Tính đến nay, cờ vua Việt Nam đã có 13 đại kiện tướng nam gồm Đào Thiên Hải, Từ Hoàng Thông, Nguyễn Anh Dũng, Cao Sang, Nguyễn Ngọc Trường Sơn, Lê Quang Liêm, Bùi Vinh, Nguyễn Huỳnh Minh Huy, Nguyễn Đức Hòa, Trần Tuấn Minh, Nguyễn Anh Khôi, Nguyễn Văn Huy và Lê Tuấn Minh. Trong số đó, Lê Quang Liêm hiện xếp hạng 19 thế giới với elo 2.731, là người gặt hái nhiều thành công nhất với đỉnh cao danh hiệu vô địch cờ chớp thế giới năm 2013.
Bên cạnh đó, cờ vua Việt Nam cũng sở hữu 7 đại kiện tướng nữ là Phạm Lê Thảo Nguyên, Hoàng Thị Bảo Trâm, Lê Thị Thanh An, Lê Thanh Tú, Nguyễn Thị Mai Hưng, Võ Thị Kim Phụng và Lương Phương Hạnh. Ngoài ra, nhiều tài năng trẻ như Đầu Khương Duy, Phạm Trần Gia Phúc (nam); Nguyễn Đức Huyền My, Tống Thái Hoàng Ân (nữ) đang được kỳ vọng sẽ tiếp nối thành công.
Thành tích quốc tế ấn tượng
Thống kê về thứ hạng và thành tích thi đấu quốc tế cho thấy cờ vua Việt Nam không chỉ khẳng định vị thế số 1 khu vực Đông Nam Á mà còn nằm trong tốp đầu châu lục. Nhiều kỳ thủ Việt Nam đã bước lên bục cao nhất khi tham dự giải trẻ thế giới. Mới đây nhất, nữ kỳ thủ Nguyễn Đức Huyền My giành HCV lứa tuổi U.8 nội dung cờ nhanh tại giải thanh thiếu niên thế giới 2026 ở Serbia.
Thiếu bệ phóng lên đỉnh cao
Kể từ sau danh hiệu vô địch thế giới nội dung cờ chớp của Lê Quang Liêm năm 2013, đến nay cờ vua Việt Nam chưa tạo được thành tích nổi bật tương tự dù số lượng kỳ thủ đoạt HCV các giải trẻ châu lục, thế giới ngày càng nhiều. Theo các huấn luyện viên, để nhào nặn một kỳ thủ có thành tích ở giải trẻ thế giới gặt hái thành công ở giải đỉnh cao là cả quá trình gian nan và cần nhiều điều kiện đi kèm. Hiện nay, đa phần thành công của các kỳ thủ đến từ sự đầu tư của gia đình. Khi điều kiện kinh tế không cho phép hoặc nhận thấy tương lai bấp bênh, nhiều tài năng đã chuyển hướng khác.
Trước đây, Việt Nam từng đăng cai tổ chức giải cờ vua quốc tế HD Bank danh giá, thu hút nhiều kỳ thủ mạnh trên thế giới tham dự. Đó là cơ hội và động lực cho dàn kỳ thủ hàng đầu Việt Nam như Quang Liêm, Trường Sơn, Tuấn Minh, Thảo Nguyên chinh phục sân chơi đỉnh cao ngay trên sân nhà. Tiếc là sau 9 mùa giải liên tiếp từ năm 2011 đến 2019, giải đấu gián đoạn vì dịch Covid-19 và đến nay chưa trở lại. Trong nỗ lực giúp các kỳ thủ có sân chơi để rèn luyện, tích lũy elo, đại kiện tướng Bùi Vinh và Nguyễn Anh Dũng phối hợp cùng Liên đoàn Cờ Việt Nam tổ chức chuỗi giải cờ vua mở rộng. Tuy nhiên, giải đấu ở quy mô nhỏ, giải thưởng thấp nên chưa tạo sức hút với các kỳ thủ hàng đầu trong nước cũng như nước ngoài.
Để nâng cao trình độ, các kỳ thủ Việt Nam như Tuấn Minh, Gia Phúc, Khương Duy phải thường xuyên thi đấu giải trực tuyến, đồng thời ra nước ngoài thi đấu. Vừa qua, Đầu Khương Duy đến Thái Lan tranh tài giải cờ vua quốc tế Bangkok mở rộng. Anh xuất sắc vượt qua nhiều đối thủ mạnh, giành chức vô địch và lấy chuẩn thứ hai trên hành trình chinh phục danh hiệu đại kiện tướng.
Các huấn luyện viên và phụ huynh vận động viên mong mỏi cờ vua Việt Nam được quan tâm đầu tư tốt hơn từ ngành thể thao, được xã hội hóa mạnh mẽ, từ đó các kỳ thủ có bệ phóng phát triển lên đỉnh cao.
