Chương trình 'Ánh sáng ngày trở về' của tỉnh Vĩnh Long đang tạo ra hiệu ứng tích cực, giúp hàng trăm người từng lầm lỡ vượt qua nỗi sợ kỳ thị, xa lánh và mặc cảm để hồi sinh, tái hòa nhập cộng đồng và đóng góp có ích cho xã hội. Tính đến nay, Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Vĩnh Long đã giải ngân cho 753 người chấp hành xong án phạt tù vay vốn với tổng số tiền hơn 42 tỷ đồng, theo đại diện đơn vị.
Điểm tựa nhân văn từ những tấm gương vượt khó
Câu chuyện của anh Lê Văn Phong Em, ngụ tại ấp Thiện Lương, xã Vĩnh Thành, tỉnh Vĩnh Long là một minh chứng sống động. Năm 2021, chỉ vì một phút nóng giận và thiếu suy nghĩ, anh đã phải trả giá bằng bản án 2 năm 6 tháng tù giam. Những ngày đầu trở về, áp lực tinh thần đè nặng trước những ánh mắt e dè của người chung quanh.
Với quyết tâm, anh Phong Em bắt tay khởi nghiệp từ hai bàn tay trắng, chọn mô hình trồng mai vàng nhờ tiềm năng kinh tế tại địa phương. Được hỗ trợ, anh tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi 90 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội để đầu tư 225 cây mai vàng. Nhờ cần cù, chịu khó học hỏi kỹ thuật, chỉ trong năm đầu tiên, vườn mai phát triển tốt, đem lại nguồn thu nhập ổn định và lợi nhuận 50 triệu đồng để tái đầu tư mở rộng quy mô. Tháng 5/2026, anh vinh dự nhận Bằng khen của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long vì thành tích xuất sắc, trở thành tấm gương sáng về tinh thần vượt khó hoàn lương, có khát vọng mở rộng mô hình để tạo việc làm cho những người cùng hoàn cảnh.
Doanh nghiệp mở rộng vòng tay tiếp nhận người hoàn lương
Hành trình làm lại cuộc đời của những người lầm lỡ sẽ đơn độc nếu thiếu vòng tay bao dung của cộng đồng. Ông Kiều Thanh Tâm, chủ một cơ sở sản xuất tại địa phương, đã trở thành mái nhà chung, nâng đỡ hàng chục mảnh đời lầm lỗi. Chứng kiến nhiều doanh nghiệp từ chối hồ sơ người có tiền án, tiền sự, ông trăn trở và cho rằng khi họ đã chấp hành xong án phạt, họ là công dân tự do, có quyền lao động. Ông chủ động gửi văn bản đến cơ quan Công an các xã, phường thông báo sẵn sàng tiếp nhận người mãn hạn tù. Đến nay, cơ sở của ông đã tạo việc làm và dạy nghề cho khoảng 90 đến 100 người từng có tiền án, tiền sự hoặc lầm lỡ vì ma túy. Nhiều người đã tích lũy vốn, mua đất, xây nhà, thậm chí tự mở cơ sở sản xuất riêng, trở thành công dân gương mẫu.
Vai trò của các tổ chức đoàn thể cơ sở
Sự sâu sát của các tổ chức đoàn thể cũng đóng vai trò quyết định. Ông Nguyễn Hoàng Ân, Phó Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Lương Hòa, cùng lực lượng công an địa phương đã giáo dục, cảm hóa và giúp đỡ thành công 9 trường hợp tái hòa nhập cộng đồng, giúp họ có việc làm và không tái phạm. Ông Ân chia sẻ: 'Hạnh phúc lớn nhất của người cán bộ làm công tác này không phải là quản lý chặt chẽ họ, mà là được chứng kiến sự thay đổi tích cực từ nhận thức đến hành động của một con người khi họ nhận được sự lắng nghe và tin tưởng từ xã hội'.
Chính sách tín dụng ưu đãi tiếp sức hoàn lương
Một trong những rào cản lớn nhất với người chấp hành xong án phạt tù là thiếu vốn sản xuất. Tỉnh Vĩnh Long triển khai quyết liệt Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù. Nguồn vốn chính sách đã phát huy hiệu quả, giúp ổn định sinh kế, hạn chế nguy cơ tái phạm. Ngoài ra, chính sách mở rộng mức vay lên tới 2 tỷ đồng cho các cơ sở sản xuất kinh doanh sử dụng từ 10% lao động là người chấp hành xong án phạt tù, tạo lợi ích kép.
Định hướng tương lai của tỉnh
Đại diện lãnh đạo Công an tỉnh Vĩnh Long khẳng định, công tác quản lý, giáo dục và hỗ trợ người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập cộng đồng là nhiệm vụ chính trị quan trọng, góp phần giữ vững an ninh trật tự. Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long Nguyễn Thị Bé Mười yêu cầu các cấp ủy đảng, chính quyền địa phương tiếp tục tăng cường lãnh đạo, đẩy mạnh tuyên truyền chính sách tín dụng ưu đãi theo Quyết định số 22; gắn tín dụng với đào tạo nghề; các doanh nghiệp cần cởi mở hơn, chủ động tiếp nhận người hoàn lương. Sự phối hợp giữa nghị lực cá nhân, chính sách và lòng bao dung của cộng đồng sẽ tiếp tục lan tỏa 'Ánh sáng ngày trở về' trên mảnh đất Vĩnh Long giàu tình người.
