Tháng 7 năm 2026 mở ra chuỗi sự kiện thiên văn liên tiếp, khi bầu trời gần như không có khoảng nghỉ. Các hành tinh thay phiên tỏa sáng, tiếp theo là sự trở lại của những trận mưa sao băng ấn tượng. Theo Hội Thiên văn Hà Nội (HAS), đây là thời điểm lý tưởng để người yêu thiên văn quan sát bầu trời đêm.
Sao Kim đạt độ cao cực đại ngày 2.7
Ngay đầu tháng, sao Kim trở thành điểm nhấn nổi bật trên bầu trời hoàng hôn. Vào ngày 2.7, hành tinh này đạt độ cao tối đa khoảng 35° phía trên đường chân trời với độ sáng lên tới -4.3, đủ để dễ dàng nhìn thấy bằng mắt thường ngay cả khi trời chưa tối hẳn. Do nằm gần Mặt trời hơn Trái đất, sao Kim luôn xuất hiện trong vùng chạng vạng, nhưng ở giai đoạn ly giác cực đại, nó tách đủ xa để trở thành một "ngôi sao" rực rỡ, thường được gọi là sao Hôm.
Trái đất ở vị trí xa Mặt trời nhất ngày 7.7
Chỉ vài ngày sau, Trái đất đi qua điểm viễn nhật – điểm xa nhất trên quỹ đạo quanh Mặt trời. Ở thời điểm này, Trái đất xa Mặt trời hơn khoảng 3% so với mức trung bình. Dù con số nghe có vẻ đáng kể, sự thay đổi này rất nhỏ và hầu như không ảnh hưởng đến thời tiết. Mùa hè hay mùa đông phụ thuộc chủ yếu vào độ nghiêng trục Trái đất, không phải khoảng cách. Tuy nhiên, về mặt thiên văn, đây là khoảnh khắc đánh dấu điểm xa nhất trên hành trình quỹ đạo của hành tinh chúng ta quanh Mặt trời.
Trăng tròn – trăng hươu ngày 29.7
Cuối tháng 7, Mặt trăng đạt pha trăng tròn, mang tên trăng hươu. Đây là cách gọi phổ biến trong văn hóa hiện đại cho lần trăng tròn tháng 7 dương lịch hằng năm. Mặt trăng xuất hiện từ lúc hoàng hôn và tỏa sáng suốt đêm cho đến rạng sáng hôm sau. Tên gọi "trăng hươu" được biết đến phổ biến, nhưng trong lịch sử, nhiều nền văn hóa đã đặt tên riêng cho cùng một chu kỳ trăng. Dù mang tên gì, trăng tròn tháng 7 luôn là một trong những đêm trăng sáng và nổi bật nhất mùa hè, có thể làm lu mờ mọi ánh sao trên bầu trời.
Mưa sao băng Southern Delta Aquariids ngày 30.7
Khép lại tháng 7 sôi động là trận mưa sao băng Southern Delta Aquariids, một trong những trận mưa sao băng đáng chú ý nhất mùa hè. Hoạt động từ ngày 12.7 đến 23.8 hằng năm, trận mưa sao băng này đạt cực đại vào khoảng ngày 30.7 với tần số trên lý thuyết khoảng 25 sao băng mỗi giờ trong điều kiện lý tưởng. Tại Hà Nội, nên bắt đầu quan sát khi trời đã về khuya, lúc chòm sao Aquarius (Bảo Bình) đã leo cao trên bầu trời phía đông. Các vệt sao băng thường dài, chậm và rõ nét, tạo cảm giác "trôi chậm" qua bầu trời. Tuy nhiên, điều kiện quan sát năm nay không thực sự thuận lợi khi Mặt trăng chỉ vừa qua pha đầy đủ ngay hôm trước, khiến ánh trăng sáng có thể làm lu mờ phần lớn vệt sao băng.
