Ông Trump Chấp Nhận Ngừng Bắn Iran: Quyết Định 'Không Còn Lựa Chọn Tốt'
Tối 7/4 theo giờ miền Đông nước Mỹ, chỉ 90 phút trước hạn chót dành cho Iran, Tổng thống Donald Trump đã đồng ý với đề xuất của Pakistan, bao gồm lệnh ngừng bắn hai tuần và việc mở lại eo biển Hormuz. Trong thời gian này, Mỹ sẽ làm việc để hoàn tất thỏa thuận với Iran. Quyết định này khiến cả thế giới "thở phào", dù đây không phải diễn biến khó đoán.
Phân Tích: Tại Sao Ông Trump Buộc Phải Chấp Nhận?
Theo các nhà phân tích, ông Trump buộc phải chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn với Iran vì "không còn lựa chọn khả dĩ nào tốt hơn". Trong cuộc phỏng vấn với Al Jazeera, ông Trita Parsi thuộc Viện Quincy cho rằng một cuộc chiến quy mô lớn hơn giữa Mỹ và Israel với Iran sẽ "hủy hoại nhiệm kỳ tổng thống của ông Trump".
Ông Parsi giải thích: "Ông ấy đã đưa ra những tuyên bố cứng rắn về các bước leo thang, nhưng ai trong khu vực cũng hiểu rằng nếu tấn công vào các nguồn năng lượng và nhà máy điện của Iran, Tehran sẽ đáp trả nhằm vào các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ ở Vùng Vịnh, và khi đó chúng ta sẽ đối mặt với một cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng hơn nhiều so với hiện nay."
Ông nhận định thêm: "Ông ấy cần phải thoát khỏi tình thế này. Những lời đe dọa trước đó trong ngày nhằm tạo cảm giác rằng thỏa thuận đạt được vào tối nay là theo điều kiện của ông ấy. Nhưng khi nhìn kỹ, có vẻ không phải vậy. Ngay trong tuyên bố của ông cũng cho thấy các cuộc đàm phán sẽ dựa trên kế hoạch 10 điểm của Iran, vốn là một kế hoạch hợp lý hơn nhiều."
Thuật Ngữ 'TACO' Và Sự Đảo Chiều Phút Chót
Theo Sky News, ông Trump đi nước cờ mà nhiều người đã dự đoán từ trước. Hiện tại, thuật ngữ hài hước "TACO" (Trump Always Chickens Out) với hàm ý ông Trump luôn quay xe vào phút chót được nhắc đến nhiều. Phóng viên Mark Stone của Sky News bình luận: "Như nhiều người dự đoán, ông ấy đúng như một số người đã nói 'TACO'."
Thời hạn mà Tổng thống đặt ra để Iran mở lại eo biển Hormuz, vốn đang đến gần, hiện đã bị đình chỉ. Tuy nhiên, ông Stone cho rằng "đừng kỳ vọng các tàu sẽ lập tức khởi động động cơ và di chuyển qua" eo biển này. Vẫn tồn tại "rủi ro rất lớn mà chủ tàu và các công ty bảo hiểm phải cân nhắc".
Ông giải thích: "Họ cần được đảm bảo rằng phía Iran sẽ không tấn công." Vì vậy, theo ông Stone, vẫn còn "một số rào cản cần vượt qua", nhưng hiện tại, mối đe dọa gây bất ổn từ phía Tổng thống Mỹ đã tạm thời được đặt sang một bên.
Tác Động Ngay Lập Tức Và Lâu Dài
Ngay sau bài đăng của ông Trump, giá dầu lao dốc, điều này về lâu dài có thể giúp giảm chi phí năng lượng trên toàn cầu. Hiện Iran đồng ý để tàu thuyền an toàn đi qua eo biển Hormuz trong thời gian ngừng bắn. Dù vẫn còn những trở ngại cần vượt qua trong quá trình đàm phán, nhưng trước mắt, mối đe dọa leo thang xung đột từ phía Tổng thống Mỹ tạm được hoãn lại.
Theo Al Jazeera, ông Trump đã quyết định lùi khỏi bờ vực mà chính ông và thế giới đã bị đẩy tới. Những yếu tố còn lại chỉ là vấn đề ngôn từ và có thể được xử lý sau. Những gì phía Pakistan đã nỗ lực làm được trong giờ chót là đưa ông Trump và Iran rời khỏi bờ vực thảm kịch, khỏi kịch bản chiến tranh leo thang và kinh tế toàn cầu chao đảo.
Khu Vực Vùng Vịnh 'Thay Đổi Vĩnh Viễn'
Các nhà quan sát nhận định, điều đáng chú ý là khu vực này đã thay đổi vĩnh viễn sau cuộc chiến Mỹ - Israel với Iran. Không chỉ Mỹ chịu tổn thất, mà những gì xảy ra với Iran cũng là chưa từng có. Các đòn tấn công mạnh mẽ nhằm vào Iran đã khiến Lãnh tụ Tối cao Ali Khanemei thiệt mạng, chuỗi chỉ huy bị phân mảnh và xuất hiện tin đồn về tình trạng sức khỏe của Lãnh tụ Tối cao mới.
Iran sẽ phải điều chỉnh và đánh giá lại, khi từng đứng trước nguy cơ lôi kéo các cường quốc trong khu vực vào xung đột. Các nước Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) đã kiềm chế và không bị cuốn vào cuộc chiến. Giờ đây là lúc toàn khu vực phải xem xét lại các ưu tiên an ninh và kinh tế. Thiệt hại đã gây ra là rất lớn và khu vực này sẽ không muốn quay lại tình trạng như trước.
Bối Cảnh Trước Đó
Trước hạn chót áp đặt, ông Trump tuyên bố có thể phá hủy cầu, nhà máy điện Iran chỉ trong một đêm, nếu Tehran không từ bỏ tham vọng hạt nhân và mở eo biển Hormuz. Những tuyên bố này đã tạo ra căng thẳng leo thang, nhưng cuối cùng dẫn đến quyết định ngừng bắn như hiện tại.
