Tổng Thư ký NATO Mark Rutte và Tổng thống Mỹ Donald Trump đối thoại thẳng thắn giữa căng thẳng Iran
Ngày 8/4, Tổng Thư ký NATO Mark Rutte đã có cuộc gặp kéo dài hơn 2 giờ với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng. Cuộc hội đàm được mô tả là "rất thẳng thắn, rất cởi mở", diễn ra trong bối cảnh căng thẳng nghiêm trọng giữa Washington và các đồng minh châu Âu liên quan đến cuộc xung đột Iran.
Những chỉ trích công khai từ Nhà Trắng
Trước cuộc gặp, Nhà Trắng liên tục chỉ trích NATO. Thư ký Báo chí Karoline Leavitt dẫn lời Tổng thống Trump mô tả cuộc chiến của Mỹ và Israel chống lại Iran như một "phép thử" mà liên minh xuyên Đại Tây Dương đã không vượt qua. "Tôi có một trích dẫn trực tiếp từ Tổng thống Mỹ về NATO, và tôi sẽ chia sẻ với tất cả các vị: Họ đã bị thử thách, và họ đã thất bại", bà Leavitt tuyên bố trong cuộc họp báo ngày 8/4.
Sau cuộc gặp, ông Trump đã đăng trên Truth Social bằng chữ in hoa: "NATO đã không có mặt khi chúng ta cần họ, và họ cũng sẽ không có mặt nếu chúng ta cần họ một lần nữa". Trong những tuần gần đây, ông Trump đã nhiều lần gọi NATO là "con hổ giấy" và đe dọa rút khỏi liên minh gồm 32 thành viên, cho rằng các đồng minh châu Âu của Washington đã dựa vào sự đảm bảo an ninh của Mỹ trong khi lại hỗ trợ không đầy đủ cho chiến dịch của Mỹ và Israel ở Iran.
Phản ứng ôn hòa nhưng không né tránh của Tổng Thư ký NATO
Trong bối cảnh này, người đứng đầu NATO đã chọn cách tiếp cận ôn hòa nhưng không né tránh để xoa dịu căng thẳng. "Ông ấy rõ ràng thất vọng với nhiều đồng minh NATO, và tôi hiểu quan điểm của ông ấy", ông Rutte nói trên chương trình "The Lead with Jake Tapper" của CNN, sau cuộc gặp. "Đây là một cuộc thảo luận rất thẳng thắn, rất cởi mở, nhưng cũng là một cuộc thảo luận giữa hai người bạn tốt".
Về vai trò của NATO trong xung đột Iran, Tổng Thư ký Rutte không né tránh vấn đề. Ông thẳng thắn thừa nhận "một số" nước thành viên chưa thực hiện đầy đủ cam kết, nhưng nhanh chóng bổ sung rằng "phần lớn lớn các nước châu Âu đã hỗ trợ hữu ích" thông qua các hoạt động hậu cần, cho phép sử dụng căn cứ và các hình thức hợp tác khác.
Những đề xuất hợp tác và diễn biến mới
Khi được hỏi liệu ông Trump có cân nhắc việc rời khỏi NATO hay không, bà Leavitt cho biết đó là điều mà Tổng thống "đã thảo luận" và có thể sẽ đề cập đến sau cuộc gặp với ông Rutte. Ngoài việc thừa nhận sai sót, một quan chức NATO tiết lộ rằng ông Rutte đã chủ động đề xuất các hướng hợp tác tương lai, bao gồm:
- Tăng cường hợp tác công nghiệp quốc phòng.
- Thảo luận về các cuộc chiến ở Iran và Ukraine.
- Chung sức hướng tới việc mở cửa eo biển Hormuz sau một thỏa thuận ngừng bắn.
Trong một diễn biến khác, tờ Wall Street Journal ngày 7/4 đưa tin rằng chính quyền Trump đang xem xét liệu có nên đóng cửa các căn cứ của Mỹ hoặc rút quân khỏi các nước như Tây Ban Nha và Đức để trừng phạt lập trường của họ về cuộc xung đột Iran hay không.
Mối quan hệ thân thiết và tầm quan trọng của sự hỗ trợ Mỹ
Ông Trump và ông Rutte được cho là có mối quan hệ thân thiết. Ông Rutte đã đến thăm Nhà Trắng nhiều lần trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump, bao gồm cả các cuộc gặp vào tháng 3, tháng 7, tháng 8 và tháng 10 năm ngoái. Trước đây, ông Rutte từng cảnh báo rằng NATO "sẽ không hoạt động" nếu không có sự hỗ trợ của Mỹ, nhấn mạnh tầm quan trọng của liên minh này trong bối cảnh an ninh toàn cầu đang biến động.
