Ông Trump nâng thuế nhập khẩu lên 15% với toàn thế giới, phản ứng trước phán quyết Tòa án Tối cao
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có động thái gây chấn động khi tuyên bố nâng mức thuế quan toàn cầu lên 15% chỉ một ngày sau khi Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết các loại thuế nhập khẩu do ông áp đặt là trái luật. Quyết định này được công bố vào ngày 21/2/2026, qua bài đăng trên Truth Social, cho thấy sự phản ứng nhanh chóng của Nhà Trắng trước áp lực pháp lý.
Phản ứng tức giận trước phán quyết của Tòa án Tối cao
Động thái nâng thuế diễn ra trong bối cảnh Tòa án Tối cao Mỹ hôm 20/2 kết luận ông Trump đã vượt quá thẩm quyền khi áp đặt các mức thuế theo Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) mà không xin Quốc hội phê chuẩn. Tức giận với phán quyết, ông Trump công khai chỉ trích các thẩm phán, gọi họ là "nỗi ô nhục của quốc gia". Ngay trong ngày, ông ra lệnh áp mức thuế 10% đối với toàn bộ hàng nhập khẩu, nhưng sau đó nâng lên 15% dựa trên Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974.
Theo quy định này, tổng thống có quyền áp thuế tối đa 15% trong vòng 150 ngày để xử lý các vấn đề nghiêm trọng về cán cân thanh toán, trước khi phải xin Quốc hội phê chuẩn nếu muốn kéo dài biện pháp. Ông Trump cho biết trong khoảng thời gian đó, chính quyền sẽ tìm cách xây dựng các mức thuế mới "phù hợp về mặt pháp lý". Dù tuyên bố có hiệu lực "ngay lập tức", Nhà Trắng chưa công bố rõ văn bản pháp lý cụ thể về thời điểm áp dụng.
Châu Âu lên tiếng phản đối và lo ngại về kinh tế
Các nước châu Âu nhanh chóng lên tiếng phản ứng sau quyết định của ông Trump. Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết ông sẽ tới Washington với một lập trường chung của châu Âu, đồng thời cảnh báo rằng "sự bất định kéo dài" về thuế quan là mối nguy hiểm nhất với kinh tế châu Âu và Mỹ. Ông nhấn mạnh: "Thuế quan gây hại cho tất cả mọi người. Sự bất ổn này phải chấm dứt".
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cũng nhấn mạnh vai trò của nhà nước pháp quyền và các cơ chế kiềm chế quyền lực trong nền dân chủ. Ông cho biết Pháp sẽ xem xét hệ quả của mức thuế toàn cầu mới, đồng thời khẳng định nguyên tắc công bằng trong thương mại là "có đi có lại", không phải chấp nhận các quyết định đơn phương.
Ông William Bain, phụ trách chính sách thương mại của Phòng Thương mại Anh, cảnh báo: "Điều này sẽ gây hại cho thương mại, gây hại cho người tiêu dùng và doanh nghiệp Mỹ, đồng thời làm suy yếu tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Doanh nghiệp hai bên bờ Đại Tây Dương cần sự rõ ràng và ổn định. Thuế cao hơn không phải là cách để đạt được điều đó."
Miễn trừ và tác động lâu dài
Theo Nhà Trắng, một số mặt hàng sẽ được miễn trừ khỏi các mức thuế tạm thời, bao gồm khoáng sản quan trọng, kim loại và dược phẩm. Hàng hóa tuân thủ hiệp định USMCA từ Canada và Mexico cũng nằm trong diện miễn trừ. Phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ không ảnh hưởng tới các mức thuế riêng theo từng ngành mà ông Trump đã áp trước đó lên thép, nhôm, gỗ và ô tô theo một đạo luật khác, những biện pháp này vẫn tiếp tục có hiệu lực.
Trong nhiều năm qua, ông Trump theo đuổi chính sách thuế quan cứng rắn với mục tiêu thúc đẩy sản xuất trong nước. Theo số liệu chính phủ Mỹ, Washington đã thu về ít nhất 130 tỷ USD tiền thuế dựa trên IEEPA. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy khoảng 90% số tiền này thực chất do doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ chi trả. Nhiều hiệp hội doanh nghiệp đã bắt đầu yêu cầu chính phủ hoàn tiền, nhưng ông Trump nói rằng việc này sẽ phải trải qua một cuộc chiến pháp lý kéo dài.
Cũng trong ngày 21/2, ông Trump tiếp tục công kích phán quyết 6-3 của Tòa án Tối cao, gọi đó là "lố bịch, viết cẩu thả và cực kỳ phản Mỹ". Trước đó một ngày, tại Nhà Trắng, ông nói với báo giới rằng ông "xấu hổ" về một số thẩm phán vì họ "không có đủ dũng khí để làm điều đúng đắn cho đất nước". Ông khen ngợi ba thẩm phán bất đồng chính kiến và chỉ trích gay gắt các thẩm phán còn lại, trong đó có hai người do chính ông bổ nhiệm.
