Giám đốc Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi, ông Jean Kaseya, vui mừng thông báo rằng dịch Ebola đang dần được kiểm soát tại Uganda. Ông đặc biệt đánh giá cao năng lực truy vết của quốc gia này trong bối cảnh diễn biến phức tạp tại khu vực biên giới. Theo ông Kaseya, Chính phủ Uganda đã thực hiện nghiêm túc công tác quản lý dịch tễ khi xác định được 792 trường hợp tiếp xúc gần và đang thực hiện theo dõi tích cực đối với những người này.
WHO biểu dương Uganda
Trong chuyến thăm Uganda gần đây, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus cũng biểu dương chiến lược ứng phó của nước này. Ông đặc biệt nhấn mạnh tỷ lệ tử vong thấp dưới 1% cho thấy sự chuẩn bị kỹ lưỡng về hạ tầng y tế và phản ứng nhanh nhạy của đội ngũ cán bộ.
Nguy cơ tại CHDC Congo
Trái với tình hình ổn định tại Uganda, quốc gia láng giềng CHDC Congo đang đối mặt với tình thế nguy cấp. CDC châu Phi bày tỏ lo ngại về công tác truy vết tại CHDC Congo khi số người được theo dõi mới chỉ dừng ở mức dưới 5.000 người, trong khi con số thực tế phải là 24.000 người. Ông Kaseya cảnh báo nếu không theo dõi sát sao và truy vết nghiêm ngặt thì nguy cơ lây nhiễm và bùng phát dịch sẽ rất cao. Công tác ứng phó tại tâm dịch ở tỉnh Ituri, miền đông CHDC Congo đang gặp khó khăn do hạ tầng giao thông kém và an ninh bất ổn. Trước thực trạng này, Giám đốc CDC châu Phi kêu gọi các bên xung đột tại miền đông CHDC Congo nhanh chóng thực hiện lệnh ngừng bắn để chung tay ứng phó dịch Ebola.
Nhóm nguy cơ cao
Các chuyên gia y tế cảnh báo nếu dịch bệnh không sớm được khống chế thì trẻ em, nhất là trẻ sống trong các cơ sở chăm sóc tập trung, sẽ tiếp tục là một trong những nhóm có nguy cơ nhiễm cao nhất. Dịch Ebola chủng Bundibugyo được CHDC Congo xác nhận vào ngày 15/5. Đây là đợt bùng dịch thứ 17 tại quốc gia này, khiến WHO phải tuyên bố tình trạng khẩn cấp y tế toàn cầu. Chủng Bundibugyo đặc biệt nguy hiểm vì chưa có vaccine và phác đồ điều trị đặc hiệu. WHO đang tăng cường hỗ trợ hai quốc gia này trong giám sát dịch tễ, truy vết tiếp xúc, điều trị lâm sàng và huy động vật tư ứng phó.
Mỹ tăng viện trợ
Chính phủ Mỹ bổ sung khoản viện trợ trị giá 20 triệu USD cho các hoạt động ứng phó và phòng ngừa dịch tại châu Phi, nâng tổng mức đóng góp trực tiếp cho công tác này lên hơn 220 triệu USD. Khoản hỗ trợ mới được triển khai phối hợp với CDC Mỹ và các chính phủ trong khu vực, tập trung tăng cường năng lực ứng phó tại Burundi, Kenya, Rwanda và Nam Sudan. Trước đó, 350 triệu USD đã được phân bổ cho công tác ứng phó dịch Ebola và hỗ trợ nhân đạo tại CHDC Congo, Uganda và Nam Sudan. Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết, nguồn lực mới sẽ được sử dụng để tăng cường các trung tâm điều hành khẩn cấp, hệ thống giám sát dịch bệnh, năng lực xét nghiệm, kiểm soát biên giới, các biện pháp phòng ngừa và kiểm soát lây nhiễm, mua sắm vật tư y tế thiết yếu phục vụ công tác ứng phó.
Hỗ trợ từ các đối tác
Các đối tác được Mỹ tài trợ đã hỗ trợ nhiều hoạt động quan trọng như truy vết, kiểm soát biên giới, tăng cường năng lực phòng xét nghiệm, triển khai chiến dịch truyền thông cộng đồng, xây dựng các trung tâm điều trị và cung cấp vật tư y tế, vệ sinh thiết yếu tại các khu vực chịu ảnh hưởng ở CHDC Congo, Uganda và Nam Sudan. Theo giới chức Mỹ, việc tăng cường hỗ trợ lần này nhằm nâng cao khả năng ứng phó sớm, giảm nguy cơ lây lan xuyên biên giới và củng cố hệ thống y tế tại các quốc gia dễ bị tổn thương, trong bối cảnh dịch Ebola vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ bùng phát trở lại ở khu vực.
Hạn chế nhập cảnh
Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo “xứ cờ hoa” đang tích cực triển khai biện pháp hạn chế nhập cảnh đối với người từ vùng dịch, đồng thời kêu gọi các nước tăng cường nỗ lực ngăn chặn sự lây lan của dịch Ebola, bao gồm cả biện pháp hạn chế đi lại. Washington áp dụng lệnh cấm nhập cảnh đối với hành khách từng đến CHDC Congo và Uganda kể từ giữa tháng 5, trong bối cảnh World Cup đang được tổ chức ở Mỹ, Canada và Mexico. Đại sứ Mỹ tại Bỉ Bill White đã trực tiếp chuyển yêu cầu đến Chính phủ Bỉ, trong đó bao gồm việc buộc công dân Bỉ trở về từ vùng dịch phải thực hiện cách ly. Tuy nhiên, Bộ trưởng Y tế Bỉ Frank Vandenbroucke tuyên bố nước này không áp đặt lệnh cấm nhập cảnh đối với hành khách từ CHDC Congo. Bộ trưởng Vandenbroucke khẳng định Bỉ sẽ tiếp tục tuân thủ hướng dẫn của WHO và CDC châu Âu, tập trung sàng lọc y tế ngay tại các vùng dịch và cách ly nếu cần. Bộ trưởng Vandenbroucke cho rằng, Mỹ cũng có trách nhiệm với sự bùng phát dịch Ebola, bởi viện trợ y tế bị cắt giảm nghiêm trọng khi Washington rút khỏi WHO năm 2025.
