Xuất khẩu dầu thô của Iraq qua eo biển Hormuz đã giảm mạnh 90% trong tháng 4/2025, chỉ đạt trung bình 1,2 triệu thùng/ngày, so với mức 12 triệu thùng/ngày của tháng trước đó. Đây là mức thấp nhất kể từ năm 2020, theo số liệu từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA).
Nguyên nhân chính
Sự sụt giảm đột ngột này đến từ hai yếu tố chính: căng thẳng địa chính trị leo thang tại khu vực Vịnh Ba Tư và hoạt động bảo trì định kỳ tại các cơ sở khai thác dầu lớn của Iraq. Các cuộc tấn công vào tàu chở dầu gần đây đã khiến nhiều hãng vận tải quốc tế tạm ngừng hoạt động qua eo biển Hormuz, tuyến đường huyết mạch chiếm khoảng 30% lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển trên toàn cầu.
Tác động đến thị trường
Việc Iraq cắt giảm xuất khẩu đã đẩy giá dầu thô Brent tăng 8% trong tuần qua, lên mức 95 USD/thùng. Các nhà phân tích lo ngại rằng nếu tình hình tiếp diễn, giá dầu có thể vượt ngưỡng 100 USD/thùng, gây áp lực lên nền kinh tế toàn cầu vốn đang phục hồi chậm chạp.
- Iraq là thành viên lớn thứ hai của OPEC, sản lượng khai thác trung bình 4,5 triệu thùng/ngày.
- Eo biển Hormuz nối liền Vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương, là điểm quá cảnh quan trọng cho dầu mỏ từ Trung Đông.
- Các nước tiêu thụ lớn như Trung Quốc, Ấn Độ và Nhật Bản đang tìm kiếm nguồn cung thay thế từ châu Phi và Mỹ Latinh.
Phản ứng từ chính phủ Iraq
Bộ Dầu mỏ Iraq cho biết việc giảm xuất khẩu là biện pháp tạm thời nhằm đảm bảo an toàn cho các cơ sở sản xuất và tàu chở dầu. Baghdad cam kết sẽ khôi phục sản lượng trong tháng 5 sau khi hoàn tất bảo trì và đàm phán với các đối tác quốc tế về an ninh hàng hải.
Triển vọng tương lai
Các chuyên gia dự báo xuất khẩu dầu Iraq sẽ dần hồi phục từ quý III/2025, nhưng vẫn phụ thuộc vào tình hình an ninh tại khu vực. Nếu căng thẳng tiếp diễn, OPEC+ có thể buộc phải điều chỉnh hạn ngạch sản lượng để ổn định thị trường.
- Iraq đang đàm phán với Iran và các nước vùng Vịnh để thiết lập hành lang an toàn cho tàu chở dầu.
- Các nước nhập khẩu đang đẩy mạnh dự trữ chiến lược và đa dạng hóa nguồn cung.
- Giá dầu cao có thể thúc đẩy đầu tư vào năng lượng tái tạo và dầu đá phiến tại Mỹ.
Sự kiện này một lần nữa cho thấy sự mong manh của chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, đặc biệt khi phụ thuộc vào các điểm nút địa chính trị nhạy cảm như eo biển Hormuz.
