Kinh Tế Thể Thao Việt Nam: Từ 'Chân Chữ S' Đến Hệ Sinh Thái Đang Hình Thành
Lobby của Diễn đàn Kinh tế Thể thao Việt Nam 2026 không phải là nơi để nghỉ ngơi. Những cụm người đứng dày đặc quanh bàn cà phê, các cuộc trao đổi bị cắt ngang bởi lịch trình dày đặc, và những cái bắt tay diễn ra nhanh hơn thường lệ. Chủ đề "kinh tế thể thao" - vốn nhiều năm nằm ở rìa - bỗng trở thành tâm điểm thu hút sự chú ý. Một thị trường được nhắc đến không phải như một tiềm năng xa xôi, mà như một khoảng trống đang chờ được lấp đầy ngay lập tức.
Vị Trí 'Chân Chữ S' Và Những Cơ Hội Chưa Khai Phá
Ngay góc phòng, tại khu bàn đại biểu, Tô Duy, Chủ tịch New Sports vừa kết thúc cuộc nói chuyện với Dane Fort, CEO California Fitness & Yoga. Anh gần như không có nhiều thời gian. Một cuộc trò chuyện ngắn, tranh thủ giữa hai lịch hẹn, và liên tục bị ngắt quãng bởi những lời chào hỏi, phỏng vấn, nhưng đủ để phác ra một cách nhìn rõ ràng về vị trí của Việt Nam trong bức tranh này. "Kinh tế thể thao Việt Nam đang ở chân chữ S". Anh nói ngắn gọn, như thể đó là điểm khởi đầu duy nhất cần thiết.
"Chân chữ S" - như trong bài trình bày của ông Trương Trí Vĩnh (tác giả báo cáo) tại diễn đàn - là giai đoạn tích lũy: Nơi tăng trưởng chưa bùng nổ, nhưng các điều kiện nền tảng đang dần hình thành. Trong trường hợp của Việt Nam, điều đó đồng nghĩa với một thực tế: Kinh tế thể thao vẫn chưa trở thành một ngành đúng nghĩa. Nhưng điều đáng chú ý là, theo Tô Duy, Việt Nam không thiếu mô hình để tham khảo. "Mô hình thì thế giới có hết rồi. Áp dụng thế nào thôi". Đó là một nhận định mang tính thực dụng cao.
Chiến Lược Phát Triển: Bóng Rổ Và Pickleball Làm Hạt Nhân
New Sports chọn bóng rổ làm hạt nhân - một lựa chọn không hiển nhiên trong bối cảnh Việt Nam. Nhưng theo Tô Duy, chính khả năng kết nối với văn hóa đô thị khiến môn này có tiềm năng riêng: âm nhạc, thời trang, cách cổ vũ, và một hệ sinh thái trải nghiệm đi kèm. "Tất cả môn thể thao đều xuất phát từ cộng đồng. Nhưng để phát triển bền vững, phải chuyển sang người xem: Phải có giải đấu, phải có ngôi sao, phải có khán giả".
Cách nhìn này đặt bóng rổ và rộng hơn là thể thao vào một logic quen thuộc hơn với ngành giải trí. Nếu chỉ dừng ở người chơi, hệ thống sẽ thiếu một "chân" quan trọng. Tô Duy và New Sports đang xây dựng một cộng đồng bóng rổ trên khắp cả nước. Từ các trường phổ thông, trường Đại học, đến các trung tâm thể thao chuyên nghiệp. "Cộng đồng đó, sau 5 năm đã thay đổi rất nhiều rồi. 10 năm nữa, thị trường bóng rổ sẽ có tốc độ tăng trưởng cao hơn tốc độ tăng GDP" - Tô Duy tin tưởng.
Nhưng pickleball mới là môn thể thao được anh đặt nhiều kỳ vọng nhất cho mô hình kinh tế thể thao chuyên nghiệp. Pickleball ở Việt Nam hiện đang có đầy đủ những đặc điểm để trở thành một mô hình chuyên nghiệp. Từ những phong trào tự phát, sau 2 năm, số lượng sân trên khắp cả nước đã lên tới con số 12.000. Tư nhân đã đứng ra đầu tư, nhờ suất đầu tư thấp và thu hồi vốn nhanh. "Thị trường pickleball Việt Nam hiện đang dẫn đầu thế giới" - Tô Duy nhận định.
Thách Thức Và Hướng Đi Trong Tương Lai
Ngay cả khi mô hình đã rõ, bài toán kinh tế vẫn chưa được giải. Doanh thu hiện tại của New Sports chủ yếu đến từ tài trợ. Doanh thu từ vé hay các hoạt động trong ngày thi đấu còn hạn chế, một phần vì thiếu hạ tầng phù hợp. Điều này phản ánh một vấn đề rộng hơn, cũng được nhắc đến tại Diễn đàn Kinh tế Thể thao Việt Nam 2026: hạ tầng cho kinh tế thể thao tại Việt Nam vẫn đang ở giai đoạn đầu.
Trong bối cảnh đó, lựa chọn của Tô Duy là không tối đa hóa lợi nhuận ngắn hạn. "Tôi vẫn để một lượng vé miễn phí… để ai cũng có thể đến và cảm nhận năng lượng của bóng rổ". Đó là một cách tiếp cận quen thuộc trong giai đoạn xây dựng thị trường: ưu tiên mở rộng cộng đồng trước khi khai thác giá trị.
Khi cuộc trò chuyện kết thúc, dòng người trong lobby bắt đầu quay lại hội trường. Những cuộc trao đổi nhanh bị bỏ dở, nhường chỗ cho các phiên thảo luận tiếp theo. Tô Duy đặt cốc cà phê xuống - gần như chưa uống và tiếp tục sang một cuộc phỏng vấn khác. Trong không gian của Diễn đàn Kinh tế Thể thao Việt Nam 2026, những cuộc trò chuyện như vậy phản ánh một điều rõ ràng: Kinh tế thể thao Việt Nam đang được định nghĩa lại.
Ở "chân chữ S", mọi thứ vẫn còn chưa hoàn chỉnh. Hạ tầng còn thiếu. Mô hình còn đang thử nghiệm. Doanh thu chưa ổn định. Nhưng cũng chính ở đó, những người như Tô Duy đang đặt những viên gạch đầu tiên - không phải cho một giải đấu, mà cho một hệ sinh thái. Một hệ sinh thái mà, nếu đủ thời gian, có thể trở thành một ngành công nghiệp thực sự, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
