Vì sao chấn thương dây chằng ngày càng phổ biến?
Bác sĩ chuyên khoa 2 Trương Công Dũng, nguyên Tổng Thư ký Hội Y học Thể thao TP.HCM, thành viên Ban chấp hành Hội Nội soi Cơ Xương Khớp TP.HCM, cho biết dây chằng rất dễ bị tổn thương khi khớp gối hoặc cổ chân bị vặn xoắn đột ngột, đặc biệt trong các tình huống đổi hướng nhanh, tiếp đất sai tư thế hoặc chịu lực bất thường. Điều này không chỉ xảy ra trong thể thao mà còn trong tai nạn giao thông, tai nạn sinh hoạt hoặc lao động hằng ngày.
Tư thế sinh hoạt sai cũng sẽ ảnh hưởng đến dây chằng.
Hiện nay, số ca đứt dây chằng được ghi nhận ngày càng nhiều vì nhiều nguyên nhân:
- Nhận thức của người dân được nâng cao, nhiều người chủ động đi khám khi xuất hiện các dấu hiệu như đau, sưng, lỏng gối hoặc mất vững khớp.
- Các bác sĩ được đào tạo bài bản hơn về chấn thương thể thao, có kinh nghiệm phát hiện những trường hợp đứt dây chằng mà trước đây dễ bị bỏ sót.
- Sự phát triển của MRI giúp phát hiện dễ dàng và chính xác hơn các tổn thương dây chằng.
- Nhu cầu điều trị ngày càng tăng, người bệnh muốn phục hồi hoàn toàn để trở lại sinh hoạt, công việc và thể thao.
- Sự phát triển mạnh của các phong trào thể thao như bóng đá, cầu lông, tennis, pickleball, chạy bộ, gym góp phần làm gia tăng số ca chấn thương dây chằng.
Những thói quen sinh hoạt làm tăng nguy cơ tổn thương dây chằng
Ngoài các chấn thương trực tiếp, nhiều thói quen hằng ngày có thể làm tăng nguy cơ tổn thương dây chằng, bao gồm:
- Không khởi động kỹ khi chơi thể thao.
- Vận động cường độ cao khi thể lực chưa được chuẩn bị.
- Tăng khối lượng tập luyện quá nhanh sau thời gian dài ít vận động.
- Chơi thể thao trong tình trạng mệt mỏi hoặc thiếu ngủ.
- Uống bia rượu trước khi vận động, làm giảm khả năng phản xạ và kiểm soát động tác.
- Thừa cân, béo phì làm tăng tải trọng lên khớp.
- Yếu cơ đùi, cơ mông và cơ vùng trung tâm, khiến khớp mất ổn định.
- Mang giày dép không phù hợp hoặc đã mòn đế.
- Ngồi nhiều, ít vận động trong thời gian dài làm giảm sức mạnh cơ và khả năng giữ thăng bằng.
- Khớp đang bị đau, thoái hóa hoặc chấn thương cũ mà không điều trị triệt để, dẫn đến dễ chấn thương thêm, trong đó có đứt dây chằng.
Người lớn tuổi có dễ bị đứt dây chằng hơn người trẻ?
Theo bác sĩ Công Dũng, tuổi tác khiến dây chằng giảm độ đàn hồi, chịu lực kém hơn và phục hồi chậm hơn. Tuy nhiên, tỷ lệ đứt dây chằng ở người lớn tuổi không tăng tương ứng do nhóm này thường ít vận động mạnh, ít thực hiện các động tác xoay người, đổi hướng hoặc va chạm - những cơ chế phổ biến gây chấn thương dây chằng. Thay vào đó, họ dễ gặp các bệnh lý thoái hóa khớp, rách sụn chêm thoái hóa, loãng xương và gãy xương do té ngã. Ngược lại, người từ 20 - 50 tuổi, đặc biệt những người thường xuyên chơi thể thao hoặc hoạt động thể lực cường độ cao, mới là nhóm có nguy cơ đứt dây chằng cao nhất.
“Điều quan trọng không phải là tuổi tác hay trình độ chơi thể thao, mà là tập luyện phù hợp với thể trạng, duy trì sức khỏe cơ xương khớp và chuẩn bị thể lực đầy đủ. Việc được bác sĩ chuyên khoa tư vấn, theo dõi cũng giúp giảm nguy cơ chấn thương và bảo vệ sức khỏe lâu dài”, bác sĩ Dũng nói.
