Hà Nội: Trẻ dưới 4 tuổi hoàn cảnh đặc biệt có thể nhận trợ cấp 1,6 triệu đồng/tháng từ 2026
Từ ngày 01/01/2026, một số trẻ em dưới 4 tuổi có hoàn cảnh đặc biệt tại Hà Nội sẽ có cơ hội được nhận mức trợ cấp xã hội lên tới 1.625.000 đồng mỗi tháng theo quy định tại Nghị quyết 63/2025/NQ-HĐND do Hội đồng Nhân dân thành phố ban hành. Tuy nhiên, đây không phải là chính sách áp dụng đại trà mà chỉ dành riêng cho nhóm trẻ có hoàn cảnh đặc biệt, với các điều kiện thụ hưởng được quy định khá chặt chẽ và cụ thể.
Nghị quyết 63/2025/NQ-HĐND quy định gì về trợ cấp xã hội?
Nghị quyết 63/2025/NQ-HĐND được Hội đồng Nhân dân thành phố Hà Nội chính thức ban hành vào ngày 27/11/2025 và sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026. Văn bản này quy định chi tiết về mức chuẩn trợ giúp xã hội cùng các chính sách an sinh xã hội áp dụng trên địa bàn thủ đô. Theo đó, mức chuẩn trợ giúp xã hội được xác định là 650.000 đồng/tháng và sẽ được sử dụng làm căn cứ để tính toán toàn bộ các khoản trợ cấp xã hội, bao gồm trợ cấp hằng tháng, hỗ trợ chăm sóc nuôi dưỡng và các khoản trợ giúp khác.
Điểm đáng chú ý trong nghị quyết này là các mức trợ cấp không còn được quy định cứng nhắc theo số tiền cố định mà sẽ được tính theo công thức "mức chuẩn nhân với hệ số", trong đó mỗi nhóm đối tượng sẽ có hệ số khác nhau tùy theo mức độ khó khăn và nhu cầu hỗ trợ cụ thể. Phạm vi điều chỉnh của nghị quyết bao trùm các đối tượng bảo trợ xã hội theo quy định của pháp luật hiện hành, bao gồm:
- Trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt
- Người cao tuổi không có nguồn thu nhập ổn định
- Người khuyết tật
- Người nhiễm HIV/AIDS
- Các nhóm yếu thế khác trong xã hội
Trong các nhóm đối tượng này, chính sách dành sự ưu tiên rõ rệt cho trẻ em, đặc biệt là trẻ dưới 4 tuổi thuộc diện hoàn cảnh đặc biệt, với hệ số cao nhất là 2,5, tương ứng mức trợ cấp lên tới 1.625.000 đồng/tháng. Ngoài ra, nghị quyết cũng quy định nguyên tắc quan trọng: Một người nếu đồng thời thuộc nhiều diện hỗ trợ thì chỉ được hưởng mức cao nhất, nhằm tránh chồng chéo và đảm bảo công bằng trong phân bổ nguồn lực xã hội.
Điều kiện hưởng trợ cấp đối với trẻ em
Căn cứ Điều 3 Nghị quyết 63/2025/NQ-HĐND quy định cụ thể về trợ cấp xã hội hằng tháng đối với trẻ em và người từ đủ 16 tuổi đến dưới 22 tuổi tại cộng đồng. Đối tượng được hưởng trợ cấp bao gồm trẻ em và người từ đủ 16 tuổi đến dưới 22 tuổi đang học văn hóa, học nghề, học tại các Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên, học cao đẳng, đại học văn bằng thứ nhất, thuộc một trong các trường hợp sau:
- Mồ côi (hoặc không xác định được) cha hoặc mẹ và người còn lại là người khuyết tật đang hưởng chế độ trợ cấp xã hội hằng tháng.
- Có cha hoặc mẹ là người khuyết tật đang hưởng chế độ trợ cấp xã hội hằng tháng và người còn lại thuộc một trong các trường hợp: bị tuyên bố mất tích theo quy định của pháp luật; đang chấp hành án phạt tù tại trại giam; đang chấp hành quyết định xử lý vi phạm hành chính tại trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện ma túy bắt buộc; đang hưởng chế độ chăm sóc, nuôi dưỡng tại các cơ sở trợ giúp xã hội.
- Có cả cha và mẹ là người khuyết tật đang hưởng chế độ trợ cấp xã hội hằng tháng.
Về hệ số trợ cấp xã hội hằng tháng, nghị quyết quy định:
- Trẻ em dưới 4 tuổi: hệ số 2,5
- Trẻ em từ đủ 4 tuổi đến dưới 16 tuổi; người từ đủ 16 tuổi đến dưới 22 tuổi đang đi học: hệ số 1,5
Cách tính trợ cấp với trẻ em dưới 4 tuổi
Theo Nghị quyết 63/2025/NQ-HĐND, Hà Nội xác định mức chuẩn trợ giúp xã hội là 650.000 đồng/tháng và hệ số trợ cấp đối với trẻ dưới 4 tuổi là 2,5. Như vậy, mức trợ cấp hằng tháng cho nhóm đối tượng này được tính theo công thức: 2,5 × 650.000 đồng = 1.625.000 đồng/tháng.
Điểm đáng chú ý không nằm ở con số tuyệt đối mà ở cách thiết kế chính sách thông minh của thành phố. Thay vì quy định mức tiền cố định như trước đây, Hà Nội đã sử dụng "mức chuẩn" làm nền tảng và áp dụng hệ số tương ứng cho từng nhóm đối tượng. Cách tiếp cận này giúp hệ thống trợ giúp xã hội trở nên linh hoạt hơn trước những biến động về giá cả, đảm bảo tính đồng bộ và tránh việc phải điều chỉnh rời rạc khi cần tăng trợ cấp trong tương lai.
Theo các chuyên gia trong lĩnh vực an sinh xã hội, trẻ nhỏ trong các gia đình có người khuyết tật hoặc thiếu vắng cha mẹ là nhóm dễ bị tổn thương nhất trong xã hội. Việc áp dụng hệ số 2,5 - mức cao nhất trong nhóm trẻ em - cho thấy chính sách đang ưu tiên đặc biệt cho giai đoạn đầu đời, hướng tới mục tiêu phòng ngừa rủi ro từ sớm và tạo nền tảng phát triển tốt nhất cho trẻ.
Trong bối cảnh chi phí nuôi trẻ tại Hà Nội hiện nay dao động từ 3-6 triệu đồng/tháng tùy theo điều kiện gia đình, khoản trợ cấp 1.625.000 đồng rõ ràng chưa thể bao phủ toàn bộ nhu cầu chi tiêu, nhưng vẫn là mức hỗ trợ thiết thực và có ý nghĩa quan trọng đối với các gia đình khó khăn. Xét ở góc độ chính sách, Hà Nội đã lựa chọn cách tiếp cận "an sinh có mục tiêu" thay vì phổ quát, nhằm tập trung nguồn lực vào nhóm cần thiết nhất và giảm áp lực ngân sách cho thành phố. Tuy nhiên, cách làm này cũng đòi hỏi phải xác định đúng đối tượng, tránh bỏ sót các trường hợp ở ranh giới thụ hưởng và đơn giản hóa thủ tục để người dân dễ dàng tiếp cận chính sách.
