VĐV Botswana bị tước danh hiệu vô địch vì động tác 'bắn súng' phản cảm
Tại chặng World Athletics Indoor Tour diễn ra ở Torun, Ba Lan vào ngày 22/2/2026, vận động viên Tshepiso Masalela của Botswana đã gây chấn động khi bị tước danh hiệu vô địch nội dung 1.500m nam. Nguyên nhân xuất phát từ động tác ăn mừng mô phỏng "bắn súng" về phía đối thủ Azeddine Habz của Pháp, bị coi là hành vi phản cảm và vi phạm quy định thi đấu.
Chiến thắng ngắn ngủi và quyết định gây sốc
Trong cuộc đua căng thẳng, Masalela, 26 tuổi, đã bứt tốc mạnh mẽ ở vòng cuối để vượt qua Habz, về đích với thời gian 3 phút 32 giây 55. Thành tích này không chỉ giúp anh giành chiến thắng mà còn thiết lập kỷ lục quốc gia Botswana trong nhà, đồng thời là thông số nhanh thứ ba thế giới trong năm 2026. Tuy nhiên, niềm vui của anh chỉ kéo dài vài phút khi ban tổ chức quyết định truất quyền thi đấu vì động tác mừng mô phỏng "bắn súng" trong những mét cuối cùng.
Các trọng tài xác định hành vi này vi phạm Điều TR 7.1 về "hành vi không đúng mực" theo quy định của Liên đoàn Điền kinh thế giới (World Athletics). Kết quả, Masalela bị hủy thành tích, kỷ lục quốc gia mới không được công nhận, và danh hiệu cùng tiền thưởng được trao lại cho Habz, người về nhì với thời gian 3 phút 32 giây 56.
Tranh cãi dữ dội trên mạng xã hội
Quyết định này nhanh chóng gây tranh luận sôi nổi trên các nền tảng mạng xã hội. Cựu vô địch thế giới 100m Fred Kerley chỉ trích mạnh mẽ, cho rằng những quy định như vậy đang làm mất đi sự hấp dẫn và tính tự nhiên của môn thể thao. Cựu vận động viên Olympic Canada Anson Henry cũng đồng tình, nhận định "những luật lệ này đang giết chết điền kinh".
Trong khi đó, một số ý kiến ủng hộ ban tổ chức. Bình luận viên điền kinh nổi tiếng Geoff Wightman nhấn mạnh rằng vận động viên có thể tận hưởng khoảnh khắc chiến thắng, nhưng không nên có hành vi thiếu tôn trọng đối thủ. Theo Canadian Running Magazine, chính đội của Habz đã gửi đơn đề nghị xem xét truất quyền thi đấu với Masalela, và mặc dù huấn luyện viên Caster Semenya của anh đã khiếu nại, nhưng không thành công.
Tiền lệ và sự không nhất quán trong áp dụng quy định
Thực tế, Masalela không phải là người đầu tiên sử dụng động tác "bắn súng" khi mừng chiến thắng. Tại giải vô địch điền kinh Mỹ năm 2022, Noah Lyles từng thực hiện cử chỉ tương tự sau khi thắng Erriyon Knighton ở chung kết 200m nam mà không bị xử phạt. Năm 2023, vận động viên Anh Charles Hicks cũng có hành động tương tự khi vượt qua vận động viên Kenya Victor Kiprop ở cự ly 10.000m, và không bị truất quyền thi đấu.
Theo Canadian Running Magazine, sự khác biệt này có thể do mỗi giải đấu có tổ trọng tài riêng biệt. Hàng năm, World Athletics sử dụng hơn 500 trọng tài được chứng nhận quốc tế để điều hành các sự kiện, và cách diễn giải quy định có thể thay đổi trong những tình huống chưa được mô tả cụ thể. Điều này làm dấy lên câu hỏi về tính nhất quán và công bằng trong việc áp dụng luật lệ, đặc biệt khi liên quan đến biểu cảm cá nhân của vận động viên.
Sự việc này không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân Masalela mà còn làm nổi bật những thách thức trong việc cân bằng giữa kỷ luật thể thao và tự do biểu đạt, một chủ đề có thể tiếp tục gây tranh cãi trong cộng đồng điền kinh toàn cầu.
