BHXH Tự Nguyện: Quy Định Về Trợ Cấp Tuất Cho Thân Nhân Khi Người Tham Gia Qua Đời
Việc tham gia Bảo hiểm xã hội Việt Nam theo hình thức tự nguyện đang trở nên ngày càng phổ biến, giúp nhiều người chủ động tích lũy cho tuổi già và đảm bảo an sinh xã hội. Tuy nhiên, một câu hỏi thường gặp là: Nếu người đang tham gia BHXH tự nguyện không may qua đời, liệu thân nhân của họ có được hưởng chế độ trợ cấp tuất tương tự như đối với người lao động tham gia BHXH bắt buộc hay không? Bài viết này sẽ làm rõ các quy định và cách tính chế độ này, đặc biệt trong trường hợp người tham gia có thời gian đóng BHXH bắt buộc trước đó.
Trợ Cấp Mai Táng Một Lần Theo Luật BHXH 2024
Theo thông tin từ Bảo hiểm xã hội Việt Nam, căn cứ vào Điều 109 của Luật BHXH năm 2024, khi một người có thời gian đóng BHXH từ đủ 60 tháng trở lên qua đời, người lo mai táng sẽ được hưởng trợ cấp mai táng một lần. Mức trợ cấp này được tính bằng 10 lần mức tham chiếu tại tháng người tham gia BHXH chết. Hiện nay, mức tham chiếu là 2.340.000 đồng, do đó, số tiền trợ cấp mai táng mà gia đình nhận được là: 10 × 2.340.000 đồng = 23.400.000 đồng. Đây là một khoản hỗ trợ quan trọng giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho thân nhân trong thời điểm khó khăn.
Trợ Cấp Tuất Hàng Tháng Cho Thân Nhân
Đối với trợ cấp tuất hàng tháng, mỗi thân nhân của người lao động qua đời sẽ nhận được một khoản bằng 50% mức lương cơ sở, hiện đang là 1.170.000 đồng mỗi tháng. Tuy nhiên, điều kiện để hưởng chế độ này là người lao động phải có thời gian đóng BHXH đủ 15 năm trở lên và chưa từng hưởng BHXH một lần trước đó. Trong trường hợp này, tối đa 4 thân nhân thuộc các nhóm sau đây có thể được nhận trợ cấp tuất hàng tháng:
- Con chưa thành niên, con đang đi học, hoặc con bị suy giảm khả năng lao động.
- Vợ hoặc chồng của người lao động.
- Cha đẻ, mẹ đẻ của người lao động.
- Thân nhân khác trực tiếp nuôi dưỡng người lao động.
Nếu thân nhân không có người trực tiếp nuôi dưỡng, mức trợ cấp tuất hàng tháng sẽ được nâng lên bằng 70% mức lương cơ sở, tương đương 1.638.000 đồng mỗi tháng. Điều này nhằm đảm bảo sự hỗ trợ tài chính đầy đủ hơn cho những trường hợp đặc biệt.
Lựa Chọn Trợ Cấp Tuất Một Lần
Thân nhân của người lao động không thuộc diện được nhận trợ cấp tuất hàng tháng, hoặc thuộc diện nhưng không muốn hưởng trợ cấp này, có thể lựa chọn nhận trợ cấp tuất một lần. Tuy nhiên, có một số ngoại lệ: con dưới 6 tuổi, con hoặc vợ/chồng của người lao động bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên không được áp dụng lựa chọn này. Theo Điều 109 Luật BHXH năm 2024, người đang tham gia BHXH tự nguyện, đang bảo lưu thời gian đóng BHXH, đang hưởng hoặc tạm dừng hưởng lương hưu khi chết, thân nhân cũng được hưởng trợ cấp tuất một lần.
Danh sách thân nhân đủ điều kiện bao gồm: con đẻ, con nuôi, vợ hoặc chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, cha vợ hoặc cha chồng, mẹ vợ hoặc mẹ chồng, hoặc thành viên khác trong gia đình mà người tham gia BHXH có nghĩa vụ nuôi dưỡng theo pháp luật về hôn nhân và gia đình.
Cách Tính Trợ Cấp Tuất Một Lần Dựa Trên Thời Gian Đóng BHXH
Mức trợ cấp tuất một lần được tính toán dựa trên thời gian và mức đóng BHXH của người tham gia, cụ thể như sau:
- Đối với thời gian đóng BHXH trước năm 2014, mỗi năm được tính bằng 1,5 lần mức bình quân thu nhập làm căn cứ đóng BHXH.
- Đối với thời gian đóng BHXH từ năm 2014 trở đi, mỗi năm được tính bằng 2 lần mức bình quân thu nhập làm căn cứ đóng BHXH.
- Trong trường hợp người tham gia có thời gian đóng BHXH chưa đủ 60 tháng, mức trợ cấp tuất sẽ bằng chính số tiền đã đóng vào quỹ BHXH.
Như vậy, khi người tham gia BHXH tự nguyện qua đời, số tiền đã đóng không bị mất trắng mà vẫn được giải quyết thông qua các chế độ mai táng và trợ cấp tuất cho thân nhân, tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật. Điều này giúp đảm bảo quyền lợi và sự an tâm cho cả người tham gia và gia đình của họ.
