Màn so tài giữa Brazil và Nhật Bản tại vòng 1/16 World Cup 2026 (0h ngày 30/6) không đơn thuần là cuộc đụng độ giữa thế lực bóng đá vĩ đại nhất lịch sử và đại diện ưu tú nhất đang trỗi dậy của châu Á. Với hàng triệu người hâm mộ, cuộc so tài này còn mang một ý nghĩa biểu tượng sâu sắc: khoảnh khắc giấc mơ dang dở trong bộ truyện tranh huyền thoại Captain Tsubasa chính thức hiện diện trên sân cỏ đời thực.
Cuộc đụng độ giữa thế lực cũ và mới
World Cup 2026 chứng kiến 48 đội tham dự và 3 quốc gia đăng cai, với vòng đấu loại trực tiếp bắt đầu từ vòng 1/16. Dù vậy, trật tự cũ vẫn chưa bị xáo trộn: từ sau chiến thắng của Argentina năm 1978, thế giới chỉ chứng kiến thêm hai nhà vô địch mới là Pháp và Tây Ban Nha, vốn là sản phẩm của hệ thống đào tạo hiện đại châu Âu. Tuy nhiên, những xáo trộn đang dần hình thành ngay trên sân cỏ, mà biểu trưng chính là trận cầu tâm điểm giữa Brazil và Nhật Bản.
Brazil là thế lực lớn nhất lịch sử bóng đá với 5 lần vô địch thế giới. Nhật Bản, ngược lại, là biểu tượng cho sự trỗi dậy của phần còn lại. Cho đến năm 1992, xứ sở mặt trời mọc mới có giải bóng đá chuyên nghiệp, nhưng từ đó đến nay, họ xây dựng một hệ sinh thái bóng đá hoàn chỉnh từ đào tạo trẻ đến thi đấu chuyên nghiệp, tạo ra nguồn cung cầu thủ ổn định. Các cầu thủ Nhật Bản ngày nay xuất ngoại sang châu Âu thuận lợi nhờ nền tảng kỹ thuật, tư duy chiến thuật và kỷ luật được rèn luyện từ sớm.
Dưới sự dẫn dắt của HLV Hajime Moriyasu, đội tuyển Nhật Bản xây dựng bản sắc lối chơi hiện đại: pressing có tổ chức, kiểm soát bóng chặt chẽ và khai thác tốc độ, sự linh hoạt – phản ánh đặc trưng văn hóa bóng đá Nhật Bản.
Đại chiến Selecao và Samurai xanh
Brazil bước vào vòng knock-out với tư cách nhất bảng C, sau trận hòa 1-1 với Morocco ở lượt ra quân, rồi ghi liền 7 bàn và không để thủng lưới thêm. Phong độ ấy gợi lại hình ảnh Brazil vô địch World Cup 2002 – lần gần nhất họ chạm tay vào cúp vàng, trên đất Nhật Bản. Neymar trở lại sau 981 ngày vắng bóng trong màu áo đội tuyển, trở thành cầu thủ Brazil thứ tư góp mặt ở bốn kỳ World Cup. Tuy nhiên, Brazil đã bị loại ở 4 trong 6 lần đấu loại trực tiếp gần nhất, dù chưa từng dừng bước ngay vòng knock-out đầu tiên kể từ thất bại trước Argentina năm 1990.
Ở phía bên kia, Nhật Bản bất bại ở vòng bảng với các trận hòa trước Hà Lan, Thụy Điển và chiến thắng 4-0 trước Tunisia, xếp nhì bảng F. Đây là trận đấu loại trực tiếp thứ 5 của Nhật Bản tại World Cup, và họ vẫn đi tìm chiến thắng đầu tiên ở giai đoạn này. “Samurai xanh” bất bại 10 trận, trong đó có chiến thắng giao hữu 3-2 trước chính Brazil hồi tháng 10 năm ngoái (theo Getty). Họ có 10 cầu thủ ghi bàn hoặc kiến tạo tại giải, với tiền đạo Ayase Ueda đạt phong độ cao, và lão tướng Yūto Nagatomo trở thành cầu thủ châu Á đầu tiên góp mặt ở năm kỳ World Cup. Tuy nhiên, Nhật Bản thiếu đội trưởng Wataru Endo và ngôi sao Kaoru Mitoma vì chấn thương.
Với Brazil, sức mạnh tấn công đến từ nhiều hướng: Matheus Cunha ghi 3 bàn chỉ sau 4 cú sút trúng đích; Vinícius Júnior có 4 bàn, cân bằng thành tích vòng bảng của Ronaldo, Neymar và Jairzinho; Rayan (19 tuổi) trở thành cầu thủ trẻ nhất kiến tạo cho Brazil tại World Cup kể từ khi thống kê được ghi nhận. Lịch sử đối đầu nghiêng hẳn về Brazil: 11 thắng, 2 hòa, 1 thua trước Nhật Bản. Ở lần duy nhất gặp nhau tại World Cup cách đây 20 năm, Brazil thắng 4-1. Dù vậy, chiến thắng duy nhất của Nhật Bản lại đến ở cuộc gặp gần nhất, khi họ thắng 3-2 tại Tokyo sau khi bị dẫn trước hai bàn.
