Ngày 17/5, Ban Quản lý Khu Dự trữ thiên nhiên Phong Điền (TP. Huế) thông báo rằng 20 cá thể gà lôi lam mào trắng đã được vận chuyển bằng đường hàng không từ vườn thú Berlin (CHLB Đức) về Việt Nam. Chương trình này nhằm bảo tồn và nhân giống loài chim đặc hữu quý hiếm này. Loài gà lôi lam mào trắng từng được ghi nhận lần cuối tại khu vực rừng Phong Điền, TP. Huế vào năm 1996.
Quy trình tiếp nhận và chăm sóc
Sau khi tiếp nhận, các cá thể sẽ được cách ly và theo dõi sức khỏe tại các trung tâm nuôi nhốt đạt tiêu chuẩn. Mục đích là giúp chúng thích nghi với khí hậu và môi trường trong nước, đồng thời hạn chế nguy cơ dịch bệnh. Đội ngũ kỹ thuật và thú y sẽ giám sát khả năng thích nghi, chế độ dinh dưỡng và các biểu hiện sinh học của từng cá thể.
Kế hoạch nhân giống và tái thả
Theo kế hoạch, sau giai đoạn chăm sóc ổn định, đàn gà lôi sẽ được đưa về miền Trung để nuôi dưỡng và nhân giống theo tiêu chuẩn bảo tồn của Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN). Dự kiến sau khoảng 2-3 năm, các cá thể thế hệ mới sẽ được tái thả mềm tại những khu rừng từng ghi nhận sự xuất hiện của loài, bao gồm khu vực Phong Điền. Khi thích nghi tốt với môi trường tự nhiên, các chuyên gia sẽ tiến hành tái thả hoàn toàn để phục hồi quần thể ngoài tự nhiên.
Ban Quản lý Khu Dự trữ thiên nhiên Phong Điền cho biết chương trình không chỉ chăm sóc các cá thể hiện có mà còn hướng tới xây dựng quần thể bảo tồn lâu dài, góp phần gìn giữ nguồn gen quý hiếm đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng.
Lịch sử phát hiện và bảo tồn
Năm nay tròn 30 năm kể từ khi gà lôi lam mào trắng được phát hiện trở lại ngoài tự nhiên tại khu vực Khe Lấu, Phong Điền, TP. Huế. Năm 1996, người dân địa phương bắt được một cặp gà lôi gồm một trống và một mái. Dù hai cá thể này không sống sót, sự kiện đã gây tiếng vang lớn trong giới bảo tồn quốc tế, khẳng định loài chim đặc hữu này vẫn tồn tại trong rừng Trường Sơn.
Từ phát hiện đó, năm 2003, địa phương đã thành lập Khu Bảo tồn thiên nhiên Phong Điền nhằm bảo tồn đa dạng sinh học và tạo môi trường sống cho loài gà quý hiếm. Tuy nhiên, nhiều năm qua, các cuộc khảo sát tại Phong Điền, Vườn quốc gia Bạch Mã (Huế) và Khu bảo tồn thiên nhiên Đakrông (Quảng Trị) chưa ghi nhận thêm cá thể nào ngoài tự nhiên. Hai năm gần đây, lực lượng bảo tồn tại Phong Điền đã tiến hành điều tra sinh cảnh, tháo gỡ bẫy thú, đặt bẫy ảnh theo dõi các loài chim họ gà và những loài săn mồi nhằm chuẩn bị môi trường phù hợp cho kế hoạch tái thả trong tương lai.
