Tổng thống Trump cảnh báo cứng rắn với Iran, đe dọa xóa sổ hạ tầng chỉ trong một đêm
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tổ chức một buổi họp báo quan trọng vào ngày 6.4 để cập nhật diễn biến mới nhất về chiến sự tại Trung Đông. Trọng tâm của cuộc họp là hạn chót mà ông chủ Nhà Trắng đặt ra, yêu cầu Iran phải đạt được thỏa thuận ngừng bắn và lập tức mở cửa lại eo biển Hormuz trước 20 giờ ngày 7.4 theo giờ Mỹ, tức 7 giờ sáng ngày 8.4 theo giờ Việt Nam, theo thông tin từ hãng thông tấn AP.
Đe dọa leo thang quân sự và tham vọng kiểm soát eo biển
Ông Trump đã đưa ra những cảnh báo cứng rắn, tuyên bố rằng nếu Tehran cố tình phớt lờ yêu cầu, quân đội Mỹ sẽ leo thang các đợt không kích nhằm san phẳng các nhà máy điện và hệ thống cầu đường trọng yếu của Iran. Tổng thống Mỹ khẳng định một cách mạnh mẽ rằng toàn bộ hạ tầng của quốc gia Trung Đông này "có thể bị xóa sổ chỉ trong một đêm".
Ngoài ra, ông còn nêu lên tham vọng mới tại eo biển Hormuz, đó là để Mỹ kiểm soát và thu phí tuyến đường giao thương chiến lược này, mặc dù Washington hiện không có nhiều cơ sở pháp lý để quản lý eo biển quan trọng bậc nhất thế giới.
Phân tích chuyên gia về khả năng thực thi
Tuy nhiên, không phải ai cũng tin vào những tuyên bố này. Đài CNN ngày 7.4 đã dẫn lời ông Peter Layton, nhà nghiên cứu tại Viện châu Á Griffith (Úc) và là cựu sĩ quan Không quân Hoàng gia Úc, nhận định rằng năng lực của Mỹ và Israel khó có thể đánh sập toàn bộ hạ tầng Iran chỉ trong vòng 24 giờ.
Ông Layton đã đưa ra những số liệu cụ thể cho một nhiệm vụ giả định. Theo đó, trong kịch bản tối ưu nhất, các chiến đấu cơ của liên quân Mỹ-Israel có thể sử dụng đến 332 quả bom JDAM (nặng hơn 900 kg) trong một ngày tấn công, được trang bị trên 6 máy bay ném bom B-2 của Mỹ cùng phi đội 40 tiêm kích F-15. "Ngay cả với kịch bản tất cả đều trúng mục tiêu, hạ tầng Iran cũng khó lòng tê liệt hoàn toàn", ông nhấn mạnh.
Chuyên gia này còn lưu ý thêm: "Liên quân hai nước có thể gây ra một số thiệt hại, nhưng khó đánh sập các cây cầu cỡ trung bình đến lớn. Trong khi đó, các nhà máy điện thường là những mục tiêu diện rộng, đòi hỏi kế hoạch tỉ mỉ để tạo ra thiệt hại đáng kể chỉ với một lần đánh trúng".
Phản ứng cứng rắn từ phía Iran
Trước những đe dọa từ ông Trump, Iran đã lập tức bác bỏ các đề xuất ngừng bắn tạm thời, nhấn mạnh rằng Tehran chỉ muốn một thỏa thuận chấm dứt hoàn toàn xung đột.
Người phát ngôn Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) Ebrahim Zolfaqari cảnh báo vào ngày 7.4: "Nếu các cuộc tấn công nhằm vào mục tiêu phi dân sự tiếp diễn, phản ứng trả đũa của chúng tôi sẽ mạnh mẽ hơn và trên quy mô rộng hơn nhiều". Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cũng tuyên bố có đến 14 triệu người, bao gồm chính ông, sẵn sàng hy sinh tính mạng để bảo vệ đất nước.
Đồng thời, Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei khẳng định các vụ hạ sát chỉ huy không làm lung lay lực lượng nước này, sau khi lãnh đạo tình báo IRGC Majid Khademi thiệt mạng.
Chạy đua tìm kiếm thỏa thuận và các nỗ lực trung gian
Trang Axios ngày 7.4 đưa tin ông Trump có thể tạm hoãn hạn chót của "tối hậu thư" nếu cảm thấy có khả năng đạt được thỏa thuận. Trước đó, truyền thông Mỹ cho biết Iran đã đưa ra đề xuất 10 điểm vào ngày 6.4. Tuy nhiên, ông Trump nhận định phản hồi của Iran "chưa đủ tốt" và nhiều khả năng sẽ không gia hạn thêm.
Một số nước trung gian trong khu vực đang ráo riết tìm kiếm các điều khoản thỏa thuận có thể làm hài lòng cả Mỹ lẫn Iran. Các nước này nêu rõ quá trình ra quyết định của Tehran thường diễn ra chậm, do đó Washington nên cân nhắc gia hạn thêm thời gian.
Trong khi đó, một số quốc gia như Israel, Ả Rập Xê Út và Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) lại có lập trường thúc giục Tổng thống Trump không đồng ý ngừng bắn nếu Iran không có những nhượng bộ rõ ràng. Giới quan sát nhận định bất chấp nhiều nỗ lực từ các bên thứ ba, viễn cảnh Mỹ và Iran đồng ý một thỏa thuận ngừng giao tranh vẫn còn rất xa vời.
Vụ giải cứu phi công và cảnh báo với báo chí
Cũng trong buổi họp báo tại Nhà Trắng ngày 6.4, Tổng thống Donald Trump tiết lộ chính quyền của ông đang truy tìm quan chức nào đã cung cấp thông tin cho các phóng viên về chiến dịch giải cứu phi công thứ hai của tiêm kích F-15E bị bắn hạ ở Iran vào cuối tuần trước. Ông cảnh báo trong trường hợp phóng viên từ chối tiết lộ nguồn cung cấp tin, người này có khả năng sẽ phải đối mặt với án tù.
Trump không nêu đích danh hãng truyền thông đã công bố tin tức xoay quanh chiến dịch giải cứu. Theo CNN, truyền thông Iran là bên đầu tiên đăng tin về việc phi cơ Mỹ bị bắn hạ, sau đó dấy lên những cuộc thảo luận về số phận phi công trước khi các hãng truyền thông lớn tại Mỹ đưa tin.
Tại họp báo, ông Trump đã tiết lộ nhiều chi tiết về chiến dịch giải cứu, bao gồm việc chiếc F-15 bị bắn hạ bởi tên lửa vác vai từ Iran, cùng với sự tham gia của hàng trăm quân nhân và hơn 150 máy bay trong nỗ lực giải cứu, theo ABC News.
