Xuất Nhập Khẩu Việt Nam Hướng Tới Mốc 1.000 Tỷ USD Trong Năm 2026
Theo số liệu từ Cục Thống kê, tháng đầu tiên của năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 88,16 tỷ USD, tăng 39% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu tăng 29,7%, nhập khẩu tăng 49,2%. Đáng chú ý, có 9 ngành hàng đạt kim ngạch trên 1 tỷ USD, với sự góp mặt lần đầu tiên của cà phê và thủy sản. Thương mại song phương Việt Nam - Singapore cũng lập kỷ lục ngay từ tháng đầu năm, đạt khoảng 3,5 tỷ USD, tăng 33,9% so với cùng kỳ 2025, đưa Việt Nam trở thành đối tác thương mại thứ 10 của đảo quốc sư tử.
Bức Tranh Kinh Tế Đối Ngoại Đầy Triển Vọng
Bức tranh kinh tế đối ngoại đầu năm 2026 được mở ra trên nền tảng bứt phá mạnh mẽ của xuất nhập khẩu suốt giai đoạn 2021 - 2025. Riêng năm 2025, thương mại quốc tế của Việt Nam đã lập kỳ tích khi lần đầu tiên hoạt động xuất nhập khẩu đạt tổng kim ngạch khoảng 930 tỷ USD, gấp đôi so với đầu nhiệm kỳ. Xuất khẩu duy trì đà tăng trưởng ở mức 17%, cao hơn nhiều nền kinh tế trong khu vực và chỉ đứng sau mức tăng cao nhất năm 2021 trong 5 năm qua. Cuộc bứt tốc ấn tượng này đã đưa Việt Nam tiến vào nhóm 25 nền kinh tế có trị giá xuất nhập khẩu lớn nhất thế giới.
Bộ Công Thương dự kiến năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu sẽ tăng trên 8% so với năm 2025, chính thức vượt mốc 1.000 tỷ USD. Cán cân thương mại được kỳ vọng tiếp tục xuất siêu ở mức trên 23 tỷ USD, tăng khoảng 15% so với năm trước.
Chuyển Dịch Chất Lượng Trong Cơ Cấu Xuất Khẩu
TS Nguyễn Văn Điển, Trưởng khoa Kinh tế chính trị tại Học viện Chính trị khu vực II, đánh giá: Năm 2026, Việt Nam còn rất nhiều dư địa để hiện thực hóa mục tiêu kim ngạch xuất nhập khẩu 1.000 tỷ USD. Ông nhấn mạnh, Việt Nam là nền kinh tế mở, đã ký 17 hiệp định thương mại thế hệ mới, trở thành địa chỉ tin cậy với độ uy tín cao. Đây chính là "xa lộ" để Việt Nam xuất khẩu hàng hóa đi khắp thế giới.
Ông Điển phân tích: Nông sản Việt Nam đang có vị thế lớn trên trường quốc tế, đáp ứng hàng rào tiêu chuẩn khắt khe từ nhiều thị trường khó tính. Các sản phẩm rau củ, hoa quả ngày càng được đón nhận rộng rãi. Kinh tế biển cũng thuận lợi cho xuất khẩu khi thủy, hải sản của Việt Nam đang rất có sức hút với thị trường quốc tế. Riêng với thị trường Trung Quốc, Việt Nam đang xuất khẩu 22 mặt hàng chủ lực, chuyển mình mạnh mẽ từ tiểu ngạch sang chính ngạch với các tiêu chuẩn khắt khe.
Nhìn chung, nông sản xuất khẩu có thể đạt mục tiêu tăng trưởng từ 70 tỷ USD lên 100 tỷ USD, trở thành động lực lớn cho tăng trưởng thương mại quốc tế trong giai đoạn tới. Bên cạnh nông nghiệp, công nghiệp Việt Nam năm nay đã xuất hiện những ngành mới như công nghệ chip, đóng góp thêm vào tăng trưởng.
Sự Lột Xác Của Hoạt Động Xuất Nhập Khẩu
Không chỉ tăng trưởng về con số tuyệt đối, hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam thời gian qua đã có những chuyển biến rõ nét. Báo cáo của Cục Xuất nhập khẩu chỉ rõ cơ cấu xuất khẩu tiếp tục chuyển dịch theo hướng tích cực, giảm dần xuất khẩu thô, tăng tỷ trọng sản phẩm chế biến.
Cụ thể, nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt tổng trị giá xuất khẩu cả năm 2025 lên 107,75 tỷ USD, chiếm khoảng 23% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước và tăng 48,4% so với năm 2024. Bên cạnh đó, trị giá xuất khẩu nhóm hàng điện thoại các loại và linh kiện năm qua đạt 56,71 tỷ USD, tăng 5,2%. Tổng cộng xuất khẩu phần cứng và điện tử năm qua đạt 178 tỷ USD, tăng 35%, tiếp tục giữ vai trò là một trong những nguồn thu ngoại tệ lớn nhất của nền kinh tế.
Những con số trên cho thấy xuất khẩu của Việt Nam không chỉ là những ngành nghề truyền thống như dệt may, da giày, nông thủy sản mà công nghệ số đã dần trở thành khu vực chủ lực. Sự phát triển của công nghệ số phản ánh quá trình chuyển từ mô hình gia công, lắp ráp sang mô hình dựa trên tri thức, công nghệ và giá trị gia tăng cao hơn.
Trụ Cột Của Tăng Trưởng Kinh Tế
TS Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược, thương hiệu và cạnh tranh, nhấn mạnh: Xuất nhập khẩu vẫn là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của kinh tế Việt Nam. Ông chỉ rõ, năm 2026 đặt ra hai bài toán song hành: tiếp tục giữ nhịp tăng trưởng xuất khẩu trong điều kiện khó khăn và tái cấu trúc để nâng tỷ trọng giá trị gia tăng do nền kinh tế và doanh nghiệp Việt Nam tạo ra.
Vấn đề cốt lõi nằm ở việc nâng giá trị gia tăng. Cụ thể, cần phát triển công nghiệp hỗ trợ và nâng tỷ lệ nội địa hóa. Trong bối cảnh tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu mở ra cơ hội mới, doanh nghiệp Việt Nam nếu đủ năng lực có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu. Kế đến là đổi mới sáng tạo và nâng hàm lượng khoa học công nghệ.
TS Nguyễn Văn Điển chia sẻ thêm: Tốc độ tăng GDP phấn đấu từ 10%/năm trở lên là một chỉ tiêu quan trọng nhưng đầy thách thức. Ở đó, Việt Nam không chỉ phải khai phá các trụ cột mới mà còn phải bứt phá các trụ cột truyền thống. Xuất khẩu sẽ tiếp tục là một trong ba trụ cột có triển vọng sức bật rất lớn.
Nhìn chung, mọi yếu tố thuận lợi đang hội tụ để thương mại quốc tế của Việt Nam tăng trưởng mạnh mẽ trong giai đoạn tới. Kim ngạch xuất nhập khẩu cũng phải hướng theo mục tiêu tăng trưởng chất lượng, biến mục tiêu thành kết quả và giá trị thực chất.
