Mexico Đối Mặt Thách Thức An Ninh Trước Sự Kiện Bóng Đá Lớn Nhất Hành Tinh
Mexico đang trong giai đoạn nước rút chuẩn bị đăng cai World Cup 2026 cùng với Mỹ và Canada, dự kiến chào đón khoảng 5 triệu du khách. Tuy nhiên, tình trạng hỗn loạn sau cái chết của trùm ma túy Nemesio Rubén "El Mencho" Oseguera Cervantes đã làm dấy lên lo ngại về một làn sóng bạo lực mới, đe dọa an ninh cho sự kiện thể thao toàn cầu này.
Cái Chết Của El Mencho Châm Ngòi Cho Những Ngày Hỗn Loạn
Sự kiện vào ngày 21/2 đã kích hoạt nhiều ngày bạo lực, chủ yếu tập trung ở bang Jalisco, nơi các thành viên của băng đảng Jalisco New Generation Cartel – một trong những nhóm tội phạm quyền lực nhất Mexico – đụng độ với lực lượng an ninh, đốt phá xe buýt và doanh nghiệp. Tình hình nghiêm trọng đến mức Bộ Ngoại giao Mỹ phải cảnh báo công dân tại một số khu vực của Mexico "tìm nơi trú ẩn và ở lại trong nhà hoặc khách sạn" cho đến khi có thông báo mới.
Mặc dù làn sóng bạo lực hiện đã lắng xuống, Tổng thống Claudia Sheinbaum vẫn khẳng định "không có nguy hiểm nào" rình rập người hâm mộ bóng đá. Chủ tịch FIFA Gianni Infantino cũng bày tỏ sự "hoàn toàn tin tưởng" rằng mọi việc sẽ "diễn ra tốt đẹp". Tuy nhiên, các nhà phân tích lo ngại về nguy cơ nổ ra cuộc chiến tranh giành quyền kế vị giữa các thủ lĩnh băng đảng.
Mexico Sẽ Tổ Chức 13 Trận Đấu, Jalisco Là Tâm Điểm Bạo Lực
Mexico được phân công tổ chức 13 trong tổng số 104 trận đấu của World Cup 2026. Trận khai mạc dự kiến diễn ra tại Sân vận động Banorte ở Mexico City vào ngày 11/6. Tuy nhiên, bài toán an ninh cần được giải quyết ngay lập tức, bởi Mexico sẽ triển khai các trận đấu vòng loại trực tiếp và giao hữu vào tháng 3 tới.
Sân vận động Akron ở Guadalajara, thủ phủ của bang Jalisco, sẽ diễn ra vòng loại trực tiếp giữa Congo, Jamaica và New Caledonia từ ngày 26 đến 31/3. Trong khi đó, Sân vận động Banorte ở Mexico City tổ chức trận giao hữu giữa Mexico và Bồ Đào Nha vào ngày 28/3. Đáng chú ý, Sân vận động Akron cũng là nơi diễn ra 4 trận đấu World Cup 2026, với sự tham gia của các đội tuyển Mexico, Hàn Quốc, Colombia, Uruguay, Tây Ban Nha và hai đội khác.
Giới phân tích đặc biệt lo ngại về những sự kiện sẽ diễn ra ở Jalisco, tâm điểm của bạo lực gần đây. Gần 3 triệu khách du lịch dự kiến sẽ ghé thăm Jalisco trong suốt giải đấu, nơi nổi tiếng với rượu tequila và nhạc mariachi.
Chính Phủ Mexico Đối Mặt Với Thách Thức Lớn Về An Ninh
Bộ trưởng An ninh Omar García Harfuch thừa nhận khả năng xảy ra kịch bản tranh giành quyền lực và cho biết chính phủ sẽ đặc biệt chú ý tới "mọi diễn biến hoặc thay đổi cấu trúc băng đảng" cũng như "giám sát đặc biệt với một số thủ lĩnh".
Victoria Dittmar, nghiên cứu viên tại InSight Crime ở Mexico City, nhận định việc đảm bảo an ninh trong khu vực luôn là một thách thức. Sau khi chính phủ loại bỏ El Mencho, thách thức đó chuyển sang nỗ lực "bình ổn đất nước và các thành phố, đặc biệt những nơi đón rất nhiều khách du lịch". Bà Dittmar cho rằng để giảm leo thang tình hình, chính phủ và các băng đảng có thể cần thỏa thuận với nhau.
Marcelo Bergman, nhà xã hội học và chuyên gia về tội phạm, đề xuất một lựa chọn mạnh mẽ hơn là "triển khai quy mô lớn" lực lượng an ninh vào khu vực để duy trì hòa bình. Động thái này cũng có thể giúp xoa dịu Tổng thống Mỹ Donald Trump, người đang gây áp lực buộc Mexico trấn áp mạnh tay tội phạm có tổ chức.
Nguy Cơ Tan Rã Của Băng Đảng Và Hậu Quả Khó Lường
Chính quyền Mexico càng đau đầu hơn khi El Mencho chưa có hậu duệ rõ ràng. David Saucedo, nhà phân tích an ninh, chỉ ra rằng con trai của Oseguera – có biệt danh "El Menchito" – đang bị giam giữ ở Mỹ, trong khi anh trai và con riêng của El Mencho không tạo được ảnh hưởng với các thủ lĩnh khác. Ông nhận định: "Mô hình 'kế vị' đã bị phá vỡ".
Bà Dittmar cho biết Jalisco New Generation Cartel hiện đối mặt với ba kịch bản: chuyển giao quyền lực suôn sẻ; đấu tranh quyền lực giữa một số phe phái ở quy mô hạn chế; hoặc, trong trường hợp cực đoan nhất, băng đảng tan rã hoàn toàn thành nhiều nhóm nhỏ và tranh giành quyền kiểm soát. Nếu băng đảng tan rã, nhiều đối thủ sẽ nhảy vào chiếm đoạt khu vực ảnh hưởng của nhóm.
Ông Saucedo cảnh báo ngay cả khi các phe phái trong băng đảng có thể đạt được thỏa thuận, ông không loại trừ khả năng bạo lực leo thang hơn nữa. Nếu ban lãnh đạo của Jalisco New Generation Cartel coi chiến dịch chống El Mencho là mối đe dọa sống còn, nhóm này có thể sẽ "chuyển sang thế trận tổng lực chống lại nhà nước Mexico".
Ngược lại, Cecilia Farfán-Méndez, Giám đốc Đài quan sát Bắc Mỹ tại Sáng kiến Toàn cầu chống Tội phạm có Tổ chức Xuyên quốc gia, cho biết nhiều lãnh đạo băng đảng không muốn thu hút sự chú ý vào thời điểm này, vì điều đó có thể cản trở hoạt động kinh doanh của họ. Tuy nhiên, bà cũng thừa nhận rằng bạo lực xảy ra sau vụ giết El Mencho có quy mô lớn hơn so với những vụ việc trước đây.
Bà nói: "Những vụ việc này từng xảy ra ở Jalisco, nhưng quy mô và phạm vi phản ứng là chưa từng có tiền lệ. Tôi cho rằng chúng ta chưa từng chứng kiến điều gì tương tự trước đây".
