Tôm Hùm Việt Nam Vươn Lên Vị Trí Số 1 Tại Thị Trường Trung Quốc Năm 2025
Theo số liệu mới nhất từ Tổng cục Hải quan Trung Quốc, năm 2025 nước này đã nhập khẩu gần 70.000 tấn tôm hùm. Điều đáng chú ý là nguồn nhập khẩu tôm hùm của Trung Quốc có sự đảo chiều ngoạn mục khi Việt Nam bất ngờ vươn lên vị trí dẫn đầu, vượt qua Canada - quốc gia từng chiếm vị trí số 1 trong nhiều năm.
Sự Thay Đổi Ngoạn Mục Trên Bảng Xếp Hạng
Cụ thể, năm 2024, Canada là nhà cung cấp tôm hùm số 1 cho Trung Quốc với gần 30.000 tấn, chiếm thị phần lên đến 44%. Trong khi đó, Việt Nam đứng ở vị trí thứ hai với 10.865 tấn, tương đương khoảng 18% thị phần. Tuy nhiên, bước sang năm 2025, tình hình đã thay đổi hoàn toàn.
Việt Nam đã vươn lên dẫn đầu với sản lượng nhập khẩu lên trên 24.000 tấn, chiếm khoảng 34,5% thị phần thị trường Trung Quốc. Ngược lại, Canada giảm mạnh xuống còn 15.355 tấn, thị phần chỉ còn khoảng 22%. Vị trí thứ ba thuộc về Mỹ với gần 10.000 tấn, tương đương 14,2% thị phần.
Nguyên Nhân Đằng Sau Sự Bứt Phá
Theo phân tích từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), nguyên nhân chính dẫn đến sự thay đổi này là do chính sách thuế của Trung Quốc đối với hàng hóa từ Canada. Cụ thể, từ ngày 20 tháng 3 năm 2025, Trung Quốc đã áp dụng mức thuế tăng thêm 25% đối với nhiều mặt hàng thủy sản của Canada, trong đó có tôm hùm.
Đúng vào thời điểm này, Việt Nam đã tận dụng được lợi thế rõ rệt về khoảng cách địa lý gần, thời gian giao hàng nhanh chóng và sự linh hoạt trong việc xử lý các lô hàng. Những yếu tố này đặc biệt phù hợp cho nhóm sản phẩm tôm hùm sống và tươi - những tiêu chí then chốt trong ngành hàng này.
Thành Tích Ấn Tượng Của Tôm Hùm Việt Nam
Số liệu từ Hải quan Việt Nam cho thấy, tổng giá trị tôm Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc trong năm 2025 đã đạt mức 1,3 tỷ USD, tăng trưởng 55% so với năm 2024. Trong đó, tôm hùm xanh đóng vai trò "đầu kéo" với kim ngạch xuất khẩu đạt tới 840 triệu USD, tăng vọt 131% so với con số 363,5 triệu USD của năm trước.
Đáng chú ý, bước sang tháng 1 năm 2026, xuất khẩu tôm hùm xanh của Việt Nam sang Trung Quốc tiếp tục đạt trên 100 triệu USD, tăng 6% so với cùng kỳ năm trước. Những con số này cho thấy đà tiêu thụ vẫn đang được duy trì tốt ngay từ đầu năm 2026, dù thị trường đã bước vào giai đoạn cạnh tranh ngày càng gay gắt hơn.
Thách Thức Và Cơ Hội Trong Tương Lai
Tuy nhiên, bối cảnh thị trường đang có những thay đổi quan trọng. Thỏa thuận mới giữa Trung Quốc và Canada đã giúp gỡ bỏ mức thuế 25% đối với tôm hùm từ ngày 1 tháng 3 năm 2026. Điều này đồng nghĩa với việc cuộc cạnh tranh giữa các nguồn cung cấp tôm hùm cho thị trường Trung Quốc sẽ bước sang một "vòng mới" đầy thử thách.
Canada có động lực mạnh mẽ để "giành lại" thị phần ở các kênh phân phối cao cấp như nhà hàng và quà biếu. Trong bối cảnh tiêu dùng tại Trung Quốc đang ngày càng phân hóa, nhóm hàng cao cấp vẫn duy trì sức mua nhưng người tiêu dùng cũng trở nên tính toán hơn.
VASEP nhận định: "Doanh nghiệp Việt Nam muốn giữ vững đà tăng trưởng cần đi theo đúng hướng thị trường: ổn định chất lượng sản phẩm, chuẩn hóa quy cách đóng gói, tối ưu hóa hệ thống logistics cho hàng sống và tươi, đồng thời tăng cường kết nối trực tiếp với các mạng lưới phân phối hiện đại. Năm 2026 sẽ là năm kiểm nghiệm bản lĩnh thực sự của các doanh nghiệp xuất khẩu."
Chuyên gia từ hiệp hội này nhấn mạnh thêm: "Nếu ai giữ được chất lượng ổn định, tốc độ giao hàng nhanh chóng và khả năng bám sát các kênh phân phối sẽ là người giữ được thị phần khi Canada quay lại cuộc chơi và cạnh tranh ở phân khúc cao cấp trở nên gay gắt hơn."
Sự thành công của tôm hùm Việt Nam tại thị trường Trung Quốc không chỉ là câu chuyện về lợi thế thời cơ mà còn phản ánh khả năng thích ứng nhanh nhạy của ngành thủy sản Việt Nam trước những biến động của thị trường quốc tế.
