Theo Reuters, FIFA đang xem xét thành lập một công ty thương mại mới được định giá khoảng 20 tỷ USD, nhằm quản lý các nguồn thu lớn như bản quyền truyền hình, tài trợ và hoạt động kinh doanh liên quan đến các giải đấu. Tổ chức này dự kiến bán khoảng 20% cổ phần cho các nhà đầu tư bên ngoài để huy động vốn cho chiến lược mở rộng trong tương lai.
Tuy nhiên, trong kế hoạch được công bố, trọng tâm gần như chỉ xoay quanh việc khai thác giá trị thương mại từ World Cup nam - sự kiện mang lại phần lớn doanh thu và sức hút toàn cầu. Bóng đá nữ không xuất hiện với một chiến lược riêng, mục tiêu doanh thu cụ thể hay lộ trình đầu tư rõ ràng. iNews gọi đây là 'điểm mù' kéo dài của FIFA dưới thời Chủ tịch Gianni Infantino.
Lời hứa chưa được thực hiện
Khi tranh cử chức chủ tịch FIFA năm 2016, Infantino từng cam kết đưa bóng đá nữ trở thành một trong những ưu tiên hàng đầu. Ông nhiều lần nhấn mạnh bóng đá nữ là 'cơ hội tăng trưởng lớn nhất của bóng đá', hứa tăng đầu tư, mở rộng giải đấu, nâng mức thưởng và thúc đẩy tính chuyên nghiệp.
FIFA cũng triển khai Chiến lược bóng đá nữ 2018-2026, mở rộng World Cup nữ lên 32 đội, tăng tiền thưởng lên 110 triệu USD tại World Cup 2023, cùng nhiều chương trình hỗ trợ các liên đoàn thành viên phát triển giải quốc nội, đào tạo huấn luyện viên, trọng tài và cầu thủ trẻ. Nhưng theo các nhà quan sát, mỗi khi FIFA đưa ra quyết định lớn về thương mại, trọng tâm vẫn hướng về bóng đá nam.
Sức hút ngày càng lớn của bóng đá nữ
Bóng đá nữ đang ở giai đoạn phát triển mạnh nhất lịch sử. Theo Inside FIFA, World Cup nữ 2023 thu hút hơn 1,9 triệu khán giả đến sân, cao nhất từ trước đến nay. Giải đấu cũng tự cân bằng tài chính với doanh thu khoảng 570 triệu USD, lần đầu tiên không phải bù lỗ.
- Chương trình thương mại riêng cho World Cup nữ tăng từ 12 đối tác năm 2019 lên 30 đối tác năm 2023.
- Lượng người xem truyền hình lập kỷ lục tại Anh, Australia, Tây Ban Nha và Colombia.
- Doanh thu 570 triệu USD tương đương gần 14,9 nghìn tỷ đồng.
Dù vậy, kế hoạch thương mại mới không dành một vị trí rõ ràng cho bóng đá nữ. Nhiều người ủng hộ cho rằng vấn đề nằm ở cách FIFA phân bổ nguồn lực, xây dựng sản phẩm thương mại và biến các cam kết thành hành động thực tế.
Khoảng cách tiền thưởng và điều kiện lao động
Chênh lệch thể hiện rõ qua quỹ thưởng. World Cup nam 2022 có quỹ thưởng 440 triệu USD, trong khi World Cup nữ 2023 chỉ là 110 triệu USD, bằng một phần tư. Dù tăng mạnh so với mức 30 triệu USD của năm 2019, nhiều cầu thủ và tổ chức đại diện vẫn cho rằng cần một lộ trình cụ thể hơn để đạt bình đẳng thực chất.
Theo FIFPRO, phần lớn cầu thủ nữ trên thế giới không có thu nhập đủ sống. Nhiều người phải làm thêm giáo viên, nhân viên văn phòng hoặc huấn luyện viên trẻ. Ngay cả tại Anh, nhiều cầu thủ ở hạng đấu thấp hơn vẫn chưa có hợp đồng toàn thời gian, theo BBC. Tại Australia, các cầu thủ A-League Women nhiều năm qua cũng kêu gọi cải thiện lương tối thiểu và điều kiện làm việc.
FIFPRO từng cảnh báo về tình trạng quá tải lịch thi đấu và thiếu tiêu chuẩn thống nhất trong bảo vệ sức khỏe vận động viên.
Bài học từ những tranh cãi trước đó
Phát biểu của Infantino tại World Cup nữ 2023 từng gây phản ứng dữ dội. Theo Guardian, ông khuyên các cầu thủ nữ nên 'chọn đúng cuộc chiến' và 'thuyết phục chúng tôi, những người đàn ông' để được đầu tư. Nhiều người cho rằng trách nhiệm thúc đẩy bình đẳng phải thuộc về FIFA và các liên đoàn bóng đá - những tổ chức nắm quyền quyết định nguồn lực.
Việc kế hoạch 20 tỷ USD không nhắc đến bóng đá nữ càng củng cố hoài nghi về cam kết dài hạn của FIFA. Trong khi đó, bóng đá nữ vẫn chứng minh được tiềm năng thương mại và sức hút toàn cầu, đặt ra yêu cầu cấp thiết về một chiến lược đầu tư bài bản thay vì chỉ những lời hứa trên giấy.
