Dịch vụ đổi tiền mới trước Tết: Nhu cầu tăng cao, tiền lẻ thành "hàng hot"
Cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, nhu cầu đổi tiền mới, tiền lẻ của người dân tăng mạnh để phục vụ cho phong tục lì xì đầu năm, đi lễ chùa, cúng bái tổ tiên và các hoạt động tín ngưỡng khác. Thói quen này đã tồn tại nhiều năm, khiến tiền lẻ và tiền mới nhanh chóng trở thành mặt hàng "đắt khách", thậm chí được săn lùng như một dịch vụ thời vụ sôi động.
Thị trường sôi động trên mạng xã hội
Theo ghi nhận, chỉ cần tìm kiếm các cụm từ như "đổi tiền lẻ", "đổi tiền mới", hoặc "đổi tiền lì xì" trên các nền tảng mạng xã hội, người dùng dễ dàng tiếp cận hàng trăm hội nhóm, tài khoản cá nhân rao đổi tiền với đủ mệnh giá và số lượng. Các bài đăng thường xuất hiện dày đặc vào thời điểm trước Tết khoảng 2-3 tuần, kèm theo lời chào mời hấp dẫn như "còn ít tiền đẹp chơi Tết", "hỗ trợ tiền mới nguyên seri", hoặc "giao tận nơi trong ngày".
Để thu hút khách hàng, nhiều tài khoản không ngần ngại đăng tải hình ảnh các xấp tiền mới tinh, bó tiền được buộc gọn gàng theo từng mệnh giá, máy đếm tiền đang hoạt động hoặc ảnh chụp giao dịch thành công. Một số người còn cam kết "tiền thật 100%", "không trộn tiền cũ", "hoàn tiền nếu phát hiện lỗi", nhằm tạo cảm giác yên tâm cho người mua.
Mức phí linh hoạt và tâm lý ngại chờ đợi
Khi liên hệ trực tiếp, mức phí đổi tiền được thông báo khá linh hoạt, tùy thuộc vào mệnh giá, số lượng và thời điểm giao dịch. Lý do đưa ra là nguồn tiền lẻ cuối năm khan hiếm, ngân hàng hạn chế đổi tiền mới, trong khi nhu cầu của người dân tăng đột biến. Thực tế, người có nhu cầu phải chấp nhận mức chênh lệch phổ biến 5-6% so với giá trị tiền muốn đổi, thậm chí cao hơn đối với các mệnh giá nhỏ hoặc tiền mới hoàn toàn.
Không chỉ tiền mới, tiền đã qua sử dụng nhưng còn mới khoảng 90-99% cũng được rao bán sôi động. Loại tiền mới 90% thường có mức phí thấp hơn, dao động quanh 4% mỗi tệp, trong khi tiền gần như mới (99%) có thể bị thu phí lên tới 5%. Dù không còn "nguyên tem", loại tiền này vẫn được nhiều người lựa chọn do giá mềm hơn và vẫn đáp ứng được nhu cầu lì xì, cúng lễ.
Một yếu tố khác khiến dịch vụ đổi tiền qua mạng xã hội nở rộ là tâm lý ngại chờ đợi của người dân. Thời điểm cuối năm, các chi nhánh ngân hàng thường đông khách, trong khi việc đổi tiền mới, tiền lẻ không phải lúc nào cũng được đáp ứng đầy đủ. Không ít người sẵn sàng trả thêm chi phí để tiết kiệm thời gian, đổi tiền nhanh chóng và được giao tận nơi.
"Cuối năm công việc bận rộn, nếu ra ngân hàng vừa phải xếp hàng vừa chưa chắc đổi được tiền lẻ đúng mệnh giá mình cần. Thấy trên Facebook có người nhận đổi tiền mới, tiền lẻ nên tôi đổi một ít để lì xì và đi lễ đầu năm. Mất thêm phí nhưng tiện lợi nên vẫn chấp nhận", chị Huyền (Đống Đa, Hà Nội) chia sẻ.
Rủi ro kép: Tài chính và pháp lý
Chính sự kết hợp giữa nhu cầu tăng cao, nguồn cung hạn chế và tâm lý chuộng tiện lợi đã khiến thị trường đổi tiền lẻ, tiền mới trên mạng xã hội trở nên sôi động mỗi dịp Tết. Tuy nhiên, đằng sau sự "nhộn nhịp" này là không ít rủi ro về tài chính và pháp lý, đặc biệt khi các giao dịch chủ yếu diễn ra tự phát, thiếu kiểm soát và không được pháp luật bảo vệ.
Nguy cơ tài chính và tiền giả
Theo cơ quan chức năng, việc đổi tiền thông qua các cá nhân, tài khoản không rõ danh tính tiềm ẩn nhiều rủi ro như bị giao thiếu tiền, nhận tiền không đúng chất lượng cam kết, thậm chí là tiền giả. Thực tế đã có trường hợp khách hàng chuyển tiền đặt cọc nhưng sau đó bị chặn liên lạc, chiếm đoạt toàn bộ số tiền.
Trước đó, Công an tỉnh Vĩnh Long cũng khuyến cáo về việc mạng xã hội xuất hiện nhiều tài khoản, hội nhóm rao đổi tiền mới, tiền lẻ số lượng lớn, đổi nhanh, giao tận nơi, song phần lớn không qua kênh hợp pháp. Thủ đoạn phổ biến là yêu cầu chuyển khoản đặt cọc hoặc thanh toán trước. Sau khi nhận tiền, đối tượng sẽ chặn liên lạc, xóa tài khoản hoặc kéo dài thời gian giao dịch để chiếm đoạt tiền. Một số trường hợp khác thì giao tiền giả, giao thiếu số lượng. Ngoài ra, không ít đối tượng quảng cáo phí thấp để thu hút khách, sau đó phát sinh nhiều khoản phụ phí.
Phạt nặng cho hành vi trái phép
Không chỉ rủi ro về tài sản, hành vi đổi tiền trái phép còn có thể bị xử phạt. Theo Nghị định 88/2019/NĐ-CP, hành vi đổi tiền không đúng quy định có thể bị phạt 20-40 triệu đồng. Cụ thể, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) quy định chỉ Sở giao dịch, chi nhánh NHNN, các ngân hàng và Kho bạc Nhà nước mới được thực hiện việc thu, đổi tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông.
Pháp luật không cho phép cá nhân, tổ chức tự phát đổi tiền mới, tiền lẻ để thu phí chênh lệch. Các giao dịch trái phép sẽ không được pháp luật bảo vệ khi phát sinh tranh chấp hoặc khiếu nại. Trước thực trạng nở rộ dịch vụ đổi tiền lẻ, tiền mới trên mạng xã hội, NHNN khuyến cáo người dân không sử dụng các dịch vụ này. Việc đổi tiền nên được thực hiện tại các ngân hàng theo đúng quy định để bảo đảm an toàn và quyền lợi chính đáng.
Như vậy, dù dịch vụ đổi tiền mới, tiền lẻ trên mạng xã hội mang lại sự tiện lợi và nhanh chóng, người dân cần cân nhắc kỹ lưỡng trước các rủi ro tiềm ẩn. Tuân thủ quy định pháp luật và lựa chọn kênh đổi tiền chính thống là cách tốt nhất để bảo vệ bản thân trong mùa Tết này.
