Bác sĩ cảnh báo nguy cơ chết người từ cú ngã gãy cổ trong đấu vật cổ truyền
Tại hội vật cổ truyền làng Thái Lai, xã Kim Anh, Hà Nội, chiều ngày 26/2, một tai nạn thương tâm đã xảy ra khiến đô vật Nguyễn Văn T., 44 tuổi, tử vong. Sự việc diễn ra trong trận đấu với một đối thủ trẻ hơn, khi anh T. bị đối phương khóa chặt, bế ngửa lên và lật ngược cơ thể trong tích tắc. Khi đòn vật hoàn tất, anh rơi ngửa ra sau, phần cổ gáy chạm sàn trước khi lưng kịp tiếp đất, dẫn đến tình trạng bất động ngay lập tức.
Trận đấu phải dừng lại khẩn cấp, và anh T. được đưa đi cấp cứu trong tình trạng hôn mê. Tuy nhiên, do tiên lượng rất nặng, gia đình đã xin đưa anh về nhà vào sáng 27/2. Đến chiều cùng ngày, nam đô vật không qua khỏi, để lại nỗi đau cho người thân và cộng đồng thể thao.
Tình huống "nặng và nguy hiểm nhất" trên sàn đấu
Trao đổi với báo chí, bác sĩ chuyên khoa II Trần Anh Vũ, Trưởng khoa Y học Thể thao và Nội soi tại Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, nhận định cơ chế va chạm này là tình huống "nặng và nguy hiểm nhất" mà một vận động viên đấu vật chuyên nghiệp có thể gặp phải. Ông giải thích rằng trong đấu vật cổ truyền, động tác bốc - quăng và lật ngược đối phương là kỹ thuật quyết định, nhưng nếu vận động viên mất thế chủ động khi cơ thể bị xoay ngược và không kiểm soát được điểm rơi, phần đầu và cổ sẽ chịu lực va chạm lớn nhất.
"Vùng cổ là trục truyền dẫn thần kinh từ não xuống toàn bộ cơ thể. Nếu xảy ra trượt hay lệch đốt sống cổ, tủy cổ có thể bị chèn ép hoặc tổn thương trực tiếp, đe dọa tính mạng", bác sĩ Vũ phân tích. Ông nhấn mạnh rằng trong thể thao đối kháng, những tai nạn nghiêm trọng nhất thường liên quan đến cột sống cổ, vì chỉ một sai lệch nhỏ ở điểm rơi cũng có thể tạo ra lực gập cổ vượt quá ngưỡng chịu đựng của cơ thể.
Yếu tố then chốt để giảm thiểu rủi ro
Bác sĩ Vũ cho biết, đối với vận động viên chuyên nghiệp, có hai yếu tố then chốt nhằm giảm thiểu nguy cơ chấn thương nghiêm trọng:
- Kỹ thuật ngã và tiếp đất an toàn: Giúp phân tán lực và hạn chế tình trạng gập cổ tối đa khi chạm sàn.
- Chế độ luyện tập tăng cường sức mạnh: Tập trung vào hệ cơ vùng cổ và cơ cạnh cột sống cổ để giữ vững trục cột sống trong thời điểm va chạm.
Ông lưu ý rằng những vận động viên đỉnh cao thường có nhóm cơ cổ phát triển rõ rệt, đây không chỉ là yếu tố hình thể mà còn là yêu cầu chuyên môn để bảo vệ cột sống cổ trước các pha đối kháng cường độ cao.
Đấu vật cổ truyền: Môn thể thao nhiều rủi ro
Ngoài chấn thương cột sống cổ được xem là nguy hiểm nhất, đấu vật cổ truyền còn tiềm ẩn nhiều dạng tổn thương khác. Các đòn khóa tay, khóa chân có thể gây trật khớp vai, khuỷu hoặc gối nếu lực tác động vượt quá biên độ chịu đựng của khớp. Gần đây, trận chung kết giữa võ sĩ MMA Việt Nam Bạch Văn Nghĩa và đô vật người Nga Rafael Raimond tại sới vật đầu xuân làng Mai Động, Hà Nội, cũng phải kết thúc sớm do chấn thương. Trong một tình huống giằng co, Raimond bị trật khớp vai và không thể tiếp tục thi đấu, với khả năng phải phẫu thuật và nghỉ thi đấu đến hết mùa giải.
Bên cạnh nguy cơ trật khớp, trong những tình huống nặng hơn, lực xoắn và bẻ mạnh có thể dẫn đến gãy xương. Những chấn thương này ít khi đe dọa tính mạng nhưng vẫn ảnh hưởng trực tiếp đến sự nghiệp thi đấu của vận động viên.
Giải pháp từ góc độ chuyên môn
Bác sĩ Vũ nhấn mạnh rằng không thể loại bỏ hoàn toàn rủi ro trong các môn thể thao đối kháng, vì có những tình huống diễn ra rất nhanh và vận động viên không thể kiểm soát tuyệt đối mọi chuyển động. Từ góc độ chuyên môn, ông đề xuất rằng bên cạnh việc nâng cao chất lượng huấn luyện, đặc biệt là tập trung vào kỹ năng tiếp đất và sức mạnh cơ cổ, các liên đoàn cần xem xét yếu tố luật thi đấu.
"Việc điều chỉnh hoặc hạn chế những động tác có nguy cơ cao, cũng như xây dựng quy trình xử trí chấn thương chặt chẽ ngay tại sàn đấu, là những giải pháp cần được cân nhắc", bác sĩ Trần Anh Vũ cho biết. Ông kết luận rằng thể thao đối kháng luôn đi kèm rủi ro, và điều quan trọng là nhận diện đúng nguy cơ, giảm thiểu tối đa chấn thương cho vận động viên thông qua chế độ huấn luyện chặt chẽ và luật thi đấu phù hợp.
