Mỹ và Iran lạc quan về tiến trình đàm phán giữa bối cảnh căng thẳng leo thang
Trong bối cảnh tình hình Trung Đông vẫn còn nhiều căng thẳng, cả Mỹ và Iran đều đã bày tỏ sự lạc quan về việc hai bên có thể nối lại các cuộc đàm phán. Tuy nhiên, giới phân tích vẫn tỏ ra hoài nghi, cho rằng sự tham gia này có thể chưa đủ để ngăn chặn nguy cơ xung đột quân sự leo thang giữa hai quốc gia.
Vòng đàm phán gián tiếp tại Oman và những tín hiệu tích cực ban đầu
Sau vòng đàm phán gián tiếp diễn ra vào cuối tuần trước tại Oman, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đánh giá đây là một cuộc trao đổi "rất tốt". Phía Iran, dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Masoud Pezeshkian, cũng ca ngợi đây là một "bước tiến" quan trọng. Dù vậy, thời điểm cụ thể cũng như các điều khoản cho những cuộc đàm phán tiếp theo vẫn chưa được làm rõ, để lại nhiều dấu hỏi về tiến trình phía trước.
Bất đồng sâu sắc và nguy cơ đổ vỡ tiềm ẩn
Đằng sau vẻ ngoài lạc quan là những bất đồng sâu sắc giữa hai bên. Kể từ vòng đàm phán tại Muscat vào ngày 6/2 với sự trung gian của Oman, các diễn biến mới chỉ càng làm nổi bật sự căng thẳng dai dẳng. Iran kiên quyết chỉ tập trung đàm phán về chương trình hạt nhân và khẳng định quyền làm giàu uranium của mình. Trong khi đó, Mỹ lại đòi hỏi một thỏa thuận toàn diện hơn, bao gồm:
- Hạn chế chương trình tên lửa đạn đạo của Iran.
- Chấm dứt việc hỗ trợ các nhóm vũ trang trong khu vực.
- Thay đổi cách xử lý các cuộc biểu tình trong nước.
Nhà phân tích Dina Esfandiary của Bloomberg Economics nhận định: "Các cuộc đàm phán cuối cùng có thể sẽ đổ vỡ, và vì vậy chúng ta có thể vẫn sẽ chứng kiến các cuộc tấn công vào một thời điểm nào đó. Câu hỏi quan trọng là các cuộc đàm phán sẽ kéo dài bao lâu trước khi đổ vỡ, và sự kiên nhẫn của ông Trump sẽ kéo dài bao lâu."
Áp lực từ Israel và động thái quân sự của Mỹ
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, trong cuộc gặp tại Nhà Trắng vào ngày 11/2, có khả năng sẽ thúc ép Tổng thống Trump yêu cầu Iran nhượng bộ nhiều hơn. Đồng thời, ông Trump cũng tiết lộ vào ngày 10/2 rằng ông đang cân nhắc việc điều thêm một nhóm tác chiến tàu sân bay thứ hai đến Trung Đông, nhằm chuẩn bị cho các hành động quân sự nếu đàm phán với Iran thất bại.
"Chúng ta có một hạm đội đang hướng đến đó và một hạm đội khác có thể cũng sẽ khởi hành đến đó", ông Trump cho biết trong cuộc phỏng vấn với Axios. Một quan chức Mỹ sau đó đã xác nhận có các cuộc thảo luận về việc điều thêm tàu sân bay, bổ sung cho tàu USS Abraham Lincoln và nhóm tác chiến của nó vốn đã được triển khai trong khu vực.
Tương lai bấp bênh giữa lạc quan và đe dọa
Ông Trump bày tỏ sự lạc quan về con đường ngoại giao, khẳng định Iran "rất muốn đạt được một thỏa thuận" và tham gia nghiêm túc hơn so với trước đây do mối đe dọa quân sự. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo: "Hoặc chúng ta sẽ đạt thỏa thuận, hoặc chúng ta phải làm điều gì đó rất cứng rắn như lần trước", ám chỉ đến chiến dịch quân sự vào tháng 6 năm ngoái.
"Lần trước họ không tin tôi sẽ làm điều đó. Họ đã quá tự tin. Lần này các cuộc đàm phán rất khác", Tổng thống Mỹ nhấn mạnh, cho thấy sự quyết tâm nhưng cũng đầy rủi ro trong bối cảnh hiện tại.
