Phó Tổng thống Mỹ cảnh báo Iran: 'Ngu ngốc nếu để đàm phán đổ vỡ vì Lebanon'
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã đưa ra cảnh báo đanh thép đối với Iran, cho rằng quốc gia này sẽ phạm sai lầm nghiêm trọng nếu để các cuộc tấn công của Israel tại Lebanon làm hỏng lệnh ngừng bắn vừa đạt được với Washington. Dù Pakistan - bên trung gian hòa giải - khẳng định Lebanon nằm trong thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày, ông Vance nhấn mạnh Mỹ chưa từng đồng ý việc Israel phải chấm dứt các hoạt động quân sự tại quốc gia này.
Mâu thuẫn về điều khoản và phạm vi thỏa thuận
Sự rạn nứt trong cách hiểu về thỏa thuận lộ rõ qua phản ứng từ các bên khi Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi dẫn lại tuyên bố của Thủ tướng Pakistan, nhấn mạnh Lebanon là một phần không thể tách rời. Ông khẳng định: "Mỹ phải chọn giữa ngừng bắn hoặc tiếp tục chiến tranh thông qua Israel. Không thể có cả hai."
Trước vấn đề này, Tổng thống Donald Trump và Nhà Trắng bác bỏ hoàn toàn việc đưa Lebanon vào thỏa thuận. Ông Trump mô tả chiến dịch quân sự của Israel nhắm vào Hezbollah là một tiến trình tách biệt: "Vì Hezbollah, họ không được đưa vào thỏa thuận này. Nhưng việc đó cũng sẽ được giải quyết ổn thỏa."
Ông Vance gọi đây là một "sự hiểu lầm chính đáng" từ phía Tehran, thay vì coi đó là một sự vi phạm cam kết có chủ đích.
Iran cáo buộc Mỹ vi phạm và đe dọa rút khỏi đàm phán
Ngày 9/4, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cáo buộc Mỹ vi phạm nghiêm trọng thỏa thuận ngừng bắn và đe dọa rút khỏi đàm phán do Pakistan trung gian. Iran nêu rõ ba vi phạm:
- Israel tấn công Lebanon bất chấp tuyên bố chung.
- UAV xâm phạm không phận tỉnh Fars của Iran.
- Mỹ phủ nhận quyền làm giàu uranium của Tehran - điều khoản cốt lõi trong đề xuất 10 điểm mà Tổng thống Donald Trump từng công nhận là khả thi.
Động thái này đang đẩy nỗ lực hòa bình khu vực vào nguy cơ sụp đổ.
Ba phiên bản 'kế hoạch 10 điểm' gây nhiễu loạn đàm phán
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance xác nhận sự tồn tại của ba phiên bản đề xuất "10 điểm" khác nhau là nguyên nhân dẫn đến sự nhầm lẫn về cơ sở thực tế của các cuộc đàm phán hiện nay. Phát biểu tại Hungary, ông phân loại ba phiên bản:
- Bản đầu tiên bị bác bỏ vì cho rằng do AI soạn thảo.
- Bản thứ hai - được thống nhất qua Pakistan - là cơ sở chính thức được Tổng thống Donald Trump dẫn chiếu.
- Bản thứ ba bị coi là yêu sách cực đoan.
Dù ông Vance chỉ trích truyền thông đưa tin về tài liệu "vô danh", CNN phản bác rằng văn bản tuyên bố Iran thắng lợi do chính giới chức Tehran cung cấp. Sự mâu thuẫn này cho thấy lỗ hổng trong việc xác thực nội dung đàm phán giữa các bên.
Nguy cơ tái giao tranh và tình hình thực địa khốc liệt
Bất chấp những tuyên bố ngoại giao về sự "kiềm chế", tình hình tại thực địa vẫn khốc liệt. Trong ngày thứ Tư, Israel đã tiến hành các đợt không kích đẫm máu nhất trong 15 tháng qua, khiến ít nhất 254 người thiệt mạng và hơn 1.100 người bị thương.
Nhóm vũ trang Hezbollah đang bị các đối thủ chính trị trong nước cáo buộc kéo Lebanon vào cuộc chiến để bảo vệ lợi ích của Iran. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố sẽ thực hiện "nghĩa vụ" và đưa ra đòn đáp trả khiến Israel "phải hối hận" nếu các hành động xâm lược Lebanon không chấm dứt ngay lập tức.
Hiện các quan chức Mỹ vẫn chưa đưa ra lời giải thích thỏa đáng về lý do tại sao thông báo của phía Pakistan lại có sự sai lệch nghiêm trọng về phạm vi ngừng bắn so với tuyên bố của Washington.