Khi giấc mơ Manga bước ra sân cỏ World Cup
Cuộc đối đầu giữa Nhật Bản và Brazil không chỉ là một trận đấu bóng đá. Với nhiều người hâm mộ, đó là khoảnh khắc hiện thực chạm gần đến thế giới trong bộ truyện tranh Captain Tsubasa, nơi bóng đá Nhật Bản luôn nhìn Brazil như đỉnh cao phải vươn tới. Từ khi ra đời năm 1981 của họa sĩ Takahashi Yoichi, Captain Tsubasa đã trở thành ký ức của nhiều thế hệ. Khi ấy, đội tuyển Nhật Bản ngoài đời chưa từng vượt qua vòng loại World Cup, nhưng trong truyện, cậu bé Tsubasa Ozora nuôi giấc mơ đưa Nhật Bản ra thế giới.
Chính bóng đá Brazil đã truyền cảm hứng để Takahashi sáng tác bộ truyện. Ông từng chia sẻ rằng lối chơi cuốn hút của Brazil tại World Cup 1978 khiến ông kinh ngạc và thôi thúc ông vẽ câu chuyện về bóng đá, mong một ngày Nhật Bản góp mặt tại World Cup. Trong Captain Tsubasa, Brazil là biểu tượng của bóng đá đẹp, là “vương quốc bóng đá” mà Nhật Bản phải học hỏi và vượt qua. Nhân vật Roberto Hongo, cựu tuyển thủ Brazil gốc Nhật, phát hiện tài năng của Tsubasa, dạy cậu chơi bóng và mở ra hành trình đến giấc mơ thế giới.
Mối liên hệ càng đặc biệt trong anime Captain Tsubasa: Road to 2002, sản xuất trước thềm World Cup 2002. Ở tập cuối, đội tuyển Nhật Bản do Tsubasa dẫn dắt đối đầu Brazil với nhân vật Rivaul (lấy cảm hứng từ Rivaldo). Trận đấu kết thúc ngay ở khoảnh khắc bóng lăn, để lại cái kết mở. Chính vì vậy, khi Nhật Bản và Brazil gặp nhau tại World Cup 2026, mạng xã hội lập tức nhắc lại phân cảnh ấy. Với nhiều cổ động viên, đây giống như “tập phim còn dang dở” sau hơn hai thập kỷ được viết tiếp ngoài đời thực.
Thực tế, bóng đá Nhật Bản đã đi một chặng đường dài kể từ thời Captain Tsubasa. Từ nền bóng đá chưa có giải chuyên nghiệp, họ xây dựng J.League, phát triển đào tạo trẻ, đưa cầu thủ ra châu Âu và trở thành đại diện ổn định nhất châu Á tại World Cup. Brazil vẫn là chuẩn mực lớn lao, đại diện cho bóng đá ngẫu hứng, giàu kỹ thuật. Họa sĩ Takahashi Yoichi từng nói rằng trong Captain Tsubasa, Brazil luôn được khắc họa là đội bóng mạnh nhất. Bởi vậy, việc Nhật Bản đối đầu Brazil tại World Cup mang ý nghĩa đặc biệt: phép thử xứng tầm cho một nền bóng đá trưởng thành từ giấc mơ truyện tranh đến sân cỏ thế giới.
Ở cấp độ biểu tượng, trận đấu còn gợi lại mối giao thoa văn hóa thú vị: Brazil là quốc gia có cộng đồng người Nhật kiều lớn nhất thế giới, và bóng đá Brazil ảnh hưởng mạnh mẽ đến quá trình phát triển giải chuyên nghiệp Nhật Bản. Nhiều cầu thủ, huấn luyện viên Brazil từng sang Nhật thi đấu, huấn luyện, góp phần gieo hạt mầm cho bóng đá hiện đại xứ mặt trời mọc.
Nếu trong truyện tranh, Tsubasa từng cùng đội trẻ Nhật Bản đánh bại Brazil để vô địch, thì ngoài đời thực, “Samurai xanh” vẫn đi tìm chiến thắng lịch sử ở vòng knock-out World Cup. Dù kết quả ra sao, việc Nhật Bản bước vào trận đấu với Brazil trong tư thế đối thủ nghiêm túc đã cho thấy điều Takahashi từng mơ ước không còn xa vời. Có những giấc mơ thể thao bắt đầu từ sân đất, có giấc mơ bắt đầu từ một trang truyện. Với bóng đá Nhật Bản, Captain Tsubasa là một trong những giấc mơ như thế. Và trong đêm Nhật Bản gặp Brazil, người hâm mộ có quyền cảm thấy rằng Tsubasa, Benji và những nhân vật của tuổi thơ đang bước ra khỏi khung hình truyện tranh, để hòa vào nhịp đập thật của World Cup.
