Câu chuyện về tuyển thủ quốc gia Lào, Khampane Douangvilay, lặn lội sang Việt Nam với hy vọng được tập luyện không lương tại các giải đấu hạng thấp đã chạm đến trái tim của nhiều người hâm mộ. Sự vất vả của nền bóng đá láng giềng đặt ra một đề xuất đầy tính nhân văn và khả thi về mặt chuyên môn: Liên đoàn Bóng đá Việt Nam cùng Công ty Cổ phần Bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam nên xem xét cơ chế coi cầu thủ Lào như nội binh để họ có cơ hội tiếp cận môi trường bóng đá chuyên nghiệp.
Giấc mơ mưu sinh và rào cản ngoại binh
Giữa tháng 4, Khampane Douangvilay có mặt tại Việt Nam để tìm kiếm cơ hội duy trì phong độ. Chàng trai sinh năm 2004 từng ghi bàn vào lưới U23 Việt Nam tại SEA Games 33 diễn ra năm 2025. Anh xuất hiện trên khán đài sân Hàng Đẫy hôm 26/4 để theo dõi trận đấu giữa CLB Công An Hà Nội và Sông Lam Nghệ An. Sau trận đấu, Khampane có cuộc hội ngộ ấm áp với tiền đạo Nguyễn Đình Bắc. Dù bất đồng ngôn ngữ, hai người vẫn dành cho nhau sự trân trọng qua việc tặng áo đấu và dùng bữa tối. Khampane bộc bạch: "Tôi chỉ là một cầu thủ bình thường của Lào, còn Đình Bắc là ngôi sao lớn. Tôi rất vui mỗi khi gặp cậu ấy".
Đằng sau nụ cười hội ngộ là một thực tế khắc nghiệt. Giải VĐQG Lào vừa kết thúc vào tháng 3 và phải chờ đến tháng 8 mới khởi tranh mùa giải mới. Trong 5 tháng trống lịch, các cầu thủ phải làm đủ nghề để mưu sinh. Sinh ra tại một vùng quê nghèo, cha mẹ từng phản đối Khampane theo nghiệp bóng đá vì không kiếm ra tiền. Khampane tâm sự rằng nếu không xin được tập nhờ ở một đội bóng hạng nhì hay hạng ba nào đó tại Việt Nam, anh sẽ phải về quê làm nông dân. Khao khát của anh rất giản dị: được tập luyện không lương để học hỏi.
Tuy nhiên, ước mơ thi đấu ở Việt Nam của các cầu thủ Lào vấp phải rào cản lớn từ quy chế ngoại binh. Các CLB trong nước bị khống chế số lượng cầu thủ nước ngoài, và suất ưu tiên thường dành cho các cầu thủ Nam Mỹ hoặc châu Phi có trình độ vượt trội. Trừ trường hợp hiếm hoi như Damoth Thongkhamsavath thi đấu tại Thanh Hóa nhờ suất Việt kiều, những cầu thủ thuần Lào như Khampane gần như không có cơ hội cạnh tranh vị trí chính thức. Khampane coi Damoth là hình mẫu: "Không nhiều cầu thủ Lào thi đấu ở nước ngoài. Bouphachan Bounkong và Damoth Thongkhamsavath là số ít. Đó là những cầu thủ đẳng cấp. Tôi đang nỗ lực phấn đấu để theo gương họ".
Mở cơ chế đặc thù, trọn vẹn tình anh em
Trước hoàn cảnh khó khăn của các đồng nghiệp láng giềng, không ít CĐV Việt Nam lên tiếng kêu gọi một cơ chế mở. Đề xuất được đưa ra là cơ quan quản lý bóng đá Việt Nam nên tính đến phương án đăng ký cầu thủ Lào với tư cách cầu thủ nội. Trong tâm thức người Việt, người Lào luôn được xem như những người anh em thân thiết. Việc tạo điều kiện cho họ sang thi đấu mang đậm ý nghĩa nhân văn, thể hiện tinh thần tương thân tương ái.
Dĩ nhiên, mặt bằng trình độ của cầu thủ Lào khó đáp ứng ngay yêu cầu khắt khe của V.League. Tuy nhiên, nếu được gỡ bỏ mác ngoại binh, họ hoàn toàn có thể tìm kiếm cơ hội ở các sân chơi vừa tầm hơn như giải hạng nhất hoặc hạng nhì. Việc được hít thở bầu không khí tập luyện và thi đấu liên tục, có thu nhập ổn định thay vì phải về quê làm ruộng sẽ giúp các tài năng bóng đá của nước bạn phát triển vượt bậc.
Nhìn rộng ra thế giới, đề xuất này hoàn toàn có cơ sở và đi đúng thông lệ quốc tế. Giải J.League của Nhật Bản từ lâu đã áp dụng chính sách quốc gia đối tác, cho phép các cầu thủ Đông Nam Á, bao gồm cả Việt Nam, thi đấu với tư cách nội binh. Nhờ chính sách cởi mở này, bóng đá Nhật Bản thu hút lượng lớn người hâm mộ khu vực, đồng thời giúp các cầu thủ Đông Nam Á có môi trường rèn luyện đỉnh cao.
Bóng đá Việt Nam hiện tại có những bước tiến dài và hoàn toàn đủ năng lực để trở thành bệ phóng cho các quốc gia láng giềng. Việc mở cửa đón nhận các cầu thủ Lào bằng một quy chế đặc thù sẽ tạo ra lợi ích kép: bóng đá nước bạn có thêm môi trường phát triển, đồng thời các giải đấu hạng dưới của chúng ta có thêm những nhân tố mới lạ, thi đấu bằng tinh thần cống hiến mãnh liệt. Việc cho phép Khampane Douangvilay hay những cầu thủ Lào khác thi đấu như nội binh sẽ là minh chứng tuyệt vời cho tình đoàn kết hữu nghị giữa hai nước.
