Thái Lan chuẩn bị hủy bỏ thỏa thuận phân định biển với Campuchia sau 25 năm
Theo thông tin từ tờ Bangkok Post, Nội các Thái Lan vừa nhận chỉ thị bắt đầu công tác chuẩn bị để hủy bỏ một bản ghi nhớ quan trọng có hiệu lực từ 25 năm trước, được sử dụng làm khuôn khổ giải quyết tranh chấp ranh giới trên biển chồng lấn giữa Thái Lan và Campuchia.
Quyết định từ Thủ tướng lâm thời Anutin Charnvirakul
Vào ngày 10 tháng 2, Thủ tướng lâm thời Thái Lan Anutin Charnvirakul tuyên bố muốn khởi động các bước chuẩn bị ban đầu nhằm bãi bỏ văn kiện gây tranh cãi này. Mục tiêu là để chính phủ mới, dự kiến được thành lập sau chiến thắng áp đảo của đảng Bhumjaithai trong cuộc bầu cử ngày 8 tháng 2, có thể hành động ngay lập tức sau khi nhậm chức.
Ông Anutin nhấn mạnh rằng Thái Lan sẽ viện dẫn việc thiếu bất kỳ tiến triển nào về vấn đề phân định biển kể từ khi bản ghi nhớ có hiệu lực làm lý do chính để hủy bỏ thỏa thuận. Điều này được đưa ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán thành lập chính phủ liên minh do ông và đảng Bhumjaithai lãnh đạo sắp được triển khai.
Bản ghi nhớ số 44 và những tranh cãi
Được ký kết vào năm 2001 dưới thời Thủ tướng Thaksin Shinawatra, Bản ghi nhớ số 44 được thiết kế để định hướng các cuộc đàm phán giải quyết tranh chấp lãnh thổ chồng chéo trên biển giữa hai quốc gia láng giềng. Văn kiện này ra đời một năm sau Bản ghi nhớ số 43, vốn tập trung vào việc giải quyết các tranh chấp ranh giới trên đất liền.
Ban đầu, hai nước hy vọng sử dụng Bản ghi nhớ số 44 để mở đường cho việc cùng nhau phát triển các khu vực ngoài khơi được cho là giàu khí đốt tự nhiên, theo mô hình thành công mà Thái Lan và Malaysia đã áp dụng trước đó.
Tuy nhiên, thỏa thuận này luôn vấp phải sự chỉ trích từ nhiều phía. Các nhà phê bình cho rằng nó được lập ra quá vội vàng, chỉ sau 44 ngày đàm phán, trong khi một thỏa thuận tương tự với Malaysia phải mất tới 7 năm để hoàn thiện.
Bối cảnh chính trị và những thay đổi
Ông Anutin từng đề cập vào tháng trước về ý tưởng cập nhật Bản ghi nhớ số 69 để giải quyết đồng thời cả vấn đề biên giới trên đất liền và trên biển. Ông lập luận rằng nhiều yếu tố đã thay đổi trong suốt 25 năm qua, bao gồm cả những tiến bộ vượt bậc trong công nghệ lập bản đồ.
Hiện tại, chính phủ lâm thời của Thái Lan bị hạn chế trong việc đưa ra các quyết định liên quan đến chủ quyền quốc gia. Đảng Bhumjaithai, dưới sự lãnh đạo của ông Anutin, đã tận dụng hiệu quả làn sóng yêu nước cùng nhiều yếu tố khác để giành chiến thắng vang dội trong cuộc bầu cử vừa qua, tạo đà cho những thay đổi chính sách đối ngoại quan trọng.
Việc chuẩn bị hủy bỏ Bản ghi nhớ số 44 không chỉ phản ánh sự bất mãn về tiến trình đàm phán kéo dài mà còn cho thấy chiến lược mới của Thái Lan trong việc xử lý các tranh chấp lãnh thổ phức tạp với Campuchia, đặc biệt trong bối cảnh nguồn tài nguyên biển tiềm năng vẫn chưa được khai thác.
