Phát hiện sai lệch trong văn bản Lời kêu gọi toàn dân tập thể dục của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Khi đối chiếu với văn bản đăng trên báo Cứu Quốc số 199 ra ngày 27/3/1946, một thực tế đáng chú ý đã được phát hiện: nhiều trích dẫn hiện nay về bài viết "Sức khỏe và thể dục" của Chủ tịch Hồ Chí Minh không đúng với nguyên bản. Việc sai khác một số câu chữ hoặc trích dẫn thiếu đang đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với ngành thể dục thể thao, cần xem xét và chỉnh lý một cách nghiêm túc đối với một văn bản có ý nghĩa lịch sử đặc biệt này.
Sai lệch kéo dài qua nhiều thập kỷ
Nhà báo lão thành Trương Xuân Hùng, nguyên phóng viên và thư ký tòa soạn báo Thể thao Việt Nam từ năm 1961 đến 2001, đã khẳng định rằng câu "Tự tôi ngày nào tôi cũng tập" trong cuốn sách "Chủ tịch Hồ Chí Minh với thể dục thể thao" xuất bản năm 2007 là sai lệch. Ông cho biết đây chính là câu cuối cùng Bác Hồ viết trong bài "Sức khỏe và thể dục", mà lâu nay ngành thể dục thể thao coi đó là lời kêu gọi của Người.
Bài viết này được đăng ở số 199 ra ngày 27/3/1946 của báo Cứu Quốc, cơ quan tuyên truyền và tranh đấu của Tổng bộ Việt Minh. Tuy nhiên, nhiều năm qua, sự sai khác trong văn bản Lời kêu gọi toàn dân tập thể dục không phải là chuyện nhất thời, mà đã tồn tại trong một thời gian dài. Dễ thấy nhất là câu "Dân cường thì quốc thịnh" được sửa thành "Dân cường thì nước thịnh", hay câu "Tự tôi, ngày nào tôi cũng tập" bị sửa thành "Tự tôi ngày nào cũng tập".
Văn bản gốc và những thay đổi đáng chú ý
Để tìm hiểu rõ hơn, bài "Sức khỏe và thể dục" đã được tra cứu trên tờ Cứu Quốc số ra ngày 27/3/1946 tại Thư viện Quốc gia Việt Nam. Văn bản gốc bao gồm các phần quan trọng như: "Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới, việc gì cũng cần có sức khỏe mới làm thành công" và kết thúc bằng "Dân cường thì quốc thịnh. Tôi mong đồng bào ta ai cũng gắng tập thể dục. Tự tôi, ngày nào tôi cũng tập. Hồ-Chí-Minh."
Điều đáng nói là ba ngày sau, trên số 1 ngày 30/3/1946, tờ Việt Nam Khỏe, cơ quan vận động phổ thông thể dục thể thao của Nha Thể dục Trung ương Việt Nam, đã đăng lại bài "Sức khỏe và thể dục" với một số sửa đổi nhỏ. Ví dụ, "Bộ giáo dục" được viết hoa thành "Bộ Giáo dục", "nha thể dục" thành "Nha Thể dục", và "giậy" thành "dậy". Trong "Hồ Chí Minh: Toàn tập, Tập 4 (1945-1946)", "giậy" lại được sửa thành "dạy".
Nguyên nhân và hậu quả của việc trích dẫn sai
Câu hỏi đặt ra là tại sao việc trích dẫn Lời kêu gọi toàn dân tập thể dục của Chủ tịch Hồ Chí Minh lại có những lần không đầy đủ và sai lệch so với văn bản gốc? Chẳng hạn, trong cuốn "60 năm thể dục thể thao Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng và nước" của Ủy ban Thể dục thể thao (trước đây), Lời kêu gọi thiếu hẳn câu "Bộ giáo dục có nha thể dục, mục đích là để khuyên và giậy cho đồng bào tập thể dục, đặng giữ gìn và bồi đắp sức khỏe" so với bản gốc.
Theo lời kể của nhà báo Trương Xuân Hùng, sau khi về công tác ở báo Thể thao Việt Nam năm 1961, ông đã tìm thấy bài viết gốc tại Thư viện Quốc gia vào năm 1964. Tuy nhiên, lãnh đạo báo sau đó đã sửa bài viết này để đăng dịp 19/5, có thể được xem là khởi nguồn cho những sai lệch sau này.
Yêu cầu thống nhất và bảo tồn giá trị lịch sử
Từ thực tế đó, nhiều ý kiến trong ngành cho rằng đã đến lúc cần đối chiếu, công bố và thống nhất sử dụng nguyên văn bài "Sức khỏe và thể dục" đăng trên báo Cứu Quốc ngày 27/3/1946 trong các tài liệu chính thức. Đồng thời, cần rà soát lại những nội dung đang được sử dụng trong công tác tuyên truyền.
Theo nhà báo Trương Xuân Hùng, chỉ khi từng câu chữ được trả lại đúng với bản gốc, những giá trị tư tưởng và lịch sử mà Chủ tịch Hồ Chí Minh để lại mới được hiểu đầy đủ và truyền tải một cách trọn vẹn. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo tồn tính chính xác trong các văn bản lịch sử, đặc biệt trong bối cảnh ngành thể dục thể thao kỷ niệm 80 năm truyền thống và 80 năm Chủ tịch Hồ Chí Minh hô hào toàn dân tập thể dục.
Định hướng tương lai từ lãnh đạo ngành
Theo Cục trưởng Thể dục thể thao Nguyễn Danh Hoàng Việt, để hạn chế và khắc phục triệt để việc trích dẫn sai sau này, tinh thần của ngành là khi sử dụng những tài liệu liên quan đến lịch sử, họ sẽ ưu tiên sử dụng tài liệu gốc. Thay vì chỉ đưa theo tài liệu đã công bố vào các dịp kỷ niệm trước đây, việc này nhằm bảo đảm sự tôn trọng đối với văn bản chỉ đạo của lãnh đạo Đảng và Nhà nước.
Đồng thời, nó giúp tất cả mọi người hiểu rõ hơn tư tưởng, mong muốn của Chủ tịch Hồ Chí Minh và lịch sử hình thành phong trào thể dục thể thao cách mạng trong suốt 80 năm qua. Lời kêu gọi của Người vẫn là kim chỉ nam dẫn đường cho công tác thể dục thể thao, với thông điệp mạnh mẽ: "Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới, việc gì cũng cần có sức khỏe mới làm thành công" và "Dân cường thì quốc thịnh".
