Thách Thức Ngăn Chặn Tên Lửa Iran Trong Cuộc Xung Đột Hiện Nay
Trong ba tuần kể từ khi chiến tranh bùng nổ, tên lửa và máy bay không người lái của Iran liên tục tấn công các cơ sở năng lượng trọng yếu cùng nhiều mục tiêu khác tại vùng Vịnh và khu vực Trung Đông rộng lớn. Dù Iran có thể gặp khó khăn trong việc duy trì năng lực tên lửa nếu xung đột kéo dài, nhưng họ vẫn sở hữu số lượng máy bay không người lái đáng kể. Việc vô hiệu hóa hoàn toàn khả năng tấn công này là mục tiêu then chốt đối với cả Mỹ và Israel, tuy nhiên, nhiều chuyên gia nhận định đây là nhiệm vụ cực kỳ gian nan.
Quy Mô Kho Vũ Khí Khổng Lồ Của Iran
Theo Văn phòng Giám đốc tình báo quốc gia Mỹ, trước khi chiến tranh nổ ra, Iran đã sở hữu kho tên lửa đạn đạo lớn nhất tại Trung Đông. Truyền thông nhà nước Iran tiết lộ kho vũ khí này bao gồm đa dạng loại tên lửa với tầm bắn lên đến 2.000 km, đủ khả năng tấn công Israel, và tốc độ đạt tới 17.000 km/giờ. Đáng chú ý, một số tên lửa Iran đã bắn vào Israel mang đầu đạn chùm mà hệ thống phòng thủ tên lửa của nước này không thể vô hiệu hóa.
Quân đội Israel và các nhà phân tích ước tính kho tên lửa của Iran dao động từ 2.500 đến 6.000 quả. Chương trình tên lửa của Iran phần lớn dựa trên thiết kế từ Triều Tiên và Nga, với khả năng được Trung Quốc hỗ trợ. Nhiều địa điểm tên lửa nằm trong và xung quanh thủ đô Tehran, cùng ít nhất năm "thành phố tên lửa" dưới lòng đất ở các tỉnh như Kermanshah và Semnan, cũng như gần khu vực Vịnh.
Năm 2020, Iran lần đầu tiên phóng tên lửa đạn đạo từ dưới lòng đất, theo báo cáo năm 2023 của nhà nghiên cứu Behnam Ben Taleblu. Bên cạnh đó, Iran còn chế tạo được nhiều máy bay không người lái, với năng lực sản xuất khoảng 10.000 chiếc mỗi tháng. Nước này đã tiên phong phát triển máy bay không người lái Shahed, một lựa chọn rẻ hơn nhiều so với tên lửa đắt tiền, và được cho là đã xuất khẩu sang Nga.
Tình Trạng Kho Vũ Khí Hiện Tại Và Những Tuyên Bố Trái Chiều
Câu hỏi về lượng vũ khí còn lại trong kho của Iran có thể là yếu tố then chốt quyết định diễn biến cuộc chiến. Tuần trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố năng lực tên lửa đạn đạo của Iran đã bị phá hủy về mặt chức năng. Tuy nhiên, ngày 19/3, tướng Dan Caine - Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Mỹ, lại cho rằng Iran vẫn giữ được một phần năng lực tên lửa. Ông nhấn mạnh: "Họ đã bước vào cuộc chiến này với rất nhiều vũ khí".
Cùng ngày, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khẳng định năng lực tên lửa và máy bay không người lái của Iran đã "suy giảm nghiêm trọng", với hàng trăm bệ phóng bị phá hủy. Ông tiết lộ Israel đang tấn công các nhà máy sản xuất tên lửa và máy bay không người lái. Tuy nhiên, Iran bác bỏ những phát biểu cho rằng họ sắp cạn kiệt đạn dược. Ngày 20/3, Lực lượng Vệ binh Cách mạng khẳng định kho tên lửa của họ chưa cạn và họ tiếp tục sản xuất các loại vũ khí.
Khó Khăn Trong Duy Trì Nguồn Cung Và Mối Đe Dọa Liên Tục
Việc duy trì nguồn cung tên lửa có thể trở nên khó khăn đối với Iran, khi nguồn cung từ các cường quốc rất thấp. Tehran đã cung cấp một phần vũ khí cho lực lượng đồng minh Hezbollah ở Li-băng và Houthi ở Yemen trong thời gian qua, đồng thời sử dụng một phần trong cuộc chiến 12 ngày năm ngoái. Hàng loạt cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào các bệ phóng của Iran cũng làm giảm khả năng triển khai tên lửa của nước này.
Trong khi đó, Iran có thể duy trì triển khai máy bay không người lái trong thời gian dài hơn, do thiết bị này có thể được sản xuất tại các nhà máy lưỡng dụng hoặc cơ sở cải tạo. Israel và các quốc gia vùng Vịnh cho biết tốc độ tấn công của Iran đang chậm lại, nhưng Tehran vẫn tiếp tục phóng tên lửa và máy bay không người lái, gây hư hại cơ sở năng lượng ở Qatar và Kuwait.
Dù với cường độ thấp hơn, các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái từ Iran vẫn là mối nguy lớn đối với các quốc gia vùng Vịnh, cũng như chuỗi logistics và nguồn cung năng lượng cho thế giới. Tình hình này cho thấy thách thức ngăn chặn tên lửa Iran không chỉ là vấn đề quân sự, mà còn ảnh hưởng sâu rộng đến an ninh khu vực và toàn cầu.
