Tên lửa Iran vươn tầm 4.000km, đe dọa trực tiếp London, Paris và Berlin
Cuối tuần qua, Iran được cho là đã phóng hai tên lửa đạn đạo tầm trung nhắm vào căn cứ quân sự chung của Mỹ và Anh tại Diego Garcia ở Ấn Độ Dương. Theo thông tin từ CNN, một tên lửa gặp sự cố, trong khi quả còn lại bị hệ thống phòng thủ đánh chặn. Dù không thành công, đây được xem là nỗ lực tấn công đầu tiên nhắm vào một tiền đồn hẻo lánh, vốn được thiết kế để nằm ngoài tầm với của đối thủ.
Phản ứng từ Anh và Israel
Anh đã lên án mạnh mẽ cuộc tấn công này, trong khi Iran phủ nhận hoàn toàn trách nhiệm. Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper chỉ trích hành động "liều lĩnh" từ Tehran, nhưng khẳng định London sẽ không bị lôi kéo vào một cuộc xung đột quy mô lớn. Bà nhấn mạnh: "Chúng tôi duy trì cách tiếp cận nhất quán, không tham gia vào các hành động tấn công. Chúng tôi có quan điểm khác với Mỹ và Israel về vấn đề này". Tuy nhiên, Anh coi việc bảo vệ Eo biển Hormuz là hành động "tự vệ tập thể" trong bối cảnh tuyến đường chiến lược này đang bị Tehran phong tỏa.
Thủ tướng Keir Starmer cũng xác nhận sẽ không sử dụng căn cứ tại Cyprus cho các chiến dịch chống Iran để tránh leo thang căng thẳng. Trong khi đó, Tư lệnh Israel Eyal Zamir cáo buộc Iran sử dụng tên lửa liên lục địa (ICBM) hai tầng với tầm bắn lên tới 4.000 km để nhắm vào Diego Garcia. Ông Zamir cảnh báo: "Mục tiêu không phải Israel. Với tầm bắn này, Berlin, Paris và Rome đều nằm trong phạm vi đe dọa trực tiếp".
Năng lực hỏa lực bất ngờ của Tehran
Chuyên gia Jeffrey Lewis từ Đại học Middlebury nhận định Iran thực tế đã phát triển ICBM nhưng che giấu dưới danh nghĩa chương trình vũ trụ, sau khi Cố Lãnh đạo tối cao Khamenei giới hạn tầm bắn ở mức 2.000 km vào năm 2017. Ông Lewis giải thích: "Họ đã chờ đợi ông Khamenei thay đổi ý định, và bây giờ ông ấy đã qua đời". Sam Lair, chuyên gia tại Trung tâm James Martin, bổ sung rằng công nghệ phóng vệ tinh và tên lửa đạn đạo về bản chất là một, cho phép Iran dễ dàng nới rộng tầm bắn bằng cách điều chỉnh tải trọng.
Ông nhấn mạnh việc tên lửa vươn tới Diego Garcia cho thấy Iran đã sở hữu năng lực tấn công trên 4.000 km - một khả năng chưa từng được tiết lộ trước đây. "Nếu xoay ngược hướng, những tên lửa này hoàn toàn có thể đánh trúng London. Điều đó không chỉ thay đổi cơ sở tiến hành chiến tranh của Mỹ mà còn tác động mạnh đến sự miễn cưỡng của Anh và Liên minh châu Âu trong việc tham chiến", một nhà phân tích khác phân tích.
Hoài nghi và hệ lụy chiến lược
Tuy nhiên, chuyên gia Trita Parsi từ Viện Quincy vẫn tỏ ra hoài nghi về độ chính xác và khả năng xác định mục tiêu tầm xa của Tehran. Ông nhận định thành công của các đòn đánh này phụ thuộc lớn vào dữ liệu tình báo, với thông tin cho rằng Nga đang hỗ trợ Iran theo dõi sát sao các đơn vị quân sự Mỹ trong khu vực.
Dù vậy, ông Parsi thừa nhận rủi ro an ninh đã gia tăng đáng kể: "Rủi ro chắc chắn đã gia tăng đáng kể", đồng thời đặt câu hỏi liệu sự cố này có khiến các quốc gia châu Âu đang cho Mỹ mượn căn cứ quân sự phải xem xét lại lập trường của mình hay không. Nhà phân tích Elijah Magnier nhận định, bằng cách đe dọa một mục tiêu xa xôi như Diego Garcia, Iran đang gửi đi thông điệp rằng họ sẵn sàng thay đổi "cái giá của phương trình" chiến tranh, buộc Mỹ phải tính toán lại toàn bộ chiến lược.
Căn cứ Diego Garcia, nơi đồn trú của 2.500 nhân viên quân sự Mỹ, là tiền đồn then chốt cho các chiến dịch tại Trung Đông và châu Á. Việc nhắm mục tiêu vào đây càng trở nên nhạy cảm khi căn cứ này đang là điểm nóng ngoại giao giữa cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Anh Keir Starmer về việc trao trả quần đảo Chagos cho Mauritius.
