Kế hoạch huy động 20 tỷ USD từ các nhà đầu tư tư nhân thông qua doanh nghiệp thương mại mới mang tên FIFA Forward Enterprise (FFE) đang làm dấy lên câu hỏi chưa từng có trong lịch sử: ai thực sự sở hữu World Cup? Về mặt pháp lý, giải đấu vẫn thuộc về FIFA, nhưng khi tổ chức này bán cổ phần của FFE, ranh giới giữa quản trị bóng đá và quyền lực của đồng tiền bắt đầu mờ nhạt.
Kế hoạch tài chính chưa từng có
FIFA dự định huy động tới 20 tỷ USD bằng cách bán cổ phần trong FFE, một thực thể mới chịu trách nhiệm khai thác thương mại các giải đấu của FIFA. Theo đề xuất, mỗi trong số 211 liên đoàn thành viên sẽ nhận ngay 20 triệu USD nếu kế hoạch được thông qua, cùng với các khoản hỗ trợ bổ sung đến năm 2038. Đối với các nền bóng đá nhỏ như San Marino, Gibraltar hay New Caledonia, cũng như các quốc gia đang phát triển như Việt Nam, đây là nguồn tài chính quan trọng để đầu tư vào cơ sở hạ tầng, đào tạo trẻ và bóng đá cộng đồng.
Chủ tịch FIFA Gianni Infantino tận dụng nguyên tắc "mỗi liên đoàn một phiếu bầu", nơi lá phiếu của San Marino hay Việt Nam có giá trị ngang với Anh, Đức hay Brazil. Khi phần lớn các liên đoàn phụ thuộc vào hỗ trợ của FIFA, lời hứa về hàng chục triệu USD khó có thể bị từ chối.
Phản ứng mạnh mẽ từ UEFA
UEFA gọi kế hoạch của FIFA là "lằn ranh không bao giờ được phép vượt qua". Nhiều liên đoàn thành viên cho biết họ không được tham vấn trước khi đề xuất được công bố. Thậm chí, khả năng các đội tuyển châu Âu tẩy chay World Cup hoặc UEFA rút khỏi FIFA đã được đưa ra thảo luận. Đối với bóng đá châu Âu, World Cup không chỉ là sản phẩm thương mại mà còn là di sản của môn thể thao vua.
Nguy cơ thương mại hóa quá mức
Nếu các nhà đầu tư bỏ vốn, họ sẽ kỳ vọng lợi nhuận, đồng nghĩa doanh thu World Cup phải tiếp tục tăng. Điều này có thể dẫn đến giá vé tăng, bản quyền truyền hình đắt đỏ hơn, và các nền tảng trực tuyến trả phí thay thế mô hình truyền thống. Quy mô và tần suất tổ chức cũng có thể thay đổi. Dấu hiệu đã xuất hiện: World Cup 2026 tăng từ 32 lên 48 đội, FIFA Club World Cup mở rộng lên 32 câu lạc bộ. Trước đó, Infantino từng theo đuổi ý tưởng tổ chức World Cup hai năm một lần nhưng phải từ bỏ trước áp lực từ UEFA.
Giá trị lớn nhất của World Cup là sự khan hiếm: bốn năm một lần tạo cảm giác chờ đợi độc đáo. Nếu bị khai thác thương mại quá mức, sức hấp dẫn đó sẽ bị bào mòn. Cuộc đối đầu giữa FIFA và UEFA không chỉ là tranh chấp quyền lực, mà là sự va chạm giữa hai triết lý: một bên muốn khai thác tối đa giá trị thương mại để tạo nguồn lực toàn cầu, bên kia lo ngại bóng đá đánh mất linh hồn.
Tương lai của World Cup
Hai tháng tới sẽ quyết định tương lai giải đấu. Nếu kế hoạch của Infantino được thông qua, FIFA bước vào kỷ nguyên mới với sức mạnh tài chính chưa từng có. Nếu UEFA thực hiện lời đe dọa tẩy chay, World Cup đối mặt với khủng hoảng lớn nhất lịch sử. Dù kết cục ra sao, câu hỏi lớn vẫn còn đó: World Cup sẽ tiếp tục là biểu tượng chung của bóng đá thế giới, hay trở thành tài sản tỷ USD nơi những người bỏ nhiều tiền nhất nắm quyền quyết định?
