Vụ kiện từ việc nhặt điện thoại: Giấu 4 tháng không trả và đòi phí bảo quản
Theo thông tin từ Hongxing News, Tòa án Nhân dân huyện Lục Xuyên, tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc, đã xét xử một vụ tranh chấp dân sự liên quan đến việc nhặt được điện thoại di động. Vụ việc bắt đầu từ tối ngày 16 tháng 3 năm 2025, khi cô Trần đi dạo tại nhà thi đấu huyện Lục Xuyên và bị mất chiếc điện thoại Huawei trị giá hơn 6.000 nhân dân tệ, tương đương khoảng 22 triệu đồng.
Hành trình tìm lại tài sản bị mất
Ngay sau khi phát hiện mất điện thoại, cô Trần đã nhanh chóng gọi vào số của mình, nhưng thiết bị đã tắt máy sau 9 cuộc gọi liên tiếp. Cô lập tức kích hoạt chế độ "mất điện thoại" để khóa máy và để lại lời nhắn trên màn hình khóa, bày tỏ sẵn sàng chi 2.500 nhân dân tệ làm "phí cảm tạ" cho người trả lại.
Trong bốn tháng tiếp theo, tài khoản Huawei của cô Trần nhận được nhiều tin nhắn thông báo chiếc điện thoại bị mất đã được bật lên, nhưng không ai liên lạc với cô. Cô nhiều lần thử định vị nguồn tín hiệu thông qua thông tin vị trí và tên mạng Wi-Fi mà điện thoại kết nối, nhưng thời gian bật quá ngắn khiến việc xác định chính xác không khả thi.
Phát hiện đột phá và cuộc đối mặt căng thẳng
Vào lúc 12 giờ 38 phút ngày 18 tháng 7 năm 2025, chiếc điện thoại bị mất được bật lên lại, với vị trí hiển thị trong một khu dân cư tại huyện Lục Xuyên và tên mạng Wi-Fi cụ thể. Cô Trần lập tức chụp ảnh màn hình, đến khu dân cư và quét tìm tín hiệu Wi-Fi từng tầng. Cuối cùng, cô tìm thấy tín hiệu ở tầng 11 của một tòa nhà và báo cảnh sát.
Cảnh sát xác định nhà của bà Lý là địa điểm được định vị. Đối mặt với chủ điện thoại và cảnh sát, bà Lý đưa điện thoại ra, nhưng khẳng định đã nhặt được nó và giữ gìn trong bốn tháng, yêu cầu cô Trần trả phí bảo quản. Trong khi đó, cô Trần phát hiện điện thoại đã bị cưỡng chế khôi phục cài đặt gốc, dẫn đến mất toàn bộ dữ liệu.
Quá trình tố tụng và phán quyết của tòa án
Sau nhiều lần thương lượng bồi thường không thành công, cô Trần đã kiện bà Lý ra tòa, đòi bồi thường thiệt hại với tổng số tiền hơn 12.000 nhân dân tệ, tương đương khoảng 45 triệu đồng. Trước tòa, trọng tâm tranh chấp là liệu hành vi "giữ điện thoại" của bà Lý có cấu thành hành vi "chiếm đoạt" hay không.
Bằng chứng do cô Trần cung cấp cho thấy điện thoại đã được khôi phục cài đặt gốc thủ công lúc 4 giờ 49 phút ngày 18 tháng 7 năm 2025, khi đang nằm trong tay bà Lý. Hơn nữa, nhật ký "Chế độ mất điện thoại" của Huawei chứng minh rằng thiết bị đã được bật nhiều lần, điều này không phù hợp với các hành vi bảo quản thông thường.
Thẩm phán cho rằng hành vi của bà Lý đã cấu thành "chiếm đoạt" và phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại dân sự tương ứng. Mặc dù các tình tiết vi phạm đã rõ ràng, nhưng một số thiệt hại mà cô Trần yêu cầu bồi thường, như giá trị vô hình của dữ liệu đã mất và tổn thất tinh thần, gặp khó khăn về mặt thu thập chứng cứ và áp dụng pháp luật.
Do đó, thẩm phán đề nghị đôi bên cùng nhượng bộ, đạt được thỏa thuận: bà Lý trả cho cô Trần 3.800 nhân dân tệ, tương đương hơn 14 triệu đồng, tiền bồi thường, thực hiện ngay tại tòa.
Những bài học pháp lý từ vụ việc
Theo Bộ luật Dân sự của Trung Quốc, ai nhặt được đồ bị mất đều phải trả lại cho chủ sở hữu hợp pháp; nếu không thể trả lại thì phải giao cho cơ quan công an hoặc các cơ quan có liên quan. Quyền sở hữu món đồ không chuyển giao do bị mất, và người nhặt được không tự động có được quyền sở hữu.
Trong trường hợp này, bà Lý có đủ cơ hội liên hệ với chủ sở hữu hoặc giao điện thoại cho cơ quan công an, nhưng lại giấu điện thoại ở nhà suốt bốn tháng, do đó phải chịu trách nhiệm bồi thường. Bên cạnh đó, người nhặt được đồ có nghĩa vụ bảo quản một cách thỏa đáng; nếu món đồ bị tổn hại, hư hỏng hoặc thất lạc do hành vi cố ý hoặc sơ suất nghiêm trọng, người nhặt được phải chịu trách nhiệm dân sự.
Giá trị của một chiếc điện thoại di động không chỉ nằm ở phần cứng mà còn ở dữ liệu được lưu trữ trong đó. Việc cố ý thực hiện "khôi phục cài đặt gốc" dẫn đến mất dữ liệu vĩnh viễn cấu thành hành vi sơ suất nghiêm trọng và phải chịu trách nhiệm bồi thường. Mặt khác, nếu người nhặt được đồ chiếm đoạt món đồ đó, thì không có quyền yêu cầu chủ sở hữu hợp pháp trả tiền thưởng như đã hứa. Tiền đề của việc yêu cầu tiền thưởng là người nhặt được chủ động thực hiện nghĩa vụ trả lại tài sản. Việc đe dọa "không trả lại tài sản nếu không có tiền thưởng" có thể cấu thành hành vi tống tiền.
