Thông điệp Liên bang của ông Trump: Bài diễn văn bùng nổ nhưng khó xoay chuyển tình thế
Trong phần mở đầu Thông điệp Liên bang tối 24/2, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã khắc họa trước Quốc hội một bức tranh về sự đoàn kết quốc gia, sự thịnh vượng huy hoàng và khẳng định "nước Mỹ vĩ đại nhất thế giới". Tuy nhiên, tất cả những tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ ông Trump đang ở mức thấp kỷ lục, tạo nên sự tương phản đáng chú ý giữa lời nói và thực tế chính trị.
Phong cách quen thuộc và những chi tiết dàn dựng công phu
Với bài phát biểu được truyền hình trong khung giờ vàng, Tổng thống Trump tìm cách lấy lại niềm tin của cử tri vốn đang giảm sút ở những lĩnh vực từng được xem là thế mạnh của đảng Cộng hòa, như vấn đề nhập cư và kinh tế. Ông đã chúc mừng đội tuyển khúc côn cầu nam Mỹ giành huy chương vàng Olympic, vinh danh một cựu binh 100 tuổi và sắp xếp cuộc đoàn tụ cảm động giữa một phụ nữ với người bác vừa được trả tự do sau thời gian mắc kẹt tại Venezuela.
Thông điệp Liên bang được điểm xuyết bằng những chi tiết dàn dựng công phu, mang màu sắc như một lễ trao giải hoặc buổi tổng duyệt chuẩn bị cho lễ kỷ niệm 250 năm ngày lập quốc. "Đất nước chúng ta đang chiến thắng. Thực tế là chúng ta chiến thắng nhiều đến mức không biết phải làm gì", ông Trump tuyên bố với phong cách phóng đại xen lẫn hài hước đặc trưng.
"Giang sơn dễ đổi, bản tính khó dời"
Khi thực hiện bài phát biểu dài nhất trong lịch sử các Thông điệp Liên bang, phong cách quen thuộc của ông Trump thể hiện rõ ràng. Ở tuổi 79, vị tổng thống vẫn thể hiện nguồn năng lượng mạnh mẽ và khả năng làm chủ khán phòng, điều quan trọng đối với một nhà lãnh đạo đã ở nhiệm kỳ thứ hai.
Ông không bỏ qua việc công kích các nghị sĩ Dân chủ đã không đứng dậy vỗ tay cổ vũ, nhận xét họ là "ốm yếu". Đồng thời, ông lặp lại những tuyên bố về người nhập cư không có giấy tờ cùng các cáo buộc về gian lận bầu cử, duy trì lập trường cứng rắn vốn là thương hiệu chính trị của mình.
Các nghị sĩ Cộng hòa phần nào thở phào nhẹ nhõm khi ông Trump không sa vào màn công kích giận dữ kéo dài. Điều họ cần lúc này là bầu không khí lạc quan để cử tri thấy có niềm tin, đặc biệt trong bối cảnh đảng Cộng hòa đang đối mặt nhiều thách thức chính trị.
Những thách thức chồng chất và bước lùi lớn
Bài phát biểu diễn ra trong bối cảnh ông Trump và đảng Cộng hòa đang đối mặt nhiều khó khăn. Bước lùi lớn nhất trong chương trình nghị sự của chính quyền hiện tại là việc Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ chính sách thuế quan khẩn cấp của ông Trump.
Các nhà quan sát chính trị cho rằng nếu muốn xoay chuyển tình thế trước cuộc bầu cử tháng 11, Tổng thống Mỹ cần tập trung vào vấn đề khả năng chi trả của người dân. Tuy nhiên, thời gian qua, ông Trump dành nhiều thời gian để công kích đối thủ, đe dọa đồng minh, cáo buộc gian lận bầu cử và đang đứng trước nguy cơ bị cuốn vào xung đột ở Trung Đông.
Kết thúc bài phát biểu dài lịch sử, ông Trump kêu gọi sự đoàn kết quốc gia. Tuy nhiên, theo giới phân tích, sự hòa hợp chính trị bên trong nước Mỹ lúc này là mục tiêu xa vời. Một khảo sát mới của CNN/SSRS cho thấy chỉ 32% người Mỹ tin rằng ông Trump đang đặt ra ưu tiên đúng đắn trong vai trò tổng thống, với tỷ lệ ủng hộ chung ở mức 36%.
Con số vĩ mô và túi tiền cử tri: Khoảng cách giữa thống kê và trải nghiệm
Trước khi ông Trump đọc Thông điệp Liên bang, giới phân tích đã nhận định rằng vấn đề lớn nhất đối với cử tri Mỹ là khả năng chi trả của người dân. Hiểu điều này, ông Trump đã có màn bảo vệ chính sách kinh tế đầy cảm xúc, tuyên bố: "Lạm phát giảm mạnh, thu nhập tăng nhanh. Nền kinh tế tăng trưởng chưa từng có".
Bỏ qua yếu tố cường điệu, nhận định của ông Trump có phần cơ sở khi kinh tế Mỹ đang duy trì sức mạnh với việc làm, tiền lương và chi tiêu tiêu dùng ở mức tích cực. Năm 2025, kinh tế Mỹ tăng trưởng 2,2%, tỷ lệ thất nghiệp thấp và thị trường chứng khoán tiệm cận đỉnh cao.
Tuy nhiên, CNN đánh giá ông Trump đã khéo vẽ bức tranh kinh tế vĩ mô với những góc nhìn chọn lọc. Những thành tích ông nêu ra vẫn chưa chạm tới vấn đề cốt lõi mà đông đảo cử tri quan tâm:
- Người dân Mỹ đa số quan tâm đến sự ổn định việc làm và áp lực chi tiêu thường ngày
- Giá thực phẩm, chi phí nhà ở, chăm sóc y tế, tiền trả góp ôtô và học phí đại học ngày càng đắt đỏ
- Lợi ích từ đà tăng trưởng kinh tế chủ yếu tập trung ở nhóm thu nhập cao
- Nhiều hộ gia đình thu nhập thấp vẫn chịu áp lực tài chính, tỷ lệ chậm trả nợ gia tăng
Trong bài phát biểu, ông Trump nhiều lần quy trách nhiệm về cho đảng Dân chủ trong vấn đề chi phí sinh hoạt, đồng thời thừa nhận vẫn còn nhiều việc phải làm để cải thiện khả năng chi trả của người dân. Ông đưa ra một số chính sách mới nhằm giải quyết lo lắng tài chính của cử tri, nhưng hiệu quả vẫn chưa rõ rệt.
Cuối cùng, điều quyết định không nằm ở biểu đồ tăng trưởng kinh tế vĩ mô, mà ở trải nghiệm thực tế khi người dân bước vào siêu thị hàng ngày. Liệu bài phát biểu Thông điệp Liên bang có đủ để thay đổi cảm nhận ấy hay không, câu trả lời sẽ xuất hiện trong kỳ bầu cử tháng 11 tới đây, khi cử tri Mỹ quyết định tương lai chính trị của đất nước.
