Mỹ Gấp Rút Yêu Cầu Iran Mở Lại Eo Biển Hormuz, Căng Thẳng Trung Đông Tiếp Tục Leo Thang
Chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tehran đạt được thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày, tình hình tại Vùng Vịnh đã trở nên căng thẳng trở lại với các đợt không kích mới nhắm vào hạ tầng năng lượng. Ngày 8/4, chính quyền Mỹ đã ra tuyên bố yêu cầu Iran phải mở lại Eo biển Hormuz "ngay lập tức, nhanh chóng và an toàn", bất chấp thỏa thuận ngừng bắn đã có hiệu lực.
Yêu Cầu Khẩn Cấp Từ Washington Và Phản Ứng Của Iran
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt đã nhấn mạnh rằng bất kỳ hành động cản trở lưu thông nào tại eo biển này đều "hoàn toàn không thể chấp nhận được". Bà khẳng định lập trường của Tổng thống Trump: "Tôi xin nhắc lại kỳ vọng và yêu cầu của Tổng thống Trump rằng Eo biển Hormuz phải được mở lại ngay lập tức, nhanh chóng và an toàn." Eo biển Hormuz, nơi vận chuyển khoảng 20% sản lượng dầu toàn cầu, được coi là phép thử quan trọng cho sự bền vững của thỏa thuận ngừng bắn.
Trong khi đó, Iran đã phản ứng bằng việc tạm dừng cho phép tàu chở dầu đi qua eo biển để đáp trả các đợt tấn công của Israel vào Lebanon. Người dân Iran cũng đã xuống đường, tạo thành những "hàng rào sống" bao quanh các cơ sở hạ tầng quan trọng như nhà máy điện, thể hiện sự đoàn kết trong bối cảnh căng thẳng leo thang.
Israel Tiếp Tục Không Kích Lebanon Và Những Tranh Cãi Về Thỏa Thuận
Israel đã thực hiện các đợt không kích dữ dội vào Lebanon trong ngày 8/4, bất chấp lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran. Phía Israel khẳng định rằng thỏa thuận này không bao gồm vấn đề tại Lebanon, do đó họ vẫn duy trì các mục tiêu tấn công. Theo báo cáo từ giới chức Lebanon, các cuộc không kích đã gây tổn thất lớn với ít nhất 254 người tử vong và 722 người bị thương, chủ yếu tại các khu dân cư đông đúc ở thủ đô Beirut.
Tổng thống Trump đã xác nhận rằng Lebanon không nằm trong thỏa thuận ngừng bắn Mỹ - Iran, mô tả chiến dịch của Israel là một tiến trình tách biệt. Tuy nhiên, điều này trái ngược hoàn toàn với tuyên bố của Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, người khẳng định lệnh đình chiến bao phủ toàn bộ khu vực, bao gồm cả Lebanon.
Nguy Cơ Đổ Vỡ Và Những Động Thái Quân Sự
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đã cáo buộc Washington vi phạm nghiêm trọng thỏa thuận ngừng bắn, đe dọa rút khỏi tiến trình đàm phán do Pakistan làm trung gian. Ông chỉ ra ba vi phạm cụ thể: Israel tiếp tục oanh tạc Lebanon, một thiết bị bay không người lái xâm nhập không phận Iran, và Mỹ phủ nhận quyền làm giàu uranium của Tehran.
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth đã cảnh báo rằng Washington thực sự đã chuẩn bị kế hoạch tấn công nhiều mục tiêu tại Iran, bao gồm cầu đường và nhà máy điện, nếu thỏa thuận không đạt được. Ông khẳng định: "Chúng tôi đã xác định mục tiêu, sẵn sàng tấn công vào hạ tầng, cầu đường và nhà máy điện. Iran hiểu rõ phạm vi năng lực của chúng tôi." Đồng thời, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, tướng Dan Caine, cho biết lực lượng Mỹ vẫn duy trì trạng thái sẵn sàng cao độ.
Tác Động Kinh Tế Và Phản Ứng Quốc Tế
Giá dầu thế giới đã lao dốc mạnh trong ngày 8/4, với dầu WTI giảm 16,41% xuống còn 94,41 USD/thùng và dầu Brent giảm 13,29% xuống 94,75 USD/thùng. Sự sụt giảm này phản ánh kỳ vọng của thị trường về việc khai thông eo biển Hormuz, nhưng cũng cho thấy sự hoài nghi về tính bền vững của lệnh ngừng bắn.
Về phía quốc tế, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Thu Hằng đã hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn, coi đây là bước tiến quan trọng nhằm giảm căng thẳng và tiến tới khôi phục hòa bình ở Trung Đông. Bà kêu gọi các bên tiếp tục kiềm chế, tôn trọng độc lập chủ quyền và đảm bảo an toàn hàng hải.
Triển Vọng Và Thách Thức Phía Trước
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã tiết lộ về sự tồn tại của ba phiên bản "kế hoạch 10 điểm" khác nhau, gây nhiễu loạn trong đàm phán. Trong khi đó, Iran đã phát đi tín hiệu hạ nhiệt bằng cách tuyên bố sẵn sàng mở cửa eo biển Hormuz "một cách hạn chế và có kiểm soát", nhưng vẫn duy trì quyền kiểm soát quân sự tuyệt đối.
Với những diễn biến phức tạp này, lệnh ngừng bắn 14 ngày đang đối mặt với nguy cơ đổ vỡ nghiêm trọng. Cộng đồng quốc tế đang theo dõi sát sao liệu các bên có thể vượt qua thách thức để đạt được một giải pháp hòa bình bền vững cho khu vực Trung Đông hay không.
