Pakistan Vận Động Ngừng Bắn Mỹ - Iran, Đối Mặt Thách Thức Từ Israel
Theo các nguồn tin, nỗ lực đạt được thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran gần như tan vỡ sau khi một cuộc tấn công của Iran vào cơ sở hóa dầu của Ả Rập Xê Út khiến Riyadh phẫn nộ, đe dọa làm chệch hướng tiến trình ngoại giao kéo dài nhiều tuần. Trong bối cảnh hạn chót do Tổng thống Mỹ Donald Trump đặt ra để yêu cầu Iran đồng ý ngừng bắn và mở cửa eo biển Hormuz sắp kết thúc, các quan chức Pakistan đã nỗ lực truyền đi thông điệp cho cả Washington và Tehran.
Vai Trò Trung Gian Của Pakistan
Một nguồn tin tiết lộ, nỗ lực của Pakistan bao gồm việc liên lạc trực tiếp với các quan chức cấp cao của tất cả các bên liên quan. Danh sách này có sự tham gia của Tổng thống Mỹ Donald Trump, Phó tổng thống JD Vance, đặc phái viên Steve Witkoff, cùng với Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi và chỉ huy cấp cao của Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) Ahmad Vahidi. Sau vài giờ "căng thẳng, nghẹt thở" khi "các cuộc đàm phán gần như đổ vỡ", Iran cuối cùng đã đồng ý ngừng bắn tạm thời vô điều kiện và bước vào đàm phán.
Giới lãnh đạo quân sự và dân sự của Pakistan đã làm việc suốt đêm, trao đổi không ngừng nghỉ với các quan chức cấp cao của Mỹ, Iran, Ả Rập Xê Út và các bên khác. Nỗ lực này chỉ kết thúc khi ông Trump chính thức công bố đạt được ngừng bắn vào ngày 7.4 theo giờ Mỹ, tức rạng sáng 8.4 tại Pakistan. Đáng chú ý, vài phút trước khi đăng tải thông báo, ông Trump đã có cuộc điện đàm với Tư lệnh lục quân Pakistan Asim Munir, nhấn mạnh vai trò then chốt của Islamabad.
Thách Thức Từ Hành Động Của Israel
Dù bày tỏ "sự giận dữ mạnh mẽ nhất từ trước đến nay" với Iran về cuộc tấn công vào Ả Rập Xê Út – quốc gia mà Pakistan có hiệp ước phòng thủ chung và có thể kéo nước này vào cuộc chiến – Islamabad vẫn kiên trì vận động. Một yêu cầu quan trọng là Washington phải đảm bảo kiềm chế các cuộc tấn công của Israel nhằm vào Iran.
Các quan chức Iran khẳng định, họ phát động cuộc tấn công vào khu phức hợp hóa dầu ở Jubail để đáp trả một cuộc tấn công trước đó của Israel vào cơ sở hóa dầu của Iran. Tehran nhấn mạnh rằng họ không thể bước vào đàm phán nếu các cuộc tấn công như vậy vẫn tiếp diễn. Pakistan sau đó đã nói rõ với quan chức Mỹ rằng hành động của Israel đang gây nguy hiểm cho nỗ lực hòa bình, và Islamabad có thể không thuyết phục được Iran ngồi vào bàn đàm phán. Chỉ sau khi nhận được sự đảm bảo rằng Israel sẽ kiềm chế, Pakistan mới thành công thuyết phục Tehran đồng ý với lệnh ngừng bắn tạm thời.
Một nguồn thạo tin tiết lộ, Israel ban đầu phản đối thỏa thuận với Iran vì tin rằng Tel Aviv có thể đạt được nhiều thành quả quân sự hơn để làm suy yếu ban lãnh đạo Iran. Tuy nhiên, cuối cùng Israel đã ủng hộ quyết định của ông Trump. Một nguồn tin thứ hai cho biết Israel đã gây áp lực buộc chính quyền ông Trump không đạt thỏa thuận với Tehran. Trong bài phát biểu trên truyền hình vào tối 8.4, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố Israel chưa đạt được tất cả mục tiêu, nhưng có thể làm vậy thông qua thỏa thuận Mỹ - Iran hoặc bằng cách tiếp tục giao tranh.
Chạy Đua Với Thời Gian Và Các Điều Khoản Phức Tạp
Reuters đưa tin, giới chức Islamabad đã làm việc xuyên đêm để vận động Mỹ và Iran đồng ý ngừng bắn. Một nhà ngoại giao Trung Đông tiết lộ, Iran đã đề xuất công nhận chủ quyền của nước này đối với tuyến đường thủy eo biển Hormuz. Tehran cũng yêu cầu quyền theo đuổi năng lượng hạt nhân và đạt được các thỏa thuận phòng thủ song phương với các quốc gia trong khu vực.
Trong khi đó, các nhà đàm phán muốn tránh xa các vấn đề mà các bên khó nhượng bộ trong thời gian ngắn. Nhà Trắng tiết lộ, các cuộc đàm phán về thỏa thuận chấm dứt xung đột dự kiến bắt đầu vào ngày 11.4. Vào thời điểm ông Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn và Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif gửi đề nghị đàm phán đến hai nước, trời đã gần sáng ở Islamabad.
Ông Sharif phát biểu tại cuộc họp nội các ngày 8.4: "Chúng tôi đã làm việc xuyên đêm. Nếu chúng ta biến điều này thành một cuốn sách, nó sẽ đóng vai trò như một bài học lớn cho quốc gia này và cho các thế hệ mai sau, về cách không bỏ cuộc trong một tình huống vô vọng." Lời tuyên bố này phản ánh sự kiên trì và nỗ lực không mệt mỏi của Pakistan trong vai trò trung gian hòa bình, bất chấp những thách thức phức tạp từ các cuộc tấn công và áp lực chính trị.
