Giải thi đấu các môn thể thao dân tộc tỉnh Sơn La năm 2026 đã chính thức khai mạc, thu hút hơn 350 vận động viên từ 17 đoàn trong toàn tỉnh. Các vận động viên sẽ tranh tài ở 45 nội dung thi đấu dành cho nam, nữ và hỗn hợp. Các môn thi đấu bao gồm kéo co, đẩy gậy, bắn nỏ, tung còn, đi cà kheo, tu lu, tó mák lẹ và nhiều môn khác.
Địa điểm tổ chức các môn thi đấu
Các nội dung đẩy gậy, kéo co, tung còn, tu lu và tó mák lẹ diễn ra tại Quảng trường Tây Bắc. Riêng môn bắn nỏ được tổ chức tại Trung tâm Văn hóa - Thể thao tỉnh. Những sự kiện này được tổ chức thường niên với quy mô ngày càng mở rộng, chứng kiến sự gia tăng mạnh mẽ cả về số lượng người tham gia lẫn số đơn vị đăng ký.
Bảo tồn bản sắc truyền thống
Các môn thi đấu vẫn giữ được bản sắc truyền thống, là nơi để các nghệ nhân và vận động viên giao lưu, thúc đẩy phong trào thể thao quần chúng. Đây cũng là cơ hội tuyển chọn nhân tài cho các kỳ đại hội thể thao lớn hơn. Đây là nỗ lực không ngừng của tỉnh Sơn La nhằm thổi một làn gió mới vào kho tàng văn hóa thể thao dân tộc.
Phong trào không chỉ dừng lại ở các giải đấu cấp tỉnh mà còn lan tỏa mạnh mẽ xuống tận cơ sở, len lỏi vào từng bản làng. Tại bản Hẹo, phường Tô Hiệu, Câu lạc bộ Văn hóa dân tộc Thái với hơn 30 thành viên đã duy trì sinh hoạt đều đặn, cùng nhau luyện tập văn nghệ và tổ chức các trò chơi. Trong đó, trò chơi dân gian đặc sắc tó mák lẹ của đồng bào Thái là bộ môn thu hút đông đảo thành viên.
Lợi thế của thể thao dân tộc
Theo ông Đỗ Thế Công - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh, đặc điểm chung của các môn thể thao dân tộc là dễ chơi, dễ tập, không đòi hỏi khắt khe về sân bãi, phù hợp với mọi lứa tuổi, nên thu hút đông đảo người dân tham gia. Đây cũng chính là lợi thế giúp các môn này lan rộng trong cộng đồng mà không cần đầu tư hạ tầng tốn kém. Nhiều môn thể thao dân tộc còn được khai thác một cách bài bản để phục vụ du lịch. Việc gắn kết các lễ hội truyền thống với du lịch đã và đang tạo nên sức hút lớn đối với du khách, biến những giá trị phi vật thể thành sản phẩm du lịch độc đáo.
Thách thức và giải pháp
Tuy vậy, các môn thể thao dân tộc vẫn đối mặt với không ít thách thức khi làn sóng đô thị hóa và sức hút của điện thoại thông minh đang cạnh tranh trực tiếp với sân chơi truyền thống. Lực lượng kế thừa ở một số bản làng vùng sâu còn mỏng; nhiều nghệ nhân biết làm nỏ, làm tu lu hay thuần thục tó mák lẹ ngày càng cao tuổi. Kinh phí tổ chức giải ở tuyến cơ sở còn hạn chế, phụ thuộc lớn vào xã hội hóa.
Phía sau sự duy trì và phát triển này là hệ thống chính sách được xây dựng kiên trì và nhất quán. Trong đó, Dự án 6 về “Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch” trong “Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030” đã tạo thêm nguồn lực để các địa phương hiện thực hóa mục tiêu.
