Mỹ - Israel 'đồng sàng dị mộng': Áp lực đè nặng Trump, Netanyahu vững thế trong nước
Kể từ khi bùng nổ, cuộc chiến với Iran đã tạo ra những hệ lụy chính trị hoàn toàn khác biệt tại Washington và Tel Aviv, làm lộ rõ khoảng cách trong cách tiếp cận giữa hai đồng minh thân thiết. Trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đang chịu áp lực ngày càng lớn từ cử tri và đảng phái, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu lại nhận được sự ủng hộ áp đảo từ người dân nước này.
Sức ép chính trị gia tăng với ông Trump
Theo kết quả khảo sát do Data for Progress thực hiện và công bố ngày 19/3, đa số cử tri Mỹ phản đối cuộc chiến do Mỹ và Israel tiến hành nhằm vào Iran. Cụ thể, 53% người được hỏi phản đối các cuộc không kích của Mỹ, trong khi chỉ 43% ủng hộ. Đáng chú ý, 56% cử tri nhận định cuộc chiến này mang lại lợi ích nhiều hơn cho Israel so với Mỹ.
Áp lực chính trị đang đè nặng lên ông Trump và đảng Cộng hòa khi bầu cử giữa kỳ đang đến gần. Khoảng 43% cử tri cho biết họ ít có khả năng ủng hộ đảng Cộng hòa hơn vì cuộc chiến này. Thêm vào đó, 51% ủng hộ Quốc hội Mỹ thông qua nghị quyết hạn chế quyền phát động chiến tranh của tổng thống.
Ở cấp độ chính sách, sự khác biệt giữa hai nước ngày càng rõ rệt. Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard khẳng định: "Các mục tiêu mà Tổng thống đề ra khác với mục tiêu của Israel". Trong khi đó, Giám đốc CIA John Ratcliffe cho biết Israel theo đuổi các mục tiêu rộng hơn, còn chiến dịch của Mỹ ban đầu không bao gồm thay đổi chế độ tại Iran.
Ông Netanyahu duy trì hậu thuẫn mạnh mẽ
Trái ngược hoàn toàn với tình hình tại Mỹ, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đang nhận được sự ủng hộ đáng kể từ người dân. Các cuộc thăm dò cho thấy ông tiếp tục là lựa chọn hàng đầu cho vị trí thủ tướng, dù liên minh cầm quyền chưa đạt đa số cần thiết.
Theo khảo sát của Viện Dân chủ Israel (IDI), mức ủng hộ chiến dịch quân sự duy trì ổn định ở khoảng 78,5% đến 82%. Bà Tamar Hermann, chuyên gia từ IDI, nhận định: "Người dân coi đây là hành động có cơ sở chiến lược khi họ tin Iran là mối đe dọa mang tính tồn vong".
Chiến dịch quân sự đã giúp tạm gác lại nhiều vấn đề chính trị nội bộ Israel, từ khủng hoảng lập pháp đến phiên tòa xét xử ông Netanyahu về cáo buộc tham nhũng. Hơn 60% cử tri từ cả phe cầm quyền và đối lập tin rằng chính phủ đang điều hành chiến dịch với ưu tiên hàng đầu là lợi ích an ninh quốc gia.
Sự khác biệt chiến lược ngày càng rõ
Sự phân hóa giữa hai đồng minh thể hiện rõ nhất qua vụ việc ngày 18/3, khi Israel tấn công vào cơ sở khí đốt lớn của Iran mà không thông báo trước cho Washington. Nhà Trắng sau đó khẳng định không được thông báo về vụ việc, trong khi Tổng thống Trump tuyên bố đang tìm cách kiềm chế các hành động tương tự.
Ông Trump viết: "Sẽ không có thêm cuộc tấn công nào của Israel nhằm vào mỏ South Pars cực kỳ quan trọng và có giá trị này nữa". Sự kiện này khiến giá năng lượng toàn cầu tăng vọt, với giá dầu thô Brent đạt mức cao nhất kể từ khi Nga mở chiến dịch tại Ukraine vào năm 2022.
Chính quyền Tel Aviv đã đặt ra ba mục tiêu chính trong chiến dịch:
- Loại bỏ chương trình vũ khí hạt nhân của Iran
- Triệt phá năng lực tên lửa đạn đạo
- Làm suy yếu khả năng hỗ trợ các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực
Theo giới lãnh đạo Israel, mỗi ngày trôi qua, nước này lại càng tiến sát hơn tới ba mục tiêu trên thông qua những hoạt động quân sự đang được thực hiện.
Tương lai quan hệ đồng minh
Sự khác biệt trong cách tiếp cận và mục tiêu chiến lược đang đặt ra câu hỏi về tương lai quan hệ Mỹ - Israel. Trong khi người dân Israel chấp nhận việc thường xuyên ra vào hầm trú ẩn như cái giá cần thiết cho an ninh quốc gia, thì tại Mỹ, công chúng ngày càng tỏ ra mệt mỏi với cuộc chiến tốn kém.
Bà Hermann cho biết người Israel tin rằng cuộc chiến hiện nay vẫn cần diễn ra, ngay cả khi họ không nhất thiết cho rằng chính quyền Iran sẽ sụp đổ hoàn toàn. Chỉ 11% số người tham gia khảo sát của Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia (INSS) tin rằng chính quyền Iran có thể sụp đổ.
"Ngay cả khi hiện tại chưa thể đạt được mục tiêu, điều đó không có nghĩa là không thể đạt được trong tương lai nếu chiến dịch tiếp tục tạo ra tiến triển", bà Hermann nhấn mạnh. Trong khi đó, tại Washington, áp lực chính trị tiếp tục gia tăng, đặt ông Trump vào thế khó khi phải cân bằng giữa hỗ trợ đồng minh và đáp ứng nguyện vọng của cử tri Mỹ.
