Tổng thống Trump cảnh báo xóa sổ Iran, đòi quyền thu phí qua eo biển Hormuz
Trong cuộc họp báo căng thẳng tại Nhà Trắng vào chiều 6/4 (giờ miền Đông nước Mỹ), Tổng thống Donald Trump đã đưa ra những tuyên bố gây chấn động về cuộc xung đột với Iran. Ông cảnh báo có thể "xóa sổ" hoàn toàn Iran chỉ trong một đêm nếu Tehran không đạt thỏa thuận ngừng bắn trước hạn chót 20h ngày 7/4.
Đe dọa tấn công toàn diện và thu phí chiến lược
Ông Trump tuyên bố quân đội Mỹ có khả năng phá hủy toàn bộ hệ thống cầu đường và nhà máy điện của Iran trong vòng 4 giờ, đưa quốc gia này trở về "thời kỳ đồ đá". Đáng chú ý, nhà lãnh đạo Mỹ còn đề xuất Washington nên thu phí tàu thuyền qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải huyết mạch vận chuyển dầu mỏ toàn cầu.
"Vì sao chúng ta không thu phí? Tôi thà Mỹ làm điều đó còn hơn để họ áp đặt. Chúng ta là bên chiến thắng, còn họ đã thất bại về mặt quân sự", ông Trump nhấn mạnh, ám chỉ Iran. Ông còn khẳng định "chiến lợi phẩm thuộc về người chiến thắng", ngụ ý muốn Mỹ kiểm soát dầu thô của Iran để bù đắp chi phí quân sự.
Điều kiện then chốt và tiến trình đàm phán
Theo ông Trump, điều kiện cốt lõi để đạt thỏa thuận bao gồm đảm bảo tự do hàng hải tuyệt đối cho vận tải dầu mỏ qua eo biển Hormuz và một bản thỏa thuận đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn do Mỹ đặt ra. Ông cho biết Phó Tổng thống JD Vance và Đặc phái viên Steve Witkoff đang trực tiếp thương thảo với phía Iran.
Dù vậy, ông Trump thừa nhận Iran đang tham gia đàm phán "rất tích cực và thiện chí", đồng thời các cuộc trao đổi thông qua trung gian đang diễn ra thuận lợi. Tuy nhiên, ông bác bỏ đề xuất ngừng bắn 45 ngày do một số quốc gia đưa ra, cho rằng kế hoạch này "chưa đủ".
Bối cảnh leo thang và các diễn biến liên quan
Cuộc họp báo diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang sau khi Israel tấn công nhà máy hóa dầu lớn nhất Iran và Tehran bác đề xuất ngừng bắn tạm thời. Ông Trump cũng tiết lộ chi tiết về chiến dịch giải cứu phi công Mỹ bị bắn rơi, trong đó 4 sĩ quan Iran thiệt mạng.
Đáng chú ý, Tổng thống Mỹ công khai chỉ trích các đồng minh như Nhật Bản, Australia, Hàn Quốc và NATO vì "không hỗ trợ" Washington, đồng thời dành lời khen cho một số quốc gia Vùng Vịnh. Ông còn đe dọa truy tìm và bỏ tù phóng viên đăng tải thông tin rò rỉ về quân nhân mất tích.
Tác động đến an ninh năng lượng toàn cầu
Giáo sư Helen Thompson từ Đại học Cambridge cảnh báo xung đột đang làm lộ rõ lỗ hổng trong hệ thống năng lượng thế giới, có thể dẫn đến định giá phân mảnh và rủi ro kinh tế thường trực. Trong khi đó, Cơ quan Năng lượng Quốc tế kêu gọi các quốc gia chấm dứt tích trữ nhiên liệu.
Động thái mới nhất cho thấy Iran cho phép tàu Iraq đi qua eo biển Hormuz, có thể giải phóng 3 triệu thùng dầu mỗi ngày ra thị trường. Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi cũng đang nỗ lực đàm phán với Iran trước tối hậu thư của Mỹ, do nước này phụ thuộc lớn vào dầu mỏ từ tuyến đường này.
