Iran 'Nhỏ Mà Có Võ': Đe Dọa Eo Biển Hormuz Khiến Mỹ Đau Đầu
Sau khi Mỹ và Israel thực hiện các cuộc tấn công phủ đầu, Iran đã nhanh chóng tìm ra cách trả đũa hiệu quả bằng cách nhắm vào eo biển Hormuz, một trong những tuyến đường thủy quan trọng nhất toàn cầu. Tehran không ngần ngại đe dọa giao thông hàng hải qua eo biển này, với các hành động như tấn công tàu chở dầu và rải thủy lôi dọc theo lối đi. Chiến lược này thể hiện rõ ý định của Iran trong việc sử dụng mọi lợi thế địa lý và quân sự để làm suy yếu ý chí duy trì cuộc chiến của Mỹ.
Mỹ Đối Mặt Với Thách Thức Phức Tạp
Các chiến thuật của Iran buộc Mỹ phải chuẩn bị lực lượng hộ tống hải quân cho giao thông hàng hải qua eo biển và lên kế hoạch rà phá thủy lôi. Tổng thống Mỹ Donald Trump thậm chí còn kêu gọi các nước, bao gồm cả đối thủ Trung Quốc, điều quân tới để khai thông eo biển. Giới phân tích nhận định Iran đang chứng minh rằng ngay cả khi bị tổn hại, Tehran vẫn có khả năng gây áp lực lớn về mặt kinh tế lẫn quân sự cho Mỹ.
Chiến thuật này làm phức tạp thêm tính toán của ông Trump về cách thức và thời điểm kết thúc xung đột, cũng như cách đối phó với một Iran hậu giao tranh. Caitlin Talmadge, giáo sư tại Viện Công nghệ Massachusetts, nhận định: "Cuộc chiến này không chỉ xoay quanh những gì xảy ra ở hiện tại, mà còn tái thiết lập khả năng răn đe của Iran cho cuộc chiến tiếp theo".
Vị Trí Địa Lý Và Chiến Thuật Bất Đối Xứng
Vị trí địa lý của eo biển Hormuz rất phù hợp với kịch bản chiến tranh bất đối xứng của Iran. Là tuyến đường xuất khẩu chính từ Vịnh Ba Tư, eo biển này rộng 48 km ở điểm hẹp nhất và chạy dọc biên giới phía nam Iran. Iran có thể kết hợp nhiều chiến thuật để ngăn chặn giao thông, bao gồm sử dụng tàu nhỏ, tàu ngầm, phương tiện thủy không người lái, thủy lôi và khả năng bắn từ đất liền.
Trong nhiều thập niên, giới hoạch định quân sự Mỹ đã chuẩn bị cho khả năng Iran phong tỏa eo biển. S. Clinton Hinote, cựu chiến lược gia không quân cấp cao ở Trung Đông, chia sẻ: "Eo biển Hormuz là một thách thức, gần như không thể giải quyết chỉ bằng các biện pháp quân sự". Nhóm của ông kết luận dù Mỹ có thể dùng công nghệ tiên tiến để giảm thiểu tác động, họ không thể ngăn chặn Iran hoàn toàn do các tuyến đường quá hẹp và tàu thuyền dễ bị tổn thương.
Kế Hoạch Tỉ Mỉ Của Iran Và Tác Động Kinh Tế
Chiến lược của Iran cho thấy dấu hiệu của sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Mặc dù giới phân tích từng cho rằng Tehran sẽ không đóng cửa eo biển vì cần xuất khẩu dầu, nhưng trong những ngày gần đây, nước này vẫn tiếp tục bốc dỡ và xuất khẩu dầu qua eo biển. Theo Lloyd's List Intelligence, kể từ ngày 1/3, ít nhất 10 tàu chở dầu và khí đốt đã rời Iran và đi qua eo biển, tất cả đều chất đầy hàng.
Hơn 80% lượng dầu khí xuất khẩu qua eo biển này hướng đến châu Á, đe dọa gây cú sốc nguồn cung nghiêm trọng cho nhiều quốc gia trong khu vực. Trung Quốc, khách hàng quan trọng nhất của Iran, đã tự bảo vệ bằng cách tăng lượng dự trữ dầu, với kho dự trữ chiến lược chứa khoảng 1,2 tỷ thùng, tương đương lượng nhập khẩu trong 115 ngày.
Rủi Ro Và Hậu Quả Địa Chính Trị
Việc Iran rải thủy lôi ở eo biển gây thêm rủi ro đáng kể. Chiến dịch rà phá thủy lôi kéo dài nhiều tuần có thể rất tốn kém và nguy hiểm, đặt các thủy thủ Mỹ vào tình thế nguy hiểm trực tiếp. Eo biển Hormuz từng là điểm nóng trong quá khứ, với các sự cố như tàu SS Bridgeton và USS Samuel B. Roberts trúng thủy lôi vào những năm 1980.
Chuyên gia Rosemary Kelanic cho rằng tình hình hiện tại đã khác, với các công ty tàu biển thận trọng hơn và Iran nguy hiểm hơn so với trước. Hậu quả địa chính trị có thể thúc đẩy các quốc gia vùng Vịnh như Saudi Arabia và UAE xây dựng lại quan hệ với Iran, giảm phụ thuộc vào chiếc ô an ninh của Mỹ. Brian Katulis, chuyên gia tại Viện Trung Đông, dự đoán: "Một số đồng minh vùng Vịnh cần một thỏa thuận lâu dài hơn tại eo biển Hormuz".
Trong khi đó, Mỹ và Israel đang kiểm soát không phận của Iran, với khả năng gây áp lực buộc Tehran ngừng đe dọa và tìm kiếm thỏa thuận ngừng bắn. Ông Trump lập luận rằng giá năng lượng cao là "cái giá rất nhỏ cho sự an toàn và hòa bình của Mỹ và thế giới", nhưng chiến thuật của Iran đang khiến Washington phải đối mặt với những quyết định khó khăn về tương lai của xung đột.
