Đội tuyển Việt Nam và hành trình trẻ hóa: Thành công từ sự chuyển giao đúng lúc
Thành công vang dội của đội tuyển Việt Nam tại giải U.23 châu Á 2018 với ngôi á quân đã mở ra một kỷ nguyên mới, đánh dấu cuộc chuyển mình ngoạn mục. Dưới sự dẫn dắt của HLV Park Hang-seo, các nhân tài từ U.23 đã được đôn lên đội tuyển quốc gia, tạo nên bộ khung đẳng cấp. Họ cùng nhau giành chức vô địch AFF Cup 2018, lọt vào tứ kết Asian Cup 2019 và vượt qua vòng loại thứ ba World Cup 2022.
Ông Park đã thực hiện quá trình trẻ hóa một cách thành công, bởi ông hành động đúng việc vào đúng thời điểm. Để thanh lọc đội hình, cần hội tụ hai yếu tố then chốt: các nhân tố U.23 thực sự xuất chúng và đã khẳng định được bản thân qua các sân chơi như U.23 châu Á và V-League. Quan trọng hơn, thế hệ đàn anh trong đội tuyển phải mất dần động lực cạnh tranh và phong độ suy giảm, từ đó tạo ra nhu cầu cấp thiết cho sự chuyển dịch thế hệ.
Vị trí thủ môn: Nơi khó 'thay máu' nhất
Nếu thế hệ đàn anh vẫn duy trì phong độ cao, thể lực dồi dào và khát khao chiến đấu, việc HLV thực hiện chuyển giao thế hệ sẽ vô cùng khó khăn. Đặc biệt, có những vị trí đòi hỏi sự dạn dày kinh nghiệm hơn là sức trẻ, và thủ môn chính là một ví dụ điển hình.
Năm 2018, dù Bùi Tiến Dũng thể hiện tốt tại giải U.23 châu Á và ASIAD với nhiều pha cứu thua ấn tượng, đội tuyển Việt Nam vẫn tin tưởng vào Đặng Văn Lâm. Khi đó, Văn Lâm mới chỉ có hai năm khoác áo tuyển và chưa đạt nhiều thành tựu lớn, nhưng anh sở hữu đẳng cấp và bản lĩnh của một thủ môn từng được đào tạo tại Nga. Anh vượt trội Tiến Dũng về cả tuổi đời lẫn kinh nghiệm thi đấu tại V-League.
Ở vị trí thủ môn, chìa khóa thành công nằm ở sự vững vàng, trải nghiệm và bản lĩnh được tích lũy qua thời gian. Các thủ môn trẻ khó có thể 'đốt cháy giai đoạn' để đạt được những phẩm chất này. Ngay cả khi Văn Lâm vắng mặt, HLV Park Hang-seo vẫn ưu tiên những gương mặt già dặn như Bùi Tấn Trường (sinh năm 1986) và Trần Nguyên Mạnh (sinh năm 1991), những người đã trưởng thành từ sai lầm và kinh nghiệm.
Con đường của HLV Kim Sang-sik và thách thức với thủ môn trẻ
Đây có thể là lộ trình mà HLV Kim Sang-sik sẽ áp dụng. Hiện nay, bóng đá Việt Nam đang chứng kiến sự bùng nổ của các thủ môn trẻ tài năng như Trần Trung Kiên (sinh năm 2003), Nguyễn Văn Việt (sinh năm 2002) và Cao Văn Bình (sinh năm 2005). Những thủ môn này sở hữu lối chơi hiện đại, mạnh dạn trong việc chuyền bóng kiến thiết, kỹ năng bắt bóng chuẩn xác và sự ổn định trong các tình huống ra vào.
Việc được thi đấu thường xuyên tại V-League từ khi còn trẻ cũng giúp họ xây dựng tâm lý vững vàng. Tuy nhiên, thủ môn không phải là vị trí có thể 'chín ép' mà cần một lộ trình phát triển bài bản và kiên nhẫn.
Trong suốt 15 trận đấu chính thức, HLV Kim Sang-sik chỉ một lần trao cơ hội bắt chính cho thủ môn dưới 23 tuổi, đó là Trung Kiên trong trận gặp Nepal vào tháng 10 năm 2025. Nếu đối thủ mạnh hơn và áp lực lớn hơn, có lẽ Trung Kiên đã không có cơ hội này.
Cuộc cạnh tranh khốc liệt giữa các thủ môn kinh nghiệm
Hãy nhìn vào danh sách thủ môn mà HLV Kim Sang-sik đang nắm giữ để thấy cánh cửa cho các thủ môn trẻ thực sự hẹp như thế nào:
- Nguyễn Filip: Dù chưa hoàn toàn thuyết phục được HLV Kim, anh có 8 năm thi đấu tại châu Âu, từng tham gia Europa League. Filip sở hữu chiều cao lý tưởng (1,92 m), kỹ thuật bắt bóng xuất sắc, khả năng chơi chân tốt và làm chủ vòng cấm.
- Patrik Lê Giang: Nhiều năm thi đấu tại Slovakia, với thể hình đẹp (cao 1,88 m) và thậm chí thể hiện tốt hơn Filip tại V-League. Ba năm gánh vác CLB TP.HCM (nay là CLB Công an TP.HCM) đủ chứng minh đẳng cấp của anh, được HLV Kim đánh giá cao ngay từ đầu.
- Đặng Văn Lâm: Dù 'đuối' hơn về thâm niên châu Âu so với Filip và Lê Giang, anh đã khẳng định đẳng cấp và có duyên với màu áo tuyển trong gần một thập kỷ. Văn Lâm thuộc mẫu thủ môn cổ điển, chơi ôm gôn, bắt bóng an toàn và phản xạ ổn định, phù hợp với triết lý phòng ngự của HLV Kim.
Cuộc đua giành suất bắt chính sẽ chủ yếu diễn ra giữa các thủ môn dày dặn kinh nghiệm. Lớp trẻ vẫn có cơ hội, nhưng họ cần thêm thời gian để tích lũy kinh nghiệm thi đấu và trưởng thành hơn nữa. Sự kiên nhẫn và lộ trình phát triển đúng đắn sẽ là chìa khóa để họ vươn lên trong tương lai.
