Pakistan không kích Afghanistan, leo thang căng thẳng biên giới
Ngày 27 tháng 2, Pakistan đã tiến hành các cuộc không kích nhắm vào các thành phố lớn của Afghanistan, làm leo thang căng thẳng nghiêm trọng sau nhiều tháng đụng độ dọc biên giới giữa hai quốc gia. Hành động này được xem là đòn đáp trả trực tiếp sau cuộc tấn công của Afghanistan nhằm vào lực lượng biên phòng Pakistan vào ngày 26 tháng 2.
Đòn đáp trả quân sự và tổn thất nặng nề
Islamabad đã triển khai các đòn tấn công trên không và trên bộ, tập trung vào các chốt quân sự, sở chỉ huy và kho đạn của Taliban dọc khu vực biên giới. Cả hai bên tham chiến đều ghi nhận những tổn thất đáng kể về nhân mạng. Pakistan xác nhận có 12 quân nhân thiệt mạng trong khi phía Taliban tiết lộ đã mất 13 thành viên.
Bộ trưởng Quốc phòng Pakistan đã đưa ra nhận định nghiêm trọng về tình hình hiện tại, mô tả đây tương đương với một 'cuộc chiến công khai'. Phía Pakistan tuyên bố đã 'cạn kiệt kiên nhẫn' và quyết định ném bom Taliban trên khắp lãnh thổ Afghanistan.
Phản ứng quốc tế và đề nghị đàm phán
Sau cuộc tấn công của Pakistan, Hoa Kỳ đã lên tiếng tuyên bố ủng hộ 'quyền tự vệ' của Islamabad. Cùng ngày, Bộ Ngoại giao Mỹ cáo buộc Taliban 'không tuân thủ cam kết chống khủng bố', theo thông tin từ hãng thông tấn AFP.
Trong diễn biến mới nhất, Reuters đưa tin vào ngày 28 tháng 2 rằng chính quyền Taliban đã tuyên bố sẵn sàng đàm phán với Pakistan. Người phát ngôn Taliban Zabihullah Mujahid khẳng định: 'Afghanistan luôn cố gắng giải quyết các vấn đề thông qua đối thoại, và giờ đây chúng tôi cũng muốn giải quyết vấn đề này bằng đối thoại'.
Từ đồng minh đến đối đầu: Sự rạn nứt trong quan hệ
Pakistan từng hoan nghênh Taliban trở lại nắm quyền tại Afghanistan vào năm 2021. Tuy nhiên, Islamabad nhanh chóng nhận ra rằng Taliban không hợp tác như những kỳ vọng ban đầu. Pakistan liên tục cáo buộc nhiều thành viên của nhóm vũ trang Tehreek-e-Taliban Pakistan (TTP) - tổ chức đối đầu với chính quyền Islamabad - đang đóng quân tại Afghanistan.
Theo báo cáo từ tổ chức giám sát dữ liệu chính trị toàn cầu Armed Conflict Location & Event Data, tình trạng bạo lực đã gia tăng đáng kể kể từ năm 2022, với sự leo thang của các cuộc tấn công từ TTP và nhóm Baloch. Islamabad cho biết lệnh ngừng bắn đã không thể duy trì lâu dài do các cuộc tấn công liên tiếp của TTP từ Afghanistan vào lãnh thổ Pakistan.
Trong khi đó, Kabul đã nhiều lần phủ nhận việc cho phép các nhóm vũ trang sử dụng lãnh thổ Afghanistan để tiến hành tấn công vào Pakistan. Phía Taliban còn tố ngược Pakistan đang chứa chấp các tay súng của tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS), một cáo buộc mà Islamabad kiên quyết bác bỏ.
Nguyên nhân châm ngòi xung đột
Một ngày trước các cuộc tấn công vào ngày 21 tháng 2, các nguồn tin an ninh Pakistan tuyên bố họ có 'bằng chứng không thể chối cãi' rằng các nhóm khủng bố đang sử dụng lãnh thổ Afghanistan để tấn công Pakistan. Theo những nguồn tin này, kể từ cuối năm 2024, đã có ít nhất 7 vụ tấn công được lên kế hoạch hoặc thực hiện thành công có liên hệ với chính quyền Afghanistan.
Một vụ tấn công đặc biệt nghiêm trọng xảy ra tuần trước tại quận Bajaur đã khiến 11 nhân viên an ninh và 2 dân thường thiệt mạng, được cho là do một công dân Afghanistan thực hiện. TTP đã công khai thừa nhận trách nhiệm đối với cuộc tấn công này.
Tổ chức TTP và chiến dịch quân sự của Pakistan
TTP được thành lập vào năm 2007 và từng tiến hành nhiều cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu dân sự và quân sự bao gồm chợ, nhà thờ Hồi giáo, sân bay, căn cứ quân sự và đồn cảnh sát. Nhóm này từng kiểm soát các khu vực lãnh thổ dọc biên giới Afghanistan và mở rộng ảnh hưởng sâu vào bên trong Pakistan.
Islamabad đã triển khai nhiều chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm vào TTP trên lãnh thổ Pakistan, nhưng những nỗ lực này chưa đạt được hiệu quả lâu dài như mong đợi.
Triển vọng và tương quan lực lượng
Giới quan sát quốc tế nhận định Pakistan nhiều khả năng sẽ tiếp tục tăng cường các chiến dịch quân sự trong thời gian tới. Đáp lại, phía Kabul có thể triển khai các cuộc tập kích vào các chốt biên giới và đẩy mạnh các đòn tấn công du kích xuyên biên giới.
Về mặt lý thuyết, tương quan quân sự giữa hai bên có sự chênh lệch đáng kể. Pakistan sở hữu lực lượng quân đội hùng mạnh với hơn 600.000 binh sĩ tại ngũ cùng kho vũ khí hạt nhân. Trong khi đó, Taliban chỉ có khoảng 172.000 thành viên và khí tài tác chiến trên không còn nhiều hạn chế. Dù vậy, tình hình an ninh tại khu vực biên giới vẫn đang diễn biến hết sức phức tạp và khó lường.
