Mỹ Đối Diện Nguy Cơ Thất Bại Ở Iran: Sai Lầm Trong Định Nghĩa 'Chiến Thắng'
Sáu tuần sau khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công vào Iran, câu hỏi về mục tiêu chính trị thực sự vẫn chưa có lời giải đáp thỏa đáng. Theo phân tích từ tờ War on the Rocks, Nhà Trắng dường như chưa bao giờ đặt vấn đề này một cách nghiêm túc, dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng trong cục diện chiến tranh.
Nhầm Lẫn Giữa Công Cụ và Mục Đích
Tờ báo so sánh các phương thức quân sự như "cái búa" - một công cụ, trong khi tác động lên quan hệ quốc tế và ổn định khu vực là "cái đinh" - mục đích cần đạt được. Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là đã phạm sai lầm khi nhầm lẫn giữa hai yếu tố này, liên tục thay đổi mục tiêu mỗi khi công cụ không mang lại kết quả như mong đợi.
Khi Nhà Trắng tập trung vào các con số thống kê về năng lực quân sự của Iran bị phá hủy, nhiều người Mỹ có thể dễ dàng kết luận rằng cuộc chiến đang diễn ra thuận lợi. Tuy nhiên, đây là một quan niệm sai lầm tai hại, bởi thành công về mặt chiến thuật không đồng nghĩa với chiến thắng chiến lược hay ưu thế chính trị.
Tình Hình Ngày Càng Tồi Tệ Bất Chấp Chi Tiêu Khổng Lồ
Trong khi xung đột vẫn tiếp diễn, tình hình thực tế ngày càng trở nên phức tạp và bất ổn. Eo biển Hormuz rơi vào thế bế tắc, thị trường năng lượng toàn cầu hỗn loạn, và Iran vẫn duy trì khả năng chiến đấu lâu dài. Washington thậm chí đã rời Islamabad mà không đạt được bất kỳ thỏa thuận nào, phơi bày sự thiếu hụt trong tư duy chiến lược.
Trừ khi định nghĩa chiến thắng một cách đơn giản là làm suy yếu năng lực quân sự của Iran, không một nhà quan sát nào có thể khẳng định Mỹ đang thắng thế. Và con đường phía trước dường như không hề dễ dàng cho Washington, với những thách thức chồng chất từ nhiều phía.
Chiến Tranh Không Chỉ Là Bạo Lực Có Tổ Chức
Theo tác giả Carl von Clausewitz trong cuốn sách On War, chiến tranh "không đơn thuần là hành động chính trị mà còn là công cụ chính trị thực sự". Ông nhấn mạnh rằng chiến tranh phải phục vụ một mục tiêu chính trị rõ ràng, và khi nó biến thành mục đích tự thân, nó đã đánh mất bản chất ban đầu.
Colin Gray cũng từng cảnh báo: "Coi chiến tranh đơn thuần là đánh đấm gần như chắc chắn sẽ dẫn đến thất bại về mặt chính trị". Điều này đặc biệt đúng trong bối cảnh hiện tại, khi Mỹ dường như không thể trả lời câu hỏi cốt lõi: Họ muốn Iran làm gì và chiến tranh sẽ thúc ép Tehran hành động ra sao?
Hậu Quả Từ Sự Trống Rỗng Chiến Lược
Sau khi Phó Tổng thống JD Vance rời Islamabad tay trắng, chính quyền Trump phải đối mặt với hệ quả tất yếu từ việc thiếu vắng một tầm nhìn chiến lược rõ ràng. Họ không thể đàm phán kết thúc một cuộc chiến khi bản thân còn không định nghĩa được "kết thúc" đó trông như thế nào.
Một số quan chức trong chính quyền thậm chí có thể muốn leo thang quân sự hơn nữa, như đưa quân lên các đảo hoặc vùng ven biển của Iran, một phương án truyền thống nhưng đầy rủi ro. Điều này càng làm sâu sắc thêm sai lầm ban đầu và đẩy Mỹ vào vòng xoáy khó thoát.
Bài Học Từ Quá Khứ và Tương Lai Bất Định
Nước Mỹ từng rơi vào tình huống tương tự ở Afghanistan trong giai đoạn 2009-2012, khi thiếu một định nghĩa mạch lạc về mục tiêu dẫn đến thất bại chính trị. Hiện tại, sau 6 tuần xung đột, thế giới vẫn đang đặt câu hỏi về lý do Mỹ phát động chiến tranh ở Iran.
Chừng nào Nhà Trắng còn chưa nhận ra rằng danh sách các mục tiêu bị phá hủy không thể thay thế cho một thực tại chính trị bền vững, Mỹ không chỉ đang bước đi trên con đường dẫn đến thất bại mà còn có nguy cơ lao thẳng vào đó một cách mù quáng. Cuộc chiến này, với tất cả những diễn biến phức tạp, đang trở thành một bài học đắt giá về sự cần thiết của chiến lược trong bối cảnh địa chính trị hiện đại.
