớm đến chiều muộn. Công việc khai quật, lấy mẫu ADN diễn ra trong điều kiện thời tiết nắng nóng, phần lớn các công đoạn đều thực hiện thủ công, gây nhiều khó khăn.
Trung tá Ngô Thanh Liêm, Đội trưởng Đội 584, cho biết mỗi phần mộ phải trải qua quy trình 8 bước nghiêm ngặt. Trung bình mỗi ngày, đội lấy mẫu được 35-40 phần mộ. Toàn bộ quá trình được số hóa với 16 hình ảnh cho mỗi mộ, phục vụ quản lý và xác minh thông tin sau này.
Sáng kiến hỗ trợ khai quật
Để công việc thuận lợi hơn, Đội 584 đã chế tạo một hệ thống ròng rọc di động có bánh xe, giúp nâng các ngôi mộ lên dễ dàng. Thiết bị tuy đơn giản nhưng giảm đáng kể sức lao động, đảm bảo quá trình khai quật an toàn và hiệu quả. Sau khi nâng mộ, các chiến sĩ đưa hài cốt đến khu vực lấy mẫu giám định ADN. Sau đó, hài cốt được bọc gói cẩn thận, đặt lại vào tiểu sành và đưa về vị trí cũ. Mỗi phần mộ từ khai quật đến hoàn mộ kéo dài 15-20 phút.
Triển khai đồng loạt
Bên cạnh Nghĩa trang liệt sỹ quốc gia Đường 9, công tác lấy mẫu ADN cũng được thực hiện tại Nghĩa trang liệt sỹ Ba Dốc (xã Nam Trạch) và trước đó là Nghĩa trang liệt sỹ quốc gia Trường Sơn (xã Cồn Tiên). Các mẫu thu thập đủ điều kiện sẽ được chuyển đến cơ quan chuyên môn thuộc Bộ Y tế để giám định ADN, phục vụ xác định danh tính các liệt sỹ.
Theo Sở Nội vụ tỉnh Quảng Trị, chiến dịch này sẽ khai quật và lấy mẫu hơn 22.000 mộ liệt sỹ chưa xác định được thông tin (không tính các mộ đã lấy mẫu trước đó và mộ liệt sỹ được quy tập, bàn giao nhưng không thu thập được mẫu).
