Mỹ tuyên bố gần đạt mục tiêu nhưng vẫn điều quân đổ bộ, lên kịch bản leo thang ở Iran
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm qua 21.3 đã đưa ra tuyên bố quan trọng, cho biết nước này gần như đã đạt được các mục tiêu trong chiến dịch tấn công Iran và đang cân nhắc việc thu hẹp chiến dịch quân sự. Ông Trump nêu rõ 5 mục tiêu chính, bao gồm làm suy yếu năng lực quân sự của Iran, ngăn chặn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân và bảo vệ các đồng minh ở khu vực Trung Đông.
Tín hiệu chấm dứt chiến tranh và những động thái leo thang mới
Theo trang tin Axios, thông điệp từ Tổng thống Trump được xem là tín hiệu rõ ràng nhất cho thấy chính quyền Mỹ đang chủ động tìm kiếm giải pháp để chấm dứt cuộc chiến, khác hẳn với những tuyên bố mơ hồ trước đây. Tuy nhiên, hãng thông tấn AP lại chỉ ra rằng các động thái quân sự gần đây của Washington đang đặt ra những kịch bản leo thang mới đáng lo ngại.
Cụ thể, AP dẫn lời một quan chức Mỹ thạo tin tiết lộ rằng 3 tàu tấn công đổ bộ của quân đội Mỹ, cùng với khoảng 2.500 lính thủy quân lục chiến, đã được điều động từ cảng ở bang California đến khu vực Trung Đông. Đáng chú ý, tuần trước đó, những con tàu đổ bộ khác của Mỹ đang hoạt động ở châu Á cũng đã được chuyển hướng đến Trung Đông. Bên cạnh đó, Nhà Trắng vừa thông báo sẽ đề nghị Quốc hội cấp ngân sách lên đến 200 tỉ USD cho chiến dịch quân sự này.
Khả năng Mỹ tiến hành chiến dịch trên bộ tại Iran
Những diễn biến quân sự phức tạp này khiến giới quan sát đặt ra khả năng Mỹ có thể tiến hành một chiến dịch trên bộ tại Iran. Đài CBS News hôm qua cũng dẫn các nguồn thạo tin cho biết, việc đưa quân Mỹ đổ bộ vào Iran là một phương án đang được Lầu Năm Góc nghiên cứu kỹ lưỡng. Trong một tuyên bố vào ngày 19.3, Tổng thống Trump đã khẳng định: "Tôi không hề đưa quân đến nơi nào cả. Nếu có thì tôi cũng sẽ không tiết lộ", làm dấy lên nhiều suy đoán.
Eo biển Hormuz: Bài toán khó khăn cho Washington
Cũng trong tuyên bố hôm qua, Tổng thống Trump nêu rõ rằng eo biển Hormuz cần phải được canh giữ và kiểm soát khi cần thiết, bởi những quốc gia sử dụng tuyến đường này, trong khi Mỹ thì không phụ thuộc vào nó. Mặc dù Mỹ không bị lệ thuộc vào tuyến vận chuyển dầu mỏ qua Hormuz, việc khôi phục lại hoạt động vận tải được xem là vấn đề cấp bách để hạ nhiệt cú sốc về giá năng lượng toàn cầu.
Tuy nhiên, các quan chức Mỹ thừa nhận đây là một bài toán khó khăn. Theo CNN, một quan chức tình báo Mỹ cho rằng Iran có ưu thế thực chất tại eo biển Hormuz và hiện chưa có giải pháp rõ ràng để Washington gây sức ép buộc Tehran mở cửa hoàn toàn eo biển này.
Mỹ đã đưa ra những quyết sách nhằm kiểm soát nguồn cung dầu, bao gồm:
- Xả kho dự trữ chiến lược
- Nới lỏng cấm vận với dầu của Nga
- Mới nhất là dầu của Iran
Song, đây chỉ được xem là các giải pháp ngắn hạn và không thể giải quyết dứt điểm tình trạng gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng.
Lưu lượng hàng hải giảm mạnh và tuyên bố từ Iran
Theo dữ liệu của BBC, kể từ đầu tháng 3, có chưa đến 100 tàu đi qua eo biển Hormuz. Lưu lượng hàng hải ở tuyến đường chiến lược này đã giảm đến 95% so với thời điểm trước khi xung đột bùng phát. Các dự báo cho rằng thế giới sẽ hứng chịu những hậu quả nặng nề từ khủng hoảng kinh tế sâu rộng, đặc biệt trong trường hợp Mỹ không giải quyết được tình trạng tắc nghẽn ở Hormuz.
Trong cuộc phỏng vấn với Kyodo News ngày 21.3, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã nhắc lại tuyên bố rằng Tehran không đóng cửa eo biển Hormuz, mà chỉ đang hạn chế những tàu thuộc về các nước tham gia tấn công Iran. Ông tuyên bố Iran sẽ hỗ trợ tàu của Nhật Bản đi qua Hormuz. Ngoại trưởng Iran cũng khẳng định Tehran không tìm kiếm ngừng bắn, mà phải có một thỏa thuận chấm dứt cuộc chiến và đảm bảo nó không tái diễn. Tổng thống Trump cũng đã bác bỏ triển vọng ngừng bắn với Iran.
Cơ sở hạt nhân Natanz lại hứng chịu không kích
Cơ sở hạt nhân Natanz tại Iran đã một lần nữa bị trúng đòn không kích vào hôm qua 21.3, trong thời điểm chiến sự Trung Đông bước sang tuần thứ 4. Theo Al Jazeera, không có báo cáo về sự cố rò rỉ vật liệu phóng xạ và cư dân khu vực xung quanh nhà máy không gặp nguy hiểm. Cơ sở Natanz từng bị liên quân Mỹ - Israel tập kích trong tuần đầu tiên của xung đột.
Trước đó, người phát ngôn quân đội Iran Abolfazl Shekarchi đã cảnh báo rằng các quan chức Mỹ và Israel sẽ bị nhắm mục tiêu, kể cả khi họ đang ở nước ngoài nghỉ dưỡng hay du lịch, làm gia tăng căng thẳng trong bối cảnh chiến sự leo thang.
