Từ ngày 1/7, nhiều chính sách y tế và dân số mới chính thức có hiệu lực, bao gồm hỗ trợ tài chính cho phụ nữ sinh con, miễn phí sàng lọc trước sinh và sơ sinh, cùng với việc mở rộng quyền lợi bảo hiểm y tế. Các quy định này nhằm nâng cao chất lượng dân số và khuyến khích sinh con.
Hỗ trợ 2 triệu đồng cho phụ nữ sinh con
Theo Nghị định 168 của Chính phủ, phụ nữ thuộc một trong ba nhóm sau sẽ được hỗ trợ 2 triệu đồng khi sinh con: phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người; phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi; phụ nữ sinh con tại các tỉnh, thành phố có mức sinh thấp hơn mức sinh thay thế (2,1 con/phụ nữ).
Luật Dân số mới cũng thay đổi quan điểm về chính sách sinh con. Thay vì khuyến khích mỗi cặp vợ chồng chỉ sinh từ một đến hai con, luật mới trao quyền để các cặp vợ chồng tự quyết định thời điểm sinh con, số lượng con và khoảng cách giữa các lần sinh, dựa trên điều kiện sức khỏe, kinh tế và hoàn cảnh gia đình.
Siết chặt hành vi lựa chọn giới tính thai nhi
Luật Dân số nghiêm cấm mọi hành vi lựa chọn giới tính thai nhi. Người hành nghề khám chữa bệnh nếu thông báo hoặc tiết lộ giới tính thai nhi nhằm mục đích để thai phụ lựa chọn phá thai sẽ bị đình chỉ hành nghề. Ngoài ra, phụ nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng, tăng thêm một tháng so với quy định hiện hành. Người chồng cũng được nghỉ 10 ngày để chăm sóc vợ và con sau sinh.
Miễn phí sàng lọc trước sinh và sơ sinh
Từ ngày 1/7, Nhà nước hỗ trợ khám sàng lọc trước sinh và sơ sinh nhằm phát hiện sớm bệnh lý bẩm sinh. Đối với phụ nữ mang thai, sàng lọc 4 bệnh gồm: Hội chứng Down, Edwards, Patau và Thalassemia. Đối với trẻ sơ sinh, sàng lọc 5 bệnh gồm: suy giáp trạng bẩm sinh, thiếu men G6PD, tăng sản thượng thận bẩm sinh, khiếm thính bẩm sinh và dị tật tim bẩm sinh nặng.
Mức hỗ trợ tối đa là 900.000 đồng/người đối với sàng lọc trước sinh và 600.000 đồng/trẻ đối với sàng lọc sơ sinh. Từ ngày 1/7 đến hết năm 2026, các gói sàng lọc được miễn phí cho phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh thuộc hộ nghèo, cận nghèo, đối tượng bảo trợ xã hội, người dân sinh sống tại thôn đặc biệt khó khăn, xã vùng dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới và hải đảo. Từ ngày 1/1/2027, tất cả phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh trên cả nước sẽ được ngân sách thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035 hỗ trợ chi phí sàng lọc cho đến khi các dịch vụ này được bảo hiểm y tế chi trả.
Mở rộng quyền lợi khám trái tuyến BHYT
Theo quy định mới, người có thẻ BHYT khi khám ngoại trú trái tuyến tại cơ sở khám chữa bệnh cấp cơ bản được xếp hạng từ 50 điểm trở lên, cơ sở tạm xếp cấp cơ bản hoặc bệnh viện cấp chuyên sâu từng được xếp tuyến tỉnh trước ngày 1/1/2025 sẽ được Quỹ BHYT thanh toán 50% mức hưởng. Cụ thể: người hưởng 100% BHYT khi đi trái tuyến được thanh toán 50%; người hưởng 95% được thanh toán 47,5%; người hưởng 80% được thanh toán 40%. Ví dụ, người thuộc nhóm hưởng 100% BHYT với chi phí khám ngoại trú 1 triệu đồng sẽ được quỹ thanh toán 500.000 đồng, chỉ phải tự trả 500.000 đồng.
Hóa đơn khám dưới 379.500 đồng được BHYT thanh toán toàn bộ
Người tham gia BHYT được hưởng quyền lợi cao hơn với các lần khám chữa bệnh có tổng chi phí dưới 379.500 đồng. Đối với trường hợp khám đúng tuyến, Quỹ BHYT sẽ thanh toán 100% chi phí trong phạm vi được hưởng, kể cả với người trước đây vẫn phải đồng chi trả. Ví dụ, người thuộc nhóm hưởng 80% BHYT, nếu chi phí khám là 370.000 đồng thì trước đây phải tự trả 74.000 đồng, nay toàn bộ số tiền này do Quỹ BHYT thanh toán.
Tham gia BHYT 5 năm liên tục được hưởng thêm quyền lợi
Khi tổng số tiền cùng chi trả trong năm vượt quá 6 tháng lương cơ sở (hiện tương đương 15,18 triệu đồng), người bệnh sẽ được Quỹ BHYT thanh toán 100% chi phí khám chữa bệnh thuộc phạm vi được hưởng trong thời gian còn lại của năm. Mức thanh toán tối đa đối với thiết bị y tế sử dụng trong các kỹ thuật chuyên sâu cũng được nâng lên 113,85 triệu đồng cho mỗi lần thực hiện, tăng hơn 8,5 triệu đồng so với trước đây.
Bộ Y tế khuyến cáo người dân nên tìm hiểu trước cấp chuyên môn kỹ thuật của cơ sở khám chữa bệnh trên website của Bộ Y tế, sở y tế hoặc bệnh viện để lựa chọn nơi khám phù hợp và tối ưu quyền lợi BHYT.
