Thất bại 1-2 trước Argentina tại bán kết World Cup 2026 sáng 16/7 một lần nữa phơi bày điểm yếu kéo dài của tuyển Anh: thiếu một tiền vệ đủ sức điều khiển nhịp độ ở những trận cầu lớn. Dù sở hữu nhiều tiền vệ hàng đầu thế giới, "Tam sư" vẫn không có người giữ bóng và kiểm soát thế trận trong thời khắc quyết định như Luka Modric, Andrea Pirlo hay Martin Zubimendi.
Bàn thắng của Gordon không đủ để che lấp vấn đề
Anthony Gordon ghi bàn ở phút 55, đưa tuyển Anh đến gần trận chung kết World Cup đầu tiên kể từ năm 1966. Nhưng ngay sau bàn thắng ấy, trận đấu đổi chiều. Argentina cầm bóng nhiều hơn, đẩy đội hình lên cao và khiến Anh liên tục phải lùi sâu. Từ phút 55 đến bàn thắng quyết định của Lautaro Martinez ở phút bù giờ, "Tam sư" chỉ cầm bóng khoảng 12%, theo thống kê từ Opta.
Đó không còn là câu chuyện của sơ đồ chiến thuật. Đó là lúc một đội bóng cần người giữ bóng, kéo giảm nhịp độ và giúp đồng đội lấy lại sự bình tĩnh. Tuyển Anh không có người như vậy.
Những đội bóng lớn luôn có một người cầm nhịp
Nhìn lại các giải đấu lớn gần đây, mẫu số chung của những đội đánh bại tuyển Anh không phải hàng công xuất sắc mà là khả năng kiểm soát tuyến giữa. World Cup 2014, Andrea Pirlo biến trận đấu thành màn trình diễn của riêng mình, khiến tuyển Anh phải chạy theo mỗi lần anh chạm bóng. Bốn năm sau, Luka Modric kéo Croatia trở lại từ thế bị dẫn bàn ở bán kết World Cup. Khi các tiền vệ Anh bắt đầu xuống sức, Modric vẫn giữ được sự bình tĩnh, liên tục thoát pressing rồi đưa Croatia tiến lên bằng những đường chuyền đơn giản nhưng đúng thời điểm.
Chung kết Euro 2020 cũng diễn ra theo kịch bản tương tự. Anh dẫn trước Italy chỉ sau hai phút, nhưng rồi dần đánh mất thế trận. Jorginho và Marco Verratti kiên nhẫn chuyền bóng, kéo giãn đội hình đối phương trước khi Italy gỡ hòa và lên ngôi vô địch. Ở Euro 2024, Tây Ban Nha mất Rodri sau hiệp một, nhưng Martin Zubimendi bước vào và giữ nguyên nhịp vận hành của tuyến giữa, giúp Tây Ban Nha luôn kiểm soát trận đấu.
Điểm chung của Pirlo, Modric, Jorginho, Verratti hay Zubimendi không nằm ở số bàn thắng hay kiến tạo. Họ là những người điều khiển nhịp độ. Khi đội nhà cần giảm tốc, họ giữ bóng. Khi cần tăng tốc, họ tung ra đường chuyền phá vỡ cấu trúc đối phương. Và khi đồng đội bắt đầu mất bình tĩnh, họ trở thành điểm tựa để cả tập thể tìm lại sự ổn định.
Declan Rice và Jude Bellingham: năng lượng nhưng thiếu điều tiết
Declan Rice là một trong những tiền vệ đánh chặn hay nhất thế giới. Jude Bellingham có khả năng băng lên ghi bàn và tạo đột biến hiếm có. Nhưng cả hai đều không phải mẫu cầu thủ chuyên điều khiển nhịp trận đấu. Họ là những người tạo ảnh hưởng lớn đến diễn biến trận đấu, chứ không phải những người quyết định tốc độ của nó. Theo cựu danh thủ Gary Lineker, "Tuyển Anh có những cầu thủ xuất sắc, nhưng thiếu một người biết cầm bóng và đọc trận đấu khi áp lực dâng cao."
Tuchel không thể tạo ra điều đội tuyển Anh chưa từng có
Sau trận thua, HLV Thomas Tuchel thừa nhận: "Đội bóng của tôi không còn đủ sức tranh chấp và cũng không thể giữ bóng khi đối phương gia tăng sức ép." Đó không phải vấn đề mới. Gareth Southgate từng gặp khó khăn tương tự. Sven-Göran Eriksson và Fabio Capello cũng vậy. Mỗi HLV có một triết lý khác nhau, nhưng khi bước vào những trận đấu lớn, tuyển Anh đều rơi vào cùng một trạng thái: mất quyền kiểm soát ở tuyến giữa.
Trước Argentina, Messi lùi xuống nhận bóng, Enzo Fernandez và Alexis Mac Allister liên tục di chuyển để tạo khoảng trống, còn Rodrigo De Paul không ngừng pressing và thu hồi bóng. Argentina không chỉ tấn công nhiều hơn, họ còn khiến tuyển Anh không thể thoát khỏi phần sân nhà. Tuchel thay thêm hậu vệ cũng không giải quyết được vấn đề. Khi một đội bóng không giữ được bóng, mọi hệ thống phòng ngự cuối cùng cũng sẽ bị bẻ gãy.
Premier League có thể là giải đấu hấp dẫn nhất thế giới. Bóng đá Anh cũng sản sinh ngày càng nhiều tiền vệ toàn diện. Nhưng điều đội tuyển quốc gia vẫn còn thiếu là một "nhạc trưởng" đúng nghĩa, người đủ bản lĩnh để cầm bóng và đưa cả đội vượt qua những thời khắc hỗn loạn. Croatia có Modric. Italy có Pirlo, rồi Jorginho và Verratti. Tây Ban Nha có Rodri, Zubimendi. Argentina hiện có Enzo Fernandez, Mac Allister và phía trước họ là Lionel Messi. Còn tuyển Anh, sau gần ba thập kỷ lỡ hẹn ở các giải đấu lớn, vẫn đang đi tìm người có thể cầm lái trận đấu khi áp lực lên đến đỉnh điểm. Đó có lẽ mới là khoảng trống lớn nhất ngăn họ bước lên bục vô địch.
