Gần 1.000 công nhân tại nhà máy cung ứng linh kiện ô tô American Axle ở bang Michigan (Mỹ) đang chuẩn bị bước vào một cuộc đình công quy mô lớn, đe dọa đóng băng toàn bộ dây chuyền sản xuất các bộ phận cốt lõi cho dòng xe tải bán tải hạng trung và hạng nặng của tập đoàn General Motors (GM).
Nguyên nhân đình công
Các công nhân tại nhà máy American Axle ở thành phố Three Rivers, bang Michigan, đã rơi vào thế bế tắc với ban lãnh đạo về hợp đồng lao động mới. Họ cho biết mức lương chưa được phục hồi kể từ cuộc khủng hoảng năm 2008, khi họ buộc phải chấp nhận cắt giảm một nửa thù lao để giữ nhà máy không bị đóng cửa. Trong khi đó, American Axle liên tục báo cáo lợi nhuận khổng lồ nhờ doanh số xe tải của GM.
Chủ tịch Nghiệp đoàn Công nhân Ô tô Mỹ (UAW), ông Shawn Fain, chỉ trích: “Trong suốt 18 năm qua, những thành viên này đã đổ mồ hôi xây dựng đế chế lợi nhuận cho các người, đổi lại họ bị đối xử không khác gì rác rưởi. Chúng tôi sẽ kiên quyết bám trụ cuộc đình công này cho đến khi ban lãnh đạo biết đối xử với người lao động bằng sự tôn trọng và tôn nghiêm tối thiểu”.
Tác động đến GM
Nhà máy Three Rivers của American Axle chuyên sản xuất hệ thống cầu xe cho các dòng xe bán tải hạng nặng của GM như Chevrolet Silverado và GMC Sierra, cũng như các dòng hạng trung Chevrolet Colorado và GMC Canyon. Ngoài ra, cơ sở này còn đúc ống cầu xe cho các phiên bản Silverado và Sierra hạng nhẹ. GM là khách hàng lớn nhất, nhưng nhà máy cũng cung cấp linh kiện cho Chrysler và một đối tác phụ trợ khác.
Cuộc đình công diễn ra vào thời điểm nhạy cảm khi GM đang nỗ lực tận dụng cơ hội từ việc đối thủ Ford bị hạn chế sản lượng do khủng hoảng nhôm, đồng thời phải cạnh tranh với Stellantis - tập đoàn ghi nhận doanh số dòng xe tải Ram tăng 23% từ đầu năm 2026. Các dòng xe tải bán tải là cỗ máy in tiền của GM, mang lại biên lợi nhuận cao nhất.
GM đang tìm cách tăng tốc sản xuất Silverado và Sierra hạng nặng, nhưng đúng lúc công nhân làm cầu xe quyết định đình công. Nhà máy lắp ráp xe tải của GM tại Flint, Michigan, thậm chí đã lên kế hoạch tăng ca vào thứ sáu từ tháng 6. Nhà máy American Axle còn cung cấp linh kiện cho nhà máy Oshawa của GM tại Canada.
Thực trạng công nhân
Ông Josh Jager, nhân viên 24 năm tại American Axle kiêm Chủ tịch ủy ban đàm phán UAW Local 2093, cáo buộc công ty đã tích trữ cầu xe từ tháng 1 để chuẩn bị cho kịch bản đình công. Hiện GM chỉ còn đủ cầu xe dự trữ trong khoảng hai tuần. Ông Jager chứng kiến mức lương của mình giảm từ 29 USD/giờ xuống 14,50 USD/giờ năm 2008, và hiện phần lớn công nhân chỉ nhận tối đa 22 USD/giờ. “Chúng tôi có những thành viên cứ mỗi 12 đến 24 tháng lại phải vay tiền từ quỹ hưu trí để trả nợ thẻ tín dụng. Đó là vòng luẩn quẩn vì thu nhập không đủ sống”, ông Jager chia sẻ.
Bên cạnh tăng lương, công nhân đòi hỏi giới hạn quyền ép buộc tăng ca vào cuối tuần. Theo số liệu từ ban đại diện, tình trạng vắt kiệt sức lao động đã diễn ra liên tục 47 trên 52 tuần của năm 2023.
